ĐIỀU TRỊ ĐAU THẦN KINH TỌA (Kỳ 4) doc

ĐIỀU TRỊ ĐAU THẦN KINH TỌA Kỳ 4 B- Thể mạn: Thể phong hàn thấp / Can thận âm hư: - Tuy mức độ đau ít hơn nhưng thường đáp ứng điều trị chậm.. Cần chú trọng tập mạnh các cơ vùng thắt lư

ĐIỀU TRỊ ĐAU THẦN KINH TỌA

(Kỳ 4)

B- Thể mạn: (Thể phong hàn thấp / Can thận âm hư):

- Tuy mức độ đau ít hơn nhưng thường đáp ứng điều trị chậm Giai đoạn này cần chú trọng thêm xoa bóp và tập luyện Cần chú trọng tập mạnh các cơ vùng thắt lưng, nhóm cơ mông và cơ tứ đầu đùi Tuy nhiên, phải tập từ từ và theo sức của bệnh nhân Ở giai đoạn đầu, chỉ cho tập gồng cơ, dần dần tiến tới vận động chủ động, rồi chủ động có đề kháng

Ngoài ra, kéo nắn và kéo cột sống cũng có thể đem lại kết quả tốt

- Công thức huyệt và kỹ thuật châm cứu:

Công thức huyệt như trên, gia thêm:

* Thận du

* Thái khê

* Phi dương

* Tam âm giao

Đối với những huyệt gia thêm: kích thích kim nhẹ hoặc vừa Thời gian lưu kim cho mỗi lần châm là 20 - 30 phút

- Những bài tập vận động trị liệu đau dây thần kinh tọa:

+ Người bệnh nằm ngữa:

* Gồng cơ tứ đầu đùi

* Tập cổ chân

* Động tác ưỡn lưng

* Động tác tam giác và tam giác biến thể

+ Người bệnh nằm ngữa, háng và gối gập: Tập gồng cơ bụng

+ Người bệnh nằm sấp:

* Gồng cơ mông

* Ngẩng đầu lên, xoay đầu

* Nhấc từng chân lên, hạ xuống

* Gập, duỗi gối từng bên và 2 bên cùng lúc

* Tập để sau gáy, nhấc đầu và vai lên

+ Người bệnh quỳ (chống 2 tay và 2 gối):

* Đưa từng chân lên, hạ xuống

* Động tác chào mặt trời

+ Người bệnh ngồi duỗi thẳng 2 chân Hai tay và thân mình vươn tới bàn chân, đầu ngón tay cố chạm vào đầu ngón chân

Chú ý khi tập:

* Bắt đầu từ động tác dễ, nhẹ (gồng cơ) tiến dần đến các động tác nặng, khó hơn

* Khi bắt đầu tập một động tác mới, người thầy thuốc phải có mặt để theo dõi, đánh giá, trợ giúp cho người bệnh, tránh tình trạng quá sức

- Bài thuốc 1: Bài thuốc Trị thấp khớp (GS Bùi Chí Hiếu) gồm Lá lốt 12g,

Cà gai leo 12g, Quế chi 10g, Thiên niên kiện 12g, Cỏ xước 10g, Thổ phục linh 12g, Sài đất 12g, Hà thủ ô 16g, Sinh địa 16g

- Bài thuốc 2: Độc hoạt tang ký sinh gia giảm gồm Độc hoạt 12g, Phòng

phong 8g, Tang ký sinh 12g, Tế tân 6g, Quế chi 6g, Ngưu tất 12g, Đỗ trọng 8g, Đảng sâm 12g, Phục linh 12g, Cam thảo 6g, Bạch thược 12g, Đương quy 12g, Thục địa 12g, Đại táo 12g

Bài thuốc bao gồm những dược liệu có chứa tinh dầu, có tính nóng, ấm, có tác dụng chống viêm, giảm đau Đồng thời có những vị thuốc nâng đỡ tổng trạng,

bổ dưỡng

C- Điều trị phẫu thuật được đặt ra trong 4 trường hợp:

- Thể liệt và teo cơ: Là chỉ định phẫu thuật sớm, tránh tàn phế cho bệnh nhân

- Thể ngoan cố đặc biệt là loại đau dữ dội: Sau điều trị tích cực nhiều tháng (thường là 3 tháng) mà tiến triển vẫn không ổn định

- Thể tái phát nhiều lần và ngày càng gần làm ảnh hưởng sinh hoạt của bệnh nhân

- Thể phức tạp như kèm hội chứng chùm đuôi ngựa

VI- PHÒNG BỆNH:

Đau dây thần kinh tọa tuy có nhiều nguyên nhân nhưng phần lớn là xung đột giữa đĩa đệm và rễ thần kinh Đây là điểm quan trọng cần chú ý để phòng ngừa

- Trong lao động chân tay, cần chú trọng trong các động tác phải cúi để bốc vác một trọng lượng lớn Luôn cố gắng giữ cột sống thẳng khi bê vác

- Tập thể dục để rèn luyện cơ lưng và tăng sự mềm mại của cột sống

- Điều trị kịp thời các bệnh thoái hóa cột sống có giá trị tích cực phòng bệnh trong đau dây thần kinh tọa

(Bài giảng Bệnh học và điều trị - Tập 2 Bộ môn YHCT Trường ĐHYD TP

Hồ Chí Minh)