Chương 1: Cơ Sở Lý LuậnChương 2 :Thực trạng của hệ thống vận tải Việt Nam Các loại hình vận tải chính Vận tải đường thủy nội địa Vận tải đường bộ Vận tải đường sắt Vận tải đường
Trang 1Đỗ Thị Hoa
Trang 2Chương 1: Cơ Sở Lý Luận
Chương 2 :Thực trạng của hệ thống vận tải Việt Nam
Các loại hình vận tải chính
Vận tải đường thủy nội địa
Vận tải đường bộ
Vận tải đường sắt
Vận tải đường hàng không
Chương 3:Giải pháp hoàn thiện hệ
thống vận tải Việt Nam
Trang 3Chương 1:Cơ sở lý luận
1.Vận tải và vai trò của vận tải
1.1 Vận tải:
Vận tải là hoạt động kinh tế có mục đích của con người nhằm hoán chuyển vị trí của hàng hóa và bản thân con người từ nơi này đến nơi khác bằng các phương tiện vận tải
Trang 4 Sản phẩm vận tải là vô hình : nó không có hình dạng, kích thước cụ thể, không tồn tại độc lập ngoài quá
trình sản xuất mà nó được hình thành và tiêu thụ
ngay trong quá trình sản xuất
Vận tải không có khả năng dự trữ sản phẩm
1.3 Vai trò của vận tải trong hoạt động cung ứng
Vận tải có vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động cung ứng và vai trò này sẽ ngày càng tăng thêm, bởi chi phí cho vận chuyển chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng chi phí để mua vật tư, nguyên vật liệu.Do
đó vận tải sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả
hoạt động kinh doanh và khả năng cạnh tranh của tổ chức trên thương trường
Trang 5 Vận tải là hoạt động không thể thiếu trong mọi tổ chức, người ta luôn phải vận chuyển nguyên vật liệu đến và vận chuyển thành phẩm đi.
Vận tải có vai trò rất quan trọng: nếu không cung cấp
được vật tư đúng nơi, đúng lúc thì sản xuất sẽ gián đoạn, không thể tiến hành liên tục, nhịp nhàng dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng
Tóm lại, vận tải có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của tổ chức, nên các nhà quản trị phải luôn quan tâm đến việc cân nhắc , lựa chọn các điều kiện vận tải vật tư hàng hóa , lựa chọn phương thức vận tải người vận tải và
lộ trình vận chuyển để có được quyết định dúng đắn , góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức
Trang 6Chương 2 Thực trạng của hệ thống vận tải
doanh nghiệp vận tải không dám điều chỉnh giá cước Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam vẫn tiếp tục có ý kiến về tình trạng độc quyền xăng dầu gây khó khăn cho kinh
doanh vận tải
Trang 7 Hiện trạng và thiệt hại
Tai nạn giao thông đường bộ
(TNGTĐB) là TNGT do xảy ra đối với những phương tiện giao thông đang tham gia giao thông trên các tuyến đường bộ hay trên đường chuyên
dùng và đối với người đi bộ.
Trang 8Cùng với đó là những thiệt hại khổng lồ về
kinh tế, bao gồm: chi phí mai táng người chết, chi phí y tế cho người bị thương, thiệt hại về phương tiện giao thông, về hạ tầng, chi phí
khắc phục, điều tra vụ TNGT đó cùng với thiệt hại do hao phí thời gian lao động của chính
người bị tai nạn và cả của những người chăm sóc người đó Mặt khác TNGT gây nên những
tác động tâm lý cả trước mắt cũng như về lâu dài đối với mọi người, nó để lại nhũng di
chứng về tâm lý hết sức nặng nề cho người bị tai nạn, người thân của người đó và nếu như trong một địa phương, một quốc gia xảy ra
TNGT quá nhiều sẽ gây nên hiện tượng bất an cho cư dân ở đó
Trang 9 Đây là loại TNGT phổ biến và làm nhiều
người thiệt mạng, bị thương nhất ở các quốc gia đang phát triển, khi mà hạ tầng cơ sở
cũng như ý thức tuân thủ pháp luật về giao thông của người dân còn kém Theo Bộ Công
an trong năm 2009, tại Việt Nam là 24.765 người
Nguyên nhân và điều kiện
TNGTĐB phát sinh chủ yếu từ một số nguyên nhân như: cơ sở hạ tầng (đường, cầu),
phương tiện giao thông không đảm bảo điều kiện an toàn (quá hạn, quá cũ, xe tự tạo ) Cùng với đó là ý thức chấp hành pháp luật
của người tham gia giao thông còn kém
Trang 102.1.1 Thực trạng hệ thống vận tải đường bộ
Từ 8 năm nay ngành vận tải hàng hóa có sự phát triển
đột biến về số lượng Vận tải hàng hóa chiếm khoảng
52% trong tổng số hàng hóa trong các loại hình vận tải khác.Theo thống kê một ô tô tải trong 1 tháng chạy
khoảng 18 ngày mỗi ngày chạy không quá 7 tiếng đồng
hồ, bình quân mỗi đầu xe chở khoảng 1,7 tấn hàng/ngày với quãng đường 73-100km/ngày Mỗi tháng nếu xe
chạy đều chủ xe thu về 35-40 triệu đồng, một năm doanh thu 1 xe xấp xỉ 450-500 tr đồng.Tuy nhiên về thực tế
trong quá trình vận chuyển hàng hóa dễ gặp các tai nạn xảy ra Và vì nhiều hàng, vì tâm lý chủ xe nào cũng
muốn thu lơi nhuận tối đa nên các xe hoạt động thường quá tải
Trang 11
Ở Việt Nam có một nghịch lý là trong khi hoạt động dịch vụ vận tải đòi hỏi tính liên kết rất cao thì các doanh nghiệp Việt Nam lại hoạt động theo
hướng tách rời Nhiều doanh nghiệp vận tải tự mua
xe chở hàng hóa thường không chạy hết công suất không chạy 2 chiều nên chi phí vận chuyển hàng hóa
bị lên cao
Chi phí đầu vào liên tục tăng cao trên 20%
nên doanh nghiệp vận tải gặp rất nhiều khó khăn,
xăng dầu tăng giá mạnh trong lhi lượng hàng hóa và hành khách vận chuyển đường bộ vẫn có xu hướng giảm
Hiện nay nhu cầu vận tải hàng hóa và hành khách trong nước chỉ khai thác khoảng 80% năng
lực phương tiện thiết bị
Trang 12Vận tải đang thiếu hàng, thị trường vận tải đang diễn ra cuộc cạnh tranh mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp vận tải
Các doanh nghiệp vận tải đường bộ hiện nay chủ yếu sử
dụng các phương tiện vận chuyển là ô tô tải, xe sơ mi rơ
mooc…nhưng phương tiện vận chuyển được sử dụng nhiều nhất vẫn là sơ mi rơ mooc
Ví dụ: Hải Phòng với đặc thù là thành phố cảng biển lớn
nhất miền Bắc, việc vận chuyển hàng hóa từ các cảng biển Hải Phòng tới các địa phương khác trong cả nước được thực hiện chủ yếu bằng xe sơ mi rơ-mooc Trong những năm qua,
số lượng đầu xe sơ mi rơ-mooc của Hải Phòng phát triển
không ngừng Với 6.000 xe Hải Phòng hiện là địa phương
có số số lượng xe sơ mi rơ-mooc lớn thứ 2 cả nước (sau
thành phố Hồ Chí Minh) Không thể phủ nhận vai trò của xe
sơ mi rơ-mooc trong lưu thông hàng hóa, tuy nhiên đây cũng
là phương tiện gây nên nhiều vụ tai nạn kinh hoàng
Trang 13Việc cải tạo, nâng cấp kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ còn chậm cùng với tình trạng
các khu vực dân cư, khu vực trụ sở cơ quan, tổ chức đan xen nhau làm tăng nhu cầu đi lại, gây khó khăn trong tổ chức vận tải và làm cho kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ vốn đã thiếu lại càng thiếu hơn; hệ quả tất yếu là ùn tắc giao thông ngày càng gia tăng
làm ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển hàng
hóa.Gây tổn thất cho các doanh nghiệp vận tải
Theo thống kê của Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia, năm 2009 cả nước đã xảy ra gần
12.500 vụ tai nạn giao thông, làm chết hơn 11.500
người, bị thương xấp xỉ 8.000 người
Trang 14Nguyên nhân chính :
Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ của nước ta còn lạc hậu, chưa đáp ứng được nhu cầu và sự gia tăng
chóng mặt của các phương tiện tham gia giao thông
Nguyên nhân chủ yếu vẫn là do ý thức của người
tham gia giao thông (đặc biệt là của những người điều khiển phương tiện giao thông cơ giới) còn quá kém
Tình trạng coi thường pháp luật, phóng nhanh, vượt
ẩu là nguyên nhân chính gây ra các vụ TNGT kinh
hoàng
Trang 152.1.2 Giải pháp
Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao
thông đường bộ
Phát triển giao thông đường bộ theo quy hoạch, từng
bước hiện đại và đồng bộ; gắn kết phương thức vận tải đường bộ với các phương thức vận tải khác
Mọi hành vi vi phạm pháp luật giao thông đường bộ
phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật
Chính phủ cần có chính sách ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng đường bộ
Đề ra các chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải
Trang 162.2 Hệ thống vận tải đường thủy nội địa
Hệ thống giao thông đường thủy nội địa nước ta nhất là khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, sông Hồng đang hội tụ nhiều điều kiện tốt để phát triển vận tải quá cảnh bằng đường thủy Đây là xu hướng tất yếu trong quá
trình phát triển giao thông vận tải, hội nhập kinh tế giữa nước ta với khu vực và thế giới.
Hệ thống đường thủy nội địa Việt Nam có trên 2360
con sông, suối, kênh, rạch với tổng chiều dài khoảng
198 000 km, mật độ bình quân là 0,127 km/km 2 Trong
đó có tới 42000 km có thể đưa vào khai thác vận tải.
Trang 17Ngoài ra còn có 72 cảng sông trên 2500 bến thủy và
110 cảng biển lớn nhỏ So với các nước trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam có mật độ sông, kênh lớn nhất Việt Nam được UNESCO xếp vào tốp 10 nước có
mạng lưới sông lớn nhất thế giới Đây chính là tiềm
năng to lớn của đất nước để phát triển giao thông và
kinh tế, vận tải đường thủy nội địa là một ngành vận tải mang tính lâu đời nhất là khả năng đẩy mạnh phát triển các thành phần kinh tế khác là rất lớn.
Tuy nhiên trong những năm qua, hiệu quả khai thác vẫn còn hạn chế, khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng
đường thủy nội địa chiếm 28% khối lượng hàng hóa
vận chuyển con số này chỉ đứng sau vận tải đường bộ
Trang 182.2.1 Thực trạng hệ thống vận tải đường thủy nội địa
Hầu hết sông, kênh đều được chúng ta khai thác
trong tự nhiên, chưa có quy hoạch cụ thể
Hệ thống bến cảng, cơ sở vật chất còn phân tán, yếu kém, đầu tư cho vận tải đường thủy nội địa chiếm 3% tổng số vốn đầu tư cho giao thông vận tải trong khi khối lượng vận chuyển lại chiếm 30% khối
lượng hàng hóa vận chuyển toàn ngành
Mặc dù các phương tiện vận tải đường thủy nội địa
đã có sự tham gia của tư nhân nhưng do nguồn tài chính còn hạn chế nên việc đầu tư còn manh mún, không đồng bộ
Trang 19 Do nền kinh tế suy giảm dẫn đến yêu cầu vận
chuyển giảm sút nên sản lượng vận tải những tháng đầu năm 2009 chỉ đạt 20 triệu tấn hàng và đạt 2,5
Tkm, 2% về hành khách vận chuyển và 2,5% về
HK.km
Giá cả thị trường có chiều hướng tăng, trong đó có nhiều mặt hàng làm nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp vận tải như nhiên liệu, điện năng
Thời tiết cũng bất lợi cho hoạt động kinh doanh vận tải đường thủy nội địa nên cũng hạn chế một phần đến sản lượng
Ví dụ: Trong quý III năm 2009 đạt 19 triệu tấn hàng, 2,7 tỷ Tkm, 49 triệu lượt khách…
Trang 20 Hệ thống báo hiệu giao thông đường thủy nội địa
chưa đầy đủ, gây khó khăn cho hoạt động giao
thông vận tải và công tác bảo đảm trật tự an toàn
giao thông
Nhìn chung, hoạt động vận tải đường thủy nội địa tuy có gặp khó khăn nhưng sản lượng cả năm
2009 vẫn tăng khoảng 25-30% cả về vận tải hành
khách và vận tải hàng hóa, chiếm tỷ trọng khá cao trong các loại hình vận tải
Trang 21Theo thống kê, hiện còn 67,4% phương tiện không đăng ký, 45,4% phương tiện không đăng
kiểm, 74,5% người điều khiển phương tiện không
có bằng
Thực trạng trên cho thấy, tiềm năng phát triển giao thông vận tải đường thủy nội địa của nước ta rất lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng
Trang 222.2.2 Giải pháp
Xây dựng chiến lược phát triển mạng lưới vận tải hàng hải
và cơ sở hạ tầng liên quan.
Phát triển vận tải đường thủy nội địa theo hướng hiện đại hóa với chất lượng ngày càng cao, chi phí hợp lý, an toàn, hạn chế ô nhiễm môi trường và tiết kiệm năng lượng.
Nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải biển đáp ứng nhu cầu vận tải biển nội địa.
Phát triển đội tàu Việt Nam theo hướng hiện đại, chú trọng phát triển các loại tàu chuyên dùng.
Nâng cấp, đầu tư chiều sâu, phát huy hết công suất, hiệu quả của các cảng hiện hữu, cần tập trung vào việc xây
dựng cảng trung chuyển quốc tế,… tại các vùng kinh tế trọng điểm.
Trang 232.3 Hệ thống vận tải đường sắt
Vận tải đường sắt là loại hình vận chuyển, tải hành khách, hàng hóa bằng phương tiện có bánh được thiết kế để chạy trên loại đường đặc biệt là đường ray.
Tình hình đường sắt Việt Nam hiện nay rất nghiêm trọng và đang đe dọa tính mạng người dân, tính mạng hành khách, hàng hóa bằng những vận vụ lật tàu nghiêm trọng.
Đường sắt Việt Nam hiện nay đang phải đối mặt với yếu tố phá sản bởi tỷ phần vốn đường sắt chỉ còn 7 % Vận tải hành khách, hàng hóa thấp nhất trong tất cả trong các loại hình vận tải.
Trang 25Để thu hút được nhiều hành khách đi tàu, ngành đường sắt đã có nhiêu nỗ lực thực hiện tốt các nghĩa vụ như:
Chủ động lên kế hoạch, biện pháp tổ chức phục vụ các đợt cao điểm Tết, hè, các ngày lễ…
Nghiên cứu biến động của luồng khách để đề xuất nối thêm toa, tăng tàu, bán ghế phụ và các dịch vụ khác
Tổ chức nhiều hoạt động tiếp thị, quảng cáo, thu hút khách hàng, chủ hàng, tổ chức nhiều hoạt động nâng cao chất lượng, khai thác dịch vụ bán vé qua điện
thoại
Trang 26 Chủ động đề xuất vận chuyển hàng hóa bằng nhiều phương thức nhằm thu hút hành khách về nhứng thời gian thấp điểm
Năm 2008 so với năm 2007 tăng gần 37%, doanh thu tăng 38% Đặc biệt năm 2009, doanh thu các nhà ga đạt trên 400 tỷ đồng, đón tiếp hơn 1,1 triệu lượt khách Những ngày gần đây, mưa lũ đã gây ngập toàn bộ
tuyến đường sắt đoạn Hà Tĩnh, Quảng Bình khiến cho các chuyến tàu Thống Nhất Bắc - Nam không thể lưu thông xuyên suốt Hành khách sẽ được di chuyển bằng
ô tô miễn phí qua những đoạn ngập lụt để tiếp tục ra Bắc vào Nam bằng tàu hỏa.
Trang 272.3.2 Vận chuyển hàng hóa:
Hầu hết tàu hàng trong nước hiện nay đều cũ
kỹ, lạc hậu, pha tạp nhiều chủng loại, có nguy cơ mất an toàn cao Theo tìm hiểu các toa xe hiện đang
sử dụng có từ thập niên 50 – 60 của thế kỷ trước
nhập từ Pháp, Trung Quốc, Ấn Độ, Bỉ Theo thống
kê, ngành đường sắt có 5000 toa xe chở hàng thì có gần 2/3 trong số đó đã hết khấu hao cơ bản
Trang 28Bậc 1 : 200đ 1 T/cs Bậc 6 : 110đ 1 T/cs Bậc 2 : 180 – Bậc 7 : 95 – Bậc 3 : 160 – Bậc 8 : 80 – Bậc 4 : 140 – Bậc 9 : 70 – Bậc 5 : 125 – Bậc 10 : 60 –
NGHỊ ĐỊNH:
Điều 1 – Nay sửa đổi lại giá cước vận chuyển hàng hóa bằng
đường sắt.
Điều 2 – Bảng phân bậc hàng hóa vận chuyển bằng đường sắt
chia làm 10 bậc, bảng phân bậc đính theo Nghị định này.
Điều 3 – Cước nguyên toa quy định như sau:
Điều 4 – Cước hàng lẻ tính đồng loạt 200đ 1 T/cs
Điều 5 – Bãi bỏ giá cước cũ và bắt đầu thi hành cước mới kể từ
ngày 01-11-1957
Điều 6 – Ông Chánh văn phòng Bộ Giao thông và Bưu
điện và ông Chủ nhiệm Tổng cục Đường sắt chịu trách
nhiệm thi hành Nghị định này
Trang 29- Đầu tư phương tiện chuyên chở như cải tạo, đóng mới toa xe, trang trí nội thất trang nhã, lịch sự, tiện nghi, phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của hành khách nhằm thu hút hành khách
đi tàu, đặc biệt là khách du lịch
- Trên cơ sở tính toán chi phí, xây dựng cơ chế giá vé, giá cước hợp lý, linh hoạt, có tính cạnh tranh cao so với các
phương tiện vận tải khác, phù hợp với từng đối tượng hành
khách và vận chuyển theo thời vụ (mùa đông khách, mùa vắng khách, chiều nặng, chiều rỗng) …,
-Tiếp tục phát triển mạnh mạng lưới phân phối, bán vé rộng khắp với nhiều phương thức bán vé khác nhau, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác bán vé, hoàn thiện và đưa
vào sử dụng hệ thống bán vé qua mạng Internet, tiến tới bán
vé điện tử …,
2.3.3 Giải pháp
Trang 30- Tăng cường công tác quảng cáo, marketing trên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt là trên trang web
của ga, của ngành, công khai thông tin cho hành khách, chủ hàng biết rõ về các quy trình, thủ tục mua vé, gửi hàng, giờ tàu, giá vé, giá cước, các loại hình dịch vụ…, thường xuyên cập nhật thông tin để tạo điều kiện thuận lợi khi hành khách, chủ hàng tra cứu thông tin đến với đường sắt.
-Phát triển vận tải theo hướng hiện đại, đa phương thức, phân công hợp lý giữa các phương thức, phương tiện vận tải, bảo đảm sự hài hoà và hiệu quả kinh tế cao Nhanh chóng tận dụng thời cơ để đổi mới và nâng cao năng lực
phương tiện vận tải, năng lực cạnh tranh trong hội nhập khu vực và quốc tế
Trang 312.4 Hệ thống vận tải đường hàng không
Vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không giúp thực hiện các hợp đồngbuôn bán thực
hiện nhanh chóng hơn.Đặc biệt với những nước chủ yếu xuất khẩu các mặt hàng thủy sản, các mặt hàng tươi sống đòi hỏi thời gian vận chuyển nhanh Đối với nước ta thì hàng không có vai trò quan trọng
trong việc phát triển buôn bán với nước ngoài.Nhưng trong thực tế ngành hàng không vẫn chưa phát huy được hết khả năng của mình