Viêm khớp phong thấp tính (Kỳ 2) ppsx

- Thời kỳ đầu thường đau từ 1 khớp đến nhiều khớp, đau cục bộ, không sốt, không đỏ, chỉ gặp lạnh thì đau tăng, gặp nóng thì đau giảm; thường biến đổi theo thời tiết thiên khí biến hóa mà

Viêm khớp phong thấp tính

(Kỳ 2)

3.1.1 Phong hàn thấp tý

- Thời kỳ đầu thường đau từ 1 khớp đến nhiều khớp, đau cục bộ, không sốt, không đỏ, chỉ gặp lạnh thì đau tăng, gặp nóng thì đau giảm; thường biến đổi theo thời tiết (thiên khí biến hóa) mà đau nặng hay nhẹ Lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng; mạch trầm huyền hoặc trầm khẩn

- Pháp điều trị: trừ phong trục thấp - ôn kinh tán hàn

- Phương thuốc: “ôn kinh quyên tý thang”

Đương qui 20g Dâm dương hoắc 15g

Quế chi 15g Cam thảo 5g

Khương bán hạ 15g Ô tiêu xà 10g

Chế xuyên ô 10g Địa miết trùng 10g

Phong lịch 10g Lộc hành thảo 10g

Nếu đau di chuyển bất định là hành tý, phải thì gia thêm: thảo cốt phong, khương hoạt, độc hoạt

Nếu khớp chi thể nặng, phù thũng là trước tý nặng thì phải gia thêm: thương truật, sinh ý dĩ nhân, sao bạch giới tử

Nếu bệnh nhân thích nóng, sợ lạnh, gặp nhiệt đỡ đau, gặp hàn đau nặng là thể hàn tý thì phải thêm: phụ tử chế, ngô công, toàn yết

Nếu đau khớp nặng, nhức như kim châm, như cắn gọi là thống tý thì phải gia thêm: tam thất, một dược, diên hồ sách, đào nhân, hồng hoa, kê huyết đằng để hoạt huyết - hóa ứ

3.1.2 Tý lâu ngày hóa nhiệt thương âm

Các khớp sưng, nóng, đỏ, đau; cứng khớp Mới đầu gặp lạnh đau giảm, nếu lạnh lâu không có cảm giác thích, gặp nóng lại đỡ Miệng khô mà đắng, mất ngủ, phiền táo; lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng hoặc vàng nhờn; mạch huyền tế sác

- Phương trị: tán hàn trừ thấp - thanh nhiệt thông lạc

- Phương thuốc: “quế chi thược dược tri mẫu thang” gia giảm

Quế chi 30g Xích thược 20g

Bạch thược 20g Tri mẫu 15g

Chế xuyên ô 15g Chế thảo ô 15g

Ô tiêu xà 15g Sinh địa 10g

Đương qui 15g Cương tàm 10g

Địa long 10g Cam thảo 10g

- Gia giảm: nếu nhiệt thắng thì giảm bớt:quế chi, xuyên ô, thảo ô; mà gia thêm: hổ trượng, hoàng bá để bài thủy thạch Nếu âm hư nội nhiệt, đại tiện táo kết nặng dùng thêm sinh địa 30 - 40g

3.1.3 Can thận hao tổn, tỳ hư tà suy

Chi thể cơ nhục teo nhẽo, các khớp cứng biến dạng đau nhức liên tục không giảm, đau nặng gây mất ngủ kéo dài, ngày nhẹ đêm nặng, hình thể gầy

gò, mặt vàng bủng (nhợt), mệt mỏi thiểu lực, lưng gối mỏi đau, đầu choáng, tai ù,

ăn kém (nạp ngại), tiện nát, khí đoản, lưỡi nhợt, rêu trắng; mạch trầm tế hơi huyền

- Pháp điều trị: bồi nguyên - ích thể - quyên tý- thông lạc

- Phương thuốc: “ích thận quyên tý hoàn”

Sinh địa 20g Thục địa 20g

Đương qui 20g Kê huyết đằng 20g

Dâm dương hoắc 20g Ô tiêu xà 10g

Nhục thung dung 20g Lộc hành thảo 10g

Cương tàm 10g Địa miết trùng 10g Thảo cốt phong 10g Hổ trượng 10g

Chi trường noãn 10g Chích ngô công 10g Khương lang 10g Chích toàn yết 10g

- Gia giảm:

Nếu thiên về hư thìgia thêm: hoàng kỳ, đẳng sâm

Thêm dương hư thì gia thêm: cốt toái bổ, bổ cốt chi

Huyết hư thì gia thêm: đương qui, kê huyết đằng, kỷ tử, a giao

Thiên âm hư thì gia thêm: thạch hộc, mạch đông, thiên môn đông, qui bản, miết giáp

Nếu khí trệ huyết ứ thì gia thêm: đào nhân, hồng hoa

Hiện nay, phương thuốc trên đã được phổ cập Sau điều trị, các chỉ tiêu sinh hoá, huyết học, miễn dich đều được cải thiện rõ rệt; các khớp giảm viêm; chức năng khớp cùng với chức năng can, thận đều được cải thiện tốt

3.2 Các phương pháp điều trị khác

+Điện châm các huyệt:

-Chi trên: khúc trì, thiếu hải, nội quan, hợp cốc, thần môn, ngoại quan, kiên ngung, kiên trinh, kiên tỉnh, khúc trạch, đại lăng, dương trì

-Chi dưới: hoàn khiêu, trật biên, thừa phù, bát liêu, yêu du, bạch hoàn du,

ân môn, ủy trung, tất dương quan, độc tỵ, tất nhãn, túc tam lý, dương lăng tuyền, huyền chung, giải khê, thái xung

Thường được chỉ định chọn huyệt tương ứng với vị trí thống điểm (điểm đau - á thị huyệt), chia làm 2 nhóm luân lưu, cách ngày một lần Nếu có đợt tiến triển cấp, có thể châm hàng ngày, thậm chí có thể 3 giờ châm một lần (thay thế cho thuốc giảm đau; từ 7 - 10 ngày là một liệu trình; 3 - 4 liệu trình là một đợt điều trị