- HS trình bày được sự biến đổi hình thái NST trong chu kì TB, sự diễn ra cơ bản của NST qua các kì của nguyên phân.. Phân tích được ý nghĩa của nguyên phân đối với sự sinh sản và sinh t
Trang 1Bài 9: NGUYÊN PHÂN
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- HS trình bày được sự biến đổi hình thái NST trong chu kì TB, sự diễn ra cơ bản của NST qua các kì của nguyên phân Phân tích được ý nghĩa của nguyên phân đối với sự sinh sản và sinh trưởng của cơ thể
- Rèn luyện cho HS kĩ năng quan sát, phân tích kênh hình và hoạt động nhóm
- Giáo dục cho HS có ý thức nghiên cứu khoa học
B Chuẩn bị:
GV: Tranh 9.1-3 SGK, bảng phụ ghi nội dung bảng 9.2
HS: Kẻ bảng 9.1-2 vào vở bài tập
C Tiến trình lên lớp:
I ổn định: (1’)
II Bài cũ:
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề: (1’) Tế bào của mỗi loài sinh vật có bộ NST đặc trưng về số lượng và hình dạng xác định Tuy nhiên hình thái NST lại biến đổi qua các
kì của chu kì TB
2 Triển khai bài:
Trang 2Hoạt động thầy trò
HĐ 1: (15’)
GV Y/C HS nghiên cứu thông tin SGK,
quan sát hình 9.1
Các nhóm thảo luận trả lời câu hỏi:
? Chu kì của TB gồm những giai đoạn
nào
HS đại diện nhóm trả lời: gồm 2 giai
đoạn(kì trung gian & quá trình nguyên
phân)
GV lưu ý: thời gian của kì trung gian 99%
GV Y/C HS quan sát hình 9.2 các
nhóm thảo luận trả lời câu hỏi:
? Nêu sự biến đổi hình thái của NST
? Hoàn thành bảng 9.1 SGK (T27)
GV gọi HS đại diện nhóm trả lời, bổ sung
GV chốt lại kiến thức
GV hỏi: tại sao sự đống và duổi xoắn của
NST có tính chất chu kì
Nội dung
I Những biến đổi hình thái nhiễm sắc thể
- Chu kì tế bào gồm:
+ Kì trung gian: TB lớn lên và có nhân đôi NST
+ Nguyên phân: có sự phân chia NST và chất TB tạo ra 2 TB mới
- Mức đội đóng, duổi xoắn của NST diễn
ra qua các kì của chu kì TB:
+ Dạng sợi (duổi xoắn) ở kì trung gian + Dạng đặc trưng (dạng đóng xoắn cựu đại) ở kì giữa
Trang 3HS nêu được:
+ Từ kì trung gian đến kì giữa NST đ.xoắn
+ Từ kì sau đến kì TG tiếp NST duổi xoắn
GV Y/C HS rút ra kết luận
HĐ 2: (15’)
GV Y/C HS quan sát hình 9.2-3 SGK, cho
biết:
? Hình thái NST ở kì trung gian
? Cuối kì trung gian NST có đặc điểm gì
HS trả lời, bổ sung
GV chốt lại kiến thức
GV Y/C HS tìm hiểu thông tin SGK(T28),
quan sát các hình ở bảng 9.2
Các nhóm thảo luận hoàn thiện bảng 9.2
HS đại diện các nhóm trả lời, bổ sung
GV chốt lại kiến thức
II Những diễn biến của nhiễm sắc thể trong quá trình nguyên phân
1 Kì trung gian:
- NST dài, mảnh, duổi xoắn
- NST nhân đôi thành NST kép
- Trung tử nhân đôi thành 2 trung tử
2 Nguyên phân:
Các kì Những diễn biến cơ bản của nhiễm sắc thể
Kì đầu - NST bắt đầu đóng xoắn
- Các NST kép dính vào các sợi tơ của thoi phân bào tâm động
Trang 4Kì
giữa
- Các NST kép đóng xoắn cực đại
- Các NST kép xép thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
Kì sau - Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NST đơn phân li
Kì
cuối
- Các NST đơn dãn xoắn dài ra, ở dạng sưọi mảnh dần thành NS chất
- GV nhấn mạnh: + ở kì sau có sự
phân chia TBC và các bào quan
+ Kì cuối có sự hình thành màng
nhân khác nhau giữa tế bào ĐV &
TV
? Nêu kết quả của quá trình phân
bào
HĐ 3: (6’)
GV Y/C các nhóm tì hiểu thông tin
và thảo luận:
? Do đâu mà số lượng NST của TB
con giống mẹ
? Trong nguyên phân số lượng TB
- Kết quả: Từ 1 TB ban đầu tạo ra 2
TB con có bộ NST giống nhau và giống TB mẹ
III ý nghĩa của nguyên phân
- Nguyên phân là hình thức sinh sản của TB và sự lớn lên của cơ thể
- Nguyên phân duy trì sự ổn định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế
hệ TB
Trang 5tăng mà bộ NST không đổi, điều đó
có ý nghĩa gì.(Do NST nhân đôi 1
lần & chia đôi 1 lần)
HS trả lời, bổ sung
GV chốt lai kiến thức
3 Kết luận chung, tóm tắt:(1’) Gọi hs đọc kết luận sgk
IV Kiểm tra, đánh giá: (5’)
GV Y/C hs trả lời câu hỏi và bài tập cuối bài
V Dặn dò: (1’)
Học bài củ, trả lời câu hỏi SGK
Xem trước bài giảm phân, kẻ bảng 10 SGK vào vở BT