1,5 - Đem lại cho con người những hiểu biết về con đường mới, vùng đất mới, dân tộc mới...Bắt đầu hình thành một nền văn hóa thế giới… 0,5 - Đem lại cho thương nhân châu Âu nguyên liệu q
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
———————
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2009-2010
ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ Dành cho học sinh các trường THPT
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
—————————
Câu 1 (2,5 điểm)
Trình bày những đặc trưng về kinh tế, xã hội của các quốc gia cổ đại phương Tây Tính chất điển hình của chế độ chiếm nô ở các quốc gia này được thể hiện như thế nào?
Câu 2 (1,5 điểm)
Phân tích vai trò của những phát kiến lớn về địa lí thế kỉ XV-XVI.
Câu 3 (2,5 điểm)
Hoàn cảnh ra đời, thành tựu chính và ý nghĩa lịch sử của phong trào Văn hóa Phục hưng.
Câu 4 (2,0 điểm)
Trong thời Bắc thuộc nhân dân ta đã gìn giữ và phát huy văn hóa dân tộc như thế nào? Tại sao trong thời Bắc thuộc ta mất nước nhưng không mất dân tộc?
Câu 5 (1,5 điểm)
Phân tích nguyên nhân thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông- Nguyên ở thế kỷ XIII.
-Hết -Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh……….Số báo danh………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
——————— KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2009-2010 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: LỊCH SỬ
Dành cho học sinh các trường THPT không chuyên
—————————
Câ
u
1 Trình bày những đặc trưng về kinh tế, xã hội của các quốc gia cổ đại phương
Tây Tính chất điển hình của chế độ chiếm nô ở các quốc gia này được thể hiện
như thế nào?
2,5
1 Kinh tế
- Thủ công nghiệp: rất phát đạt Sản xuất thủ công nghiệp chia thành nhiều ngành
nghề khác nhau…; Xuất hiện nhiều xưởng thủ công có quy mô khá lớn, chuyên sản
- Thương nghiệp: quan hệ thương mại được mở rộng; sản phẩm đem bán là rượu nho,
dầu ô liu…mua về là lúa mì, tơ lụa, hương liệu…Hoạt động thương mại phát đạt đã
thúc đẩy việc mở rộng lưu thông tiền tệ Các thị quốc đều có tiền riêng của mình…
0,5
2 Xã hội
- Nô lệ: chiếm đa số, có vai trò chủ yếu trong sản xuất, không có chút quyền nào kể cả
- Bình dân: là những người dân tự do, ít tài sản, tự sống bằng lao động của bản thân…
0,25
- Chủ nô: là các chủ xưởng, chủ lò giàu có, có thế lực cả về kinh tế và chính trị
0,25
3 Tính chất điển hình
- Số lượng đông đảo và vai trò quan trọng của nô lệ trong các hoạt động kinh tế thủ
2 Phân tích vai trò của những phát kiến lớn về địa lí thế kỉ XV-XVI 1,5
- Đem lại cho con người những hiểu biết về con đường mới, vùng đất mới, dân tộc
mới Bắt đầu hình thành một nền văn hóa thế giới… 0,5
- Đem lại cho thương nhân châu Âu nguyên liệu quý giá, những kho vàng bạc khổng
lồ Thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển… 0,5
- Phát kiến địa lý là cuộc cách mạng thực sự trong lĩnh vực giao thông và tri thức 0,5
3 Hoàn cảnh ra đời, thành tựu chính và ý nghĩa lịch sử của phong trào Văn hóa
Phục hưng.
2,5
1 Hoàn cảnh ra đời
- Bước vào thời hậu kỳ trung đại, bộ mặt kinh tế của các nước Tây Âu có nhiều thay
đổi Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành từ trong lòng chế độ phong kiến
Khoa học- kỹ thuật có những tiến bộ giúp con người thoát khỏi tình trạng lạc hậu,
- Giai cấp tư sản ra đời song những thành tựu về văn hóa từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII
không đáp ứng được nhu cầu của họ Ngược lại, họ còn chịu sự ràng buộc bởi hệ tư
tưởng khắt khe của giáo hội Thiên Chúa Do vậy, giai cấp tư sản cần phải có hệ tư
tưởng và nền văn hóa riêng để phục vụ cho đời sống tinh thần của mình, để đấu tranh
với hệ tư tưởng lỗi thời của giáo hội và giai cấp quý tộc phong kiến đang cản trở sự
- Phong trào cải cách tôn giáo diễn ra mạnh mẽ, cuộc đấu tranh của nông dân diễn ra
sôi nổi trở thành hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống lại quý tộc
- Giai cấp tư sản nhìn thấy trong tinh hoa của nền văn hóa Hi Lạp, Rôma có những
điều phù hợp với mình, nên đã phục hồi tinh hoa văn hóa cổ đại, đấu tranh để xây
Trang 3dựng một xó hội dựa trờn nhõn bản và tự do, một nền văn húa mới Bắt đầu từ Italia,
phong trào Văn húa Phục hưng nhanh chúng lan rộng khắp cỏc nước Tõy Âu và trở
2 Thành tựu chớnh
- Là bước nhảy vọt về văn húa phong trào Văn húa Phục hưng đó đạt được những
thành tựu rực rỡ về mọi mặt, đặc biệt là văn học, nghệ thuật
+ Văn học, nghệ thuật phỏt triển phong phỳ với sự nở rộ của cỏc tài năng như
Ra-bơ-le, Sếch-xpia, Xộc-van-tộc, Lờ-ụ-na đơ Vanh-xi, Ra-pha-en, Mi-ken-lan-giơ-lụ…Bằng
những tỏc phẩm của mỡnh, họ đó lờn ỏn nghiờm khắc giỏo hội Thiờn chỳa, tấn cụng
vào trật tự phong kiến, đề cao giỏ trị con người và tự do cỏ nhõn 0,5 + Khoa học- kỹ thuật và triết học gắn liền với những cống hiến vĩ đại của
Cụ-pộc-nớch, Ga-li-lờ, Đờ-cỏc-tơ, Bờcơn, gúp phần vào việc xõy dựng thế giới quan duy vật… 0,5
3 í nghĩa
- Phong trào Văn húa Phục hưng là cuộc đấu tranh cụng khai đầu tiờn trờn lĩnh vực
văn húa tư tưởng của giai cấp tư sản chống lại giai cấp phong kiến suy tàn 0,25
- Phong trào Văn húa Phục hưng đó đỏnh bại tư tưởng lỗi thời của chế độ phong kiến,
gúp phần quan trọng giải phúng tư tưởng tỡnh cảm của con người khỏi sự kỡm hóm và
trúi buộc của Giỏo hội; đề cao những giỏ trị tốt đẹp của con người…; cổ vũ và mở
đường cho sự phỏt triển cao hơn của văn húa chõu Âu và văn húa của loài người 0,25
4 Trong thời Bắc thuộc nhõn dõn ta đó gỡn giữ và phỏt huy văn húa dõn tộc như
thế nào? Tại sao trong thời Bắc thuộc ta mất nước nhưng khụng mất dõn tộc?
2,0
- Nhõn dõn ta đấu tranh bền bỉ, kiờn cường về mọi mặt để giữ gỡn những giỏ trị văn
húa truyền thống của dõn tộc làm thất bại õm mưu đồng húa của cỏc triều đại phương
Bắc Bảo tồn tiếng Việt, cỏc phong tục tập quỏn 0,5
- Tiếp nhận những yếu tố tớch cực, “Việt húa” văn húa Trung Hoa để đưa đến những
chuyển biến tớch cực, làm phong phỳ văn húa dõn tộc Việt về: tụn giỏo, ngụn ngữ, văn
2 Thời Bắc thuộc ta mất nước khụng mất dõn tộc
- Trước đú ta đó cú một nền văn minh đú là nền văn minh Văn Lang – Âu Lạc
0,5
- Cuộc đấu tranh kiờn cường, bền bỉ của nhõn dõn ta; những khoảng thời gian độc
lập…;cộng đồng làng xúm vẫn là vương quốc riờng của người Việt… 0,5
5 Phõn tớch nguyờn nhõn thắng lợi của cỏc cuộc khỏng chiến chống quõn xõm lược
Mụng- Nguyờn ở thế kỷ XIII.
1,5
- Thắng lợi của ba lần khỏng chiến chống quõn xõm lược Mụng- Nguyờn gắn liền với
- Thắng lợi của ba lần khỏng chiến chống quõn xõm lược Mụng- Nguyờn gắn liền với
tinh thần hi sinh, quyết chiến quyết thắng của toàn dõn ta mà nũng cốt là quõn đội nhà
- Lónh đạo cuộc khỏng chiến chống quõn xõm lược Mụng- Nguyờn là một bộ chỉ huy
(Lu ý: Trên đây là những nội dung cơ bản khi làm bài học sinh phải đề cập tới Bài viết đủ nội dung, chính xác, lôgic thì mới cho điểm tối đa)