Xác định CTCT của A trong các trờng hợp sau đây: 1 A làm tan đá vôi 2 A không tác dụng với dung dịch NaOH mà tham gia phản ứng tráng bạc và tác dụng với Na.. Câu 3: Cho H2SO4 loãng tác d
Trang 1Bài tập axit hữu cơ
BàI I :
Câu 1: Một hợp chất A có CTPT C3H6O2 Xác định CTCT của A trong các trờng hợp sau
đây:
1) A làm tan đá vôi
2) A không tác dụng với dung dịch NaOH mà tham gia phản ứng tráng bạc và tác dụng với Na
3) A tham gia phản ứng tráng bạc mà không tác dụng với Na, NaOH
4) A không tráng bạc, không tác dụng với NaOH, nhng tác dụng với Na
Câu 2 : Oxi hoá một rợu no đơn chức A có bột Cu xúc tác đợc chất B Oxi hoá B với xúc
tác Pt ta thu đợc axit D Cho D tác dụng với dung dịch kiềm ta thu đợc muối E Cho E tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 ta đợc Ag kim loại
a) Tìm CTCT của A, B, D, E
b) Trộn B với một đồng đẳng X của nó rồi đun 8,8 gam hỗn hợp này với một lợng
d Ag2O trong NH3 thì thu đợc 2,24 lit CO2 (đktc) và 64,8 gam Ag Xác định CTCT của X
Câu 3: Cho H2SO4 loãng tác dụng từ từ với hỗn hợp gồm hai muối Na của hai axit hữu cơ
kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng ta thu đợc hỗn hợp hai axit đơn chức tơng ứng A,B Hoà tan 10 gam hỗn hợp A, B vào 100 ml dung dịch K2CO3 1M Để phản ứng với lợng K2CO3
còn d phải dùng 50 ml dung dịch HCl 0,2M
1) Viết các phơng trình phản ứng xảy ra
2) Tìm CTPT và tính % khối lợng các axit trong hỗn hợp (hiệu suất các phản ứng 100%)
Câu 4 : oxi hoá 53,2 gam hỗn hợp một rợu no đơn chức và một andehit đơn chức ta thu
đ-ợc một axit hữu cơ duy nhất ( hiệu suất phản ứng 100%) Cho lợng axit này tác dụng hết
muối của axit hữu cơ nồng độ 21,87%
1) Xác định CTPT của rợu và andehit ban đầu
2) Hỏi m có giá trị nằm trong khoảng nào?
3) Cho m = 400 gam Tính % khối lợng của rợu và andehit trong hỗn hợp đầu
Bài ii:
Câu 1: Có một dung dịch axit hữu cơ no đơn chức, muốn trung hoà 15 ml dung dịch đó
cần dùng 40 ml dung dịch NaOH 0,75M
1) Tính nồng độ mol/l của dung dịch axit trên
2) Biết rằng khối lợng muối natri của axit này có phân tử khối bằng 5/4 phân tử khối của axit, viết CTCT các đồng phân axit của axit đó
Câu 2: Cho m gam hỗn hợp A gồm rợu n-propylic và axit propionic phản ứng vừa hết với
100 ml dung dịch NaHCO3 4,04% (d = 1,04 gam/ml) Thể tích CO2 sinh ra bằng 1/18 thể tích CO2 đợc tạo thành khi đốt cháy hoàn toàn cũng m gam hỗn hợp A (các thể tích khí đợc
đo trong cùng điều kiện) Tính giá trị m và thành phần % các chất trong hỗn hợp A
Câu 3 : Có hai axit hữu cơ : A đơn chức, B đa chức.
Hỗn hợp X1 chứa x mol chất A và y mol chất B Để trung hoà X1 cần 500 ml dung dịch NaOH 1M, nếu đốt cháy hoàn toàn X1 thì thu đợc 11,2 lit CO2 (đktc) Hỗn hợp X2
chứa y mol chất A và x mol chất B Để trung hoà X2 cần 400 ml dung dịch NaOH 1M Biết x+y = 0,3 mol
1) xác định CTPT của mỗi axit và tính % số mol của mỗi axit trong hỗn hợp X1 2) Biết rằng 1,26 gam tinh thể axit B.2H2O tác dụng vừa đủ với 250 ml dung dịch KmnO4 trong môi trờng H2SO4 theo phơng trình phản ứng
KmnO4 + B + H2SO4 K2SO4 + MnSO4 + CO2 + H2O
Tính nồng độ mol/l của dung dịch KmnO4
Câu 4: Cho 2 axit cacboxylic A và B.
Nếu cho hỗn hợp A và B tác dụng hết với Na d thu đợc số mol H2 bằng 1/2 tổng số mol của A và B trong hỗn hợp
Nếu trộn 20 gam dung dịch axit A 23% với 50 gam dung dịch axit B 20,64% đợc dung dịch D Để trung hoà hoàn toàn D cần 200 ml dung dịch NaOH 1,1M
1) Tìm CTCT của A và B ( Biết MA< MB)
2) Đun nóng hỗn hợp A,B với rợu no X mạch hở, tạo ra hỗn hợp các este trong đó
có este E E không có khả năng tác dụng với Na tạo H2 Để đốt cháy hoàn toàn
1 V hơi E cần 7,5 V O2 tạo ra 7V CO2 và 5V hơi nớc ( thể tích đo cùng đk) Tìm CTCT của E và X
bài iii:
Trang 2Câu 1: Muốn trung hoà 15 ml dung dịch của một axit hữu cơ no đơn chức cần 20 ml dung
dịch NaOH 0,3M Trong một thí nghiệm khác, sau khi đã dùng NaOH để trung hoà 125 ml dung dịch axit đó, ngời ta cô cạn dung dịch thì thu đợc 4,8 gam muối
1) Xác định CTCT và gọi tên axit
2) Axit này có những đồng phân mạch hở nào? Viết CTCT các đồng phân đó
Câu 2: Axit fomic có thể tham gia phản ứng tráng gơng với bạc oxit trong dung dịch NH3
và phản ứng khử đồng (II) hidroxit trong môi trờng kiềm tạo thành kết tủa đỏ gạch Giải thích tại sao và viết phơng trình phản ứng
Câu 3: Hỗn hợp A gồm 6 gam chất X có công thức R-COOH và 0,1 mol chất B có công
thức HO-R’-COOH, trong đó R và R’ là gốc hidrocacbon no Cho hỗn hợp A vào bình kín B dung tích 5,6 lit chứa O2 ở 00C và 2 atm Bật tia lửa điện để đốt cháy hết X, Y và làm lạnh tới 00C thì thấy áp suất trong bình vẩn không đổi ( 2atm) Biết thể tích chất rắn không
đáng kể, CO2 không tan vào nớc; nếu cho khí trong bình qua dung dịch NaOH thì bị hấp thụ hoàn toàn
1) Xác định CTPT, viết CTCT của X, Y
2) Hoàn thành sơ đồ biến hoá:
Y Z T P
Câu 4 : Hoá hơi một axit no A rồi cho vào bình dung tích 5,6 lit, nhiệt độ trong bình là
136,50C và áp suất là 0,27 atm Chia lợng axit A thành 3 phần bằng nhau:
Phần 1 đem đốt cháy hoàn toàn rồi cho sản phẩm cháy hấp thụ hết vào bình đựng Ba(OH)2 thấy sinh ra 8,865 gam kết tủa Thêm Na2SO4 d vào dung dịch còn lại thì thấy tạo
ra 1,7475 gam kết tủa nữa
Phần hai cho tác dụng với a mol Ba(OH)2 thu đợc dung dịch B và nhận thấy:
• Nếu a = 0,01 mol thì dung dịch B làm đỏ giấy quỳ
• Nếu a = 0,02 mol thì dung dịch B làm xanh giấy quỳ
Phần3 cho phản ứng hết với 1,45 gam rợu đơn chức D thì thu đợc nớc và 2,77 gam hỗn hợp este
Xác định CTCT của A, D và các este thu đợc
Bài iv:
Câu 1: Hoà tan 10 gam hỗn hợp gồm axit fomic và axit axetic trong 200 ml dung dịch
Na2CO3 thừa
1) Viết phơng trình phản ứng hoá học xảy ra Tính thành phần % mỗi axit trong hỗn hợp
2) Cho 10 gam A phản ứng với 23 gam rợu etylic (có mặt H2SO4 đặc làm xúc tác) Tính lợng sản phẩm thu đợc nếu hiệu suất phản ứng là 90%
Câu 2 : a) Đốt cháy 0,72 gam một axit cacboxylic A cần vừa đủ 0,768 gam O2 thu đợc số mol CO2 bằng số mol nớc Tìm A
b) Cho m gam rợu đơn chức B đi qua một bình đựng Na d thì khối lợng bình này tăng thêm 1,35 gam và có 0,336 lit H2 (đktc) thoát ra khỏi bình Tìm m và xác
định CTCT của B
c) X là este của A và B Lấy p gam X cho vào 90 gam dung dịch MOH 8% (M là kim loại kiềm) rồi dun nóng đến khi X tác dụng hết, làm khô đợc chất rắn Y khan Đốt cháy hoàn toàn Y thu đợc 9,54 gam M2CO3 và 6,6 gam CO2 Xác
định tên M, tính p
Cau 3: 1) Một rợu no X mạch hở có số nguyên tử C bằng số nhóm chức Cho 9,3 gam rợu
X tác dụng với Na d thu đợc 3,36 lit khí đktc Xác định CTCT của X
2) Đun nóng hỗn hợp gồm 1 mol axit axetic và hai mol rợu X với xúc tác H2SO4
đặc thu đợc một hỗn hợp hai este A và B, trong đó KLPT của B lớn hơn của A Viết phơng trình phản ứng xảy ra và tính khối lợng từng este có trong hỗn hợp Biết rằng chỉ có 60% axit bị chuyển hoá thành este và tỉ lệ mol của A, B thu đợc là 2:1
Câu 4 : Cho 2,4 gam chất hữu cơ X chứa C, H, O có mạch cacbon hở không phân nhánh,
phân tử có hai loại nhóm chức khác nhau Đốt cháy hoàn toàn 2,4 gam X rồi cho toàn bộ sản phẩm cháy hấp thụ vào bình đựng lợng d nớc vôi trong thấy tạo thanhf tong bình 6,4 gam kết tủa trắng và khối lợng bình tăng thêm 3,68 gam
a) Xác định CTPT của X biết rằng MX < 200 đvC
b) Xác định CTCT và gọi tên X của X biết rằng để trung hoà dung dịch chứa 2,4 gam X cần dùng vừa đủ 80 ml dung dịch NaOH 0,4 M
Bài v :
Câu 1: 1) Có 3 hợp chất hữu cơ cùng chức có CTPT là CH2O2 ; C2H4O2 và C3H4O2 Bằng phơng pháp hoá học hãy nhận biết chúng
-H2O
H2SO4
đặc
H2SO4
đặc
xt
Trang 32) Oxi hoá 10,2 gam hỗn hợp hai andehit kết tiếp nhau trong dãy đồng đẳng, ngời
ta thu đợc hỗn hợp hai axit cacboxylic no đơn chức Để trung hoà hỗn hợp hai axit này cần phải dùng 200 ml dung dịch NaOH 1M
a) Hãy xác định CTCT, của hai andehit
b) Tính thành phần % mỗi andehit theo khối lợng trong hỗn hợp
Câu 2: Tính khối lợng axit axetic chứa trong giấm ăn thu đợc khi lên men 1 lit rợu etylic
80 Tính thể tích không khí (đktc) cần dùng để lên men 100 lit rợu 80 thành giấm ăn biết khối lợng riêng của rợu etylic là 0,8 g/ml, oxi chiếm 20% thể tích không khí và phản ứng lên men đạt hiệu suất 80%
Câu3 : Hỗn hợp A gồm hai axit hữu cơ no X, Y mạch hở ( trong đó X đơn chức).
Nếu lấy số mol X bằng số mol Y rồi lần lợt cho X phản ứng với NaHCO3, Y phản ứng với Na2CO3 thì CO2 thu đợc luôn luôn bằng nhau
hỗn hợp A cần 200 ml dung dịch NaOH 0,75 M
1) Tìm CTPT viết CTCT của X, Y biết chúng là mạch thẳng
2) Tính % khối lợng mỗi chất trong A
Câu 4 : Để đốt cháy 10 ml thể tích hơi của một hợp chất hữu cơ A cần dùng 30 ml O2, sản phẩm cháy thu đợc gồm CO2 và hơi nớc có thể tích bằng nhau và đều bằng thể tích O2 phản ứng
1) Lập CTPT của A, viết CTCT các đồng phân có thể tác dụng với NaOH của A Biết rằng các thể tích khí và hơi đo cùng nhiệt độ, áp suất
cho vào dung dịch K2CO3, sau một thời gian lợng CO2 thu đợc đã vợt quá 0,308 gam Mặt khác lấy 1/2 hỗn hợp B cho tác dụng với Na d thu đợc 0,504 lit khí
H2 (đktc) Còn khi cho hơi A qua CuO nung nóng thì sẽ đợc chất E E không tác dụng với AgNO3/ NH3 tạo ra Ag Xác định CTCT của A và gọi tên Viết các
ph-ơng trình phản ứng xảy ra