BỆNH HỌC THẬN - BÀNG QUANG (Kỳ 5) doc

HỘI CHỨNG THẬN KHÍ BẤT TÚC a- Bệnh nguyên: - Do bẩm tố tiên thiên không đủ.. Nếu Thận khí bất túc, thì công năng này sẽ bị ảnh hưởng sinh chứng di, hoạt tinh, tiểu nhiều lần, tiểu khôn

BỆNH HỌC THẬN - BÀNG QUANG

(Kỳ 5)

2 HỘI CHỨNG THẬN KHÍ BẤT TÚC

a- Bệnh nguyên:

- Do bẩm tố tiên thiên không đủ

- Do mắc bệnh lâu ngày

- Do lao tổn quá độ, lão suy gây ra

b- Bệnh sinh:

- Thận tàng tinh và chủ bế tàng Nếu Thận khí bất túc, thì công năng này sẽ

bị ảnh hưởng sinh chứng di, hoạt tinh, tiểu nhiều lần, tiểu không tự chủ (hạ nguyên bất cố)

- “Thận nạp khí” Thận khí bất túc, làm ảnh hưởng chức năng tuyên giáng của Phế khí gây chứng khó thở, hít vào ngắn, thở ra dài

c- Triệu chứng lâm sàng:

- Người mệt mỏi, chóng mặt, tai ù, mắt kém Thường than đau mỏi thắt lưng, thở khó, hít vào ngắn, thở ra dài

- Sợ lạnh, tay chân lạnh, mồ hôi tự ra Thường than bụng trướng, tiêu hóa rối loạn, dễ tiêu chảy

- Tiểu nhiều lần, tiểu trong, tiểu không tự chủ

- Di tinh, hoạt tinh, liệt dương, vô kinh

- Lưỡi bệu, rêu lưỡi trắng mỏng Mạch trầm vô lực

d- Bệnh lý YHHĐ thường gặp: Thường gặp trong:

- Suy sinh dục, di tinh, liệt dương

- Suy hô hấp mãn, suy nhược cơ thể, những bệnh mãn tính có kèm suy nhược

e- Pháp trị: Tùy theo nhóm bệnh mà pháp trị có thể:

- Ôn Thận nạp khí

- Bổ Thận cố tinh

Các bài thuốc YHCT có thể sử dụng trong bệnh cảnh Thận khí bất túc gồm:

- Thận khí hoàn

- Cố tinh hoàn

- Hữu quy ẩm

* Phân tích bài thuốc Thận khí hoàn:

Có tất cả 4 bài thuộc Thận khí hoàn khác nhau Bài thứ nhất có xuất xứ từ

Thiên kim dùng trị hư lao Bài thứ 2 xuất xứ từ Tế sinh dùng trị Thận khí không

hòa, tiểu nhiều Bài thứ 3 xuất xứ từ Bảo mệnh tập dùng trị dương thịnh, Tỳ Vị bất

túc, hư tổn do phòng dục, lao, trĩ lâu ngày

Bài thuốc này còn có tên Bát vị hoàn, Bát vị quế phụ (3), có xuất xứ từ

“Kim quỹ yếu lược” (2)

Tác dụng điều trị: Ôn bổ Thận dương

Chủ trị: chữa chứng Thận dương hư (đau lưng mỏi gối, lưng và chi dưới

lạnh, tiểu tiện nhiều lần có thể kèm theo đàm ẩm, cước khí…)

Phân tích bài thuốc: (Pháp Ôn)

Vị

thuốc

Dược lý YHCT

Vai trò của các vị thuốc

Phụ tử

Cay, ngọt, đại nhiệt, có độc

Hồi dương, cứu nghịch, bổ hỏa trợ dương, trục phong hàn thấp tà

Quân

Quế

Cay, ngọt, đại nhiệt, hơi độc

Bổ mệnh môn tướng hỏa

Quân

Thục

địa

Ngọt, hơi ôn Nuôi Thận dưỡng âm, bổ Thận, bổ huyết

Quân

Hoài

sơn

Ngọt, bình, vào Tỳ, Vị, Phế, Thận Bổ

Tỳ, bổ Phế Thận, sinh tân, chỉ khát

Quân

Sơn thù

Chua, sáp, hơi ôn

Ôn bổ can Thận, sáp tinh chỉ hãn

Thần

Đơn bì

Cay đắng, hơi hàn vào Tâm, Can, Thận, Tâm bào Thanh huyết nhiệt, tán ứ huyết Chữa nhiệt nhập doanh phận

Tá

Phục

linh

Ngọt, nhạt, bình vào Tâm, Tỳ, Phế, Thận

Lợi niệu thẩm thấp, kiện Tỳ, an thần

Tá

Trạch

tả

Ngọt, nhạt, lạnh, vào Thận, Bàng quang

Thanh thấp nhiệt Bàng quang Thận

Tá