Việc điều trị trầm cảm kèm theo tâm thần phân liệt phải luôn phối hợp với các thuốc an thần kinh vì các thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể làm cho các triệu chứng loạn thần nặng hơn.. Ð
Trang 1AMITRIPTYLIN
(Kỳ 3)
Liều lượng và cách dùng
Nên bắt đầu với liều thấp và tăng liều từ từ
Liều ban đầu cho người bệnh ngoại trú: 75 mg/ngày, chia vài lần Nếu cần
có thể tăng tới 150 mg/ngày Liều tăng được ưu tiên dùng buổi chiều hoặc buổi tối Tác dụng giải lo và an thần xuất hiện rất nhanh, còn tác dụng chống trầm cảm
có thể trong vòng 3-4 tuần điều trị, thậm chí nhiều tuần sau mới thấy được Ðiều quan trọng là phải tiếp tục điều trị thời gian dài để có thể đánh giá kết quả Thường
ít nhất là 3 tuần Nếu tình trạng của người bệnh không cải thiện trong vòng 1 tháng, cần đi khám thầy thuốc chuyên khoa
Liều duy trì ngoại trú: 50-100 mg/ngày Với người bệnh thể trạng tốt, dưới
60 tuổi, liều có thể tăng lên đến 150 mg/ngày, uống một lần vào buổi tối Tuy
Trang 2nhiên, liều 25-40 mg mỗi ngày có thể đủ cho một số người bệnh Khi đã đạt tác dụng đầy đủ và tình trạng người bệnh đã được cải thiện, nên giảm liều xuống đến liều thấp nhất có thể được để duy trì tác dụng Tiếp tục điều trị duy trì 3 tháng hoặc lâu hơn để giảm khả năng tái phát Ngừng điều trị cần thực hiện dần từng bước và theo dõi chặt chẽ vì có nguy cơ tái phát
Ðối với người bệnh điều trị tại bệnh viện: Liều ban đầu lên đến 100
mg/ngày, cần thiết có thể tăng dần đến 200 mg/ngày, một số người cần tới 300
mg Người bệnh cao tuổi và người bệnh trẻ (thiếu niên) dùng liều thấp hơn, 50 mg/ngày, chia thành liều nhỏ
Phối hợp thuốc tiêm và thuốc viên: Một số trường hợp có thể bắt đầu điều
trị bằng thuốc tiêm bắp hoặc tiêm tĩnh mạch trong khoảng 1 tuần, liều ban đầu:
20-30 mg/lần, 4 lần/ngày Tác dụng do tiêm tỏ ra nhanh hơn uống Sau đó chuyển sang thuốc uống, càng sớm càng tốt
Hướng dẫn điều trị cho trẻ em:
Tình trạng trầm cảm: Không nên dùng thuốc cho trẻ em dưới 12 tuổi (do thiếu kinh nghiệm)
Thiếu niên: Liều ban đầu: 10 mg/lần, 3 lần/ngày và 20 mg lúc đi ngủ Cần thiết có thể tăng dần liều, tuy nhiên liều thường không vượt quá 100 mg/ngày
Trang 3Ðái dầm ban đêm ở trẻ lớn: Liều gợi ý cho trẻ 6-10 tuổi: 10-20 mg uống lúc
đi ngủ; trẻ trên 11 tuổi: 25-50 mg uống trước khi đi ngủ Ðiều trị không được kéo dài quá 3 tháng
Nhận xét:
Nguy cơ tự tử vẫn còn trong quá trình điều trị cho đến khi bệnh đã thuyên giảm
Việc điều trị trầm cảm kèm theo tâm thần phân liệt phải luôn phối hợp với các thuốc an thần kinh vì các thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể làm cho các triệu chứng loạn thần nặng hơn
Ở người bệnh hưng-trầm cảm, tăng nguy cơ xảy ra và kéo dài giai đoạn hưng cảm Ðối với người động kinh, cần điều trị chống động kinh một cách phù hợp để bù trừ cho nguy cơ tăng cơn trong quá trình điều trị
Nguy cơ gây ngủ có thể gây ra tai nạn trong khi lao động, lái xe
Nhạy cảm rượu có thể gia tăng trong khi điều trị Nguy cơ tăng nhãn áp cấp tính có thể xảy ra Nguy cơ sâu răng là biến chứng thông thường khi điều trị thời gian dài
Tương tác thuốc
Trang 4Tương tác giữa các thuốc chống trầm cảm ba vòng với chất ức chế monoamin oxidase là tương tác có tiềm năng gây nguy cơ tử vong
Phối hợp với phenothiazin gây tăng nguy cơ lên cơn động kinh
Vì các thuốc chống trầm cảm ba vòng ức chế enzym gan, nếu phối hợp với các thuốc chống đông, có nguy cơ tăng tác dụng chống đông lên hơn 300%
Các hormon sinh dục, thuốc chống thụ thai uống làm tăng khả dụng sinh học của các thuốc chống trầm cảm ba vòng
Khi dùng physostigmin để đảo ngược tác dụng của các thuốc chống trầm cảm ba vòng trên hệ thần kinh trung ương (điều trị lú lẫn, hoang tưởng, hôn mê)
có thể gây blốc tim, rối loạn dẫn truyền xung động, gây loạn nhịp
Với levodopa, tác dụng kháng cholinergic của các thuốc chống trầm cảm có thể làm dạ dày tống thức ăn chậm, do đó làm giảm khả dụng sinh học của levodopa
Cimetidin ức chế chuyển hóa các thuốc chống trầm cảm ba vòng, làm tăng nồng độ các thuốc này trong máu có thể dẫn đến ngộ độc
Clonidin, guanethidin hoặc guanadrel bị giảm tác dụng hạ huyết áp khi sử dụng đồng thời với các thuốc chống trầm cảm ba vòng
Trang 5Sử dụng đồng thời với các thuốc chống trầm cảm ba vòng và các thuốc cường giao cảm làm tăng tác dụng trên tim mạch có thể dẫn đến loạn nhịp, nhịp nhanh, tăng huyết áp nặng, hoặc sốt cao
Ðộ ổn định và bảo quản
Thuốc tiêm amitriptylin hydroclorid phải bảo quản ở nhiệt độ dưới 40oC, tốt nhất là 15-30oC; tránh để đông lạnh Thuốc tiêm amitriptylin hydroclorid cũng phải bảo quản tránh ánh sáng vì có thể tạo thành ceton và tủa nếu để tiếp xúc với ánh sáng Các viên nén amitriptylin hydroclorid phải bảo quản trong đồ đựng kín ở nhiệt độ 15-30oC Tránh tiếp xúc với nhiệt độ trên 30oC
Tương kỵ
Không được pha loãng thuốc với nước ép nho hoặc đồ uống có chứa carbonat
Quá liều và xử trí
Biểu hiện: Ngủ gà, lú lẫn, co giật (động kinh), mất tập trung, giãn đồng tử, nhịp tim nhanh, chậm hoặc bất thường, ảo giác, kích động, thở nông, khó thở, yếu mệt, nôn
Xử trí: Chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ, bao gồm:
Rửa dạ dày: Dùng than hoạt dưới dạng bùn nhiều lần;
Trang 6Duy trì chức năng hô hấp, tuần hoàn và thân nhiệt;
Theo dõi chức năng tim mạch, ghi điện tâm đồ (ít nhất 5 ngày);
Ðiều trị loạn nhịp: Dùng lidocain, kiềm hóa máu tới pH 7,4-7,5 bằng natri hydrocarbonat tiêm tĩnh mạch
Xử trí co giật bằng cách dùng diazepam, paraldehyd, phenytoin hoặc cho hít thuốc mê để kiểm soát co giật
Thông tin qui chế
Thuốc độc bảng B