CYTOKINE (Kỳ 2) pps

CYTOKINE Kỳ 2 Sự phát hiện và tinh chế các cytokine Vào giữa những năm 1960 người ta bắt đầu phát hiện ra các cytokine khi nuôi cấy in vitro các tế bào lympho khác gene cùng loài: nước

CYTOKINE

(Kỳ 2)

Sự phát hiện và tinh chế các cytokine

Vào giữa những năm 1960 người ta bắt đầu phát hiện ra các cytokine khi nuôi cấy in vitro các tế bào lympho khác gene cùng loài: nước nổi của những nuôi cấy này có chứa những yếu tố mang hoạt tính sinh học có khả năng điều hoà sự tăng sinh, biệt hoá và chín của các loại tế bào dạng lympho khác nhau Ngay sau

đó người ta phát hiện thấy rằng các yếu tố này - ngày nay gọi là các lymphokine -

có thể sinh ra bằng cách nuôi lympho bào và hoạt hoá chúng bằng kháng nguyên hoặc bằng các chất kích thích phân bào không đặc hiệu (xem chương kháng nguyên)

Sự phân biệt về mặt chức năng của các cytokine

Sau những phát hiện đầu tiên người ta đã phát hiện thấy nhiều loại yếu tố mang hoạt tính sinh học có trong dịch nước nổi nuôi lympho bào Do sử dụng hệ thống phát hiện khác nhau nên người ta nhận thấy các kiểu đáp ứng chức năng khác nhau khi nghiên cứu lymphokine, và mỗi chức năng ban đầu được xem như

do một yếu tố duy nhất gây nên Do đó danh sách tên gọi của các lymphokine ngày càng nhiều và tuỳ thuộc vào hoạt tính sinh học của chúng Ðó là các yếu tố:

- Yếu tố hoạt hoá lympho bào (Lympho Activating Factor - LAF)

- Yếu tố sinh trưởng tế bào T (T-Cell Growth Factor - TCGF)

- Yếu tố sinh trưởng tế bào B (B-Cell Growth Factor - BCGF)

- Yếu tố thay thế tế bào T (T-Cell Replacing Factor - TRF)

- Yếu tố gây biệt hoá tế bào B (B-Cell Differentiation Factor - BDF)

- Yếu tố gây hoạt hoá tế bào B (B-Cell Activating Factor - BAF)

- Protein kích thích phân bào (Mitogenic Protein - MP)

- Yếu tố kích thích phân bào thymo bào (Thymocyte Mitogenic Factor - TMF)

Rất nhiều tài liệu tham khảo đã nêu ra hàng loạt yếu tố khác nhau, nhưng dần dần người ta đã thấy các cytokine sinh ra trong các hệ thống sinh học khác nhau có thể gộp lại thành một số nhóm nhất định theo chức năng của chúng dù cho cytokine này chưa được tinh chế hoặc clone hoá (bảng 11.1)

Bảng 1: Một số yếu tố do các lympho bào và các đại thực bào hoạt hoá tiết ra được xác định bằng các thử nghiệm chức năng và tên các cytokine tương

ứng với chúng

Tên cũ gọi theo chức năng Viết tắt Lymphokine

tương ứng

- Yếu tố hoạt hoá tế bào B

B-Cell Activating Factor

- Yếu tố biệt hoá tế bào B

B-Cell Differentiation Factor

- Chất gây sốt nội sinh

Endogenous Pyrogen

- Hematopoietin 1

- Yếu tố hoạt hoá lympho bào

Lymphocyte-Activating Factor

BAF BDF

EP HP-1 LAF

MP

SAA inducer

TRF-III

Interleukin 1

- Protein kích thích phân bào

Mytogenic Protein

- Yếu tố A sinh tinh bột trong

huyết thanh

Serum Amyloid A Inducer

- Yếu tố III thay thế tế bào T

T-Cell Replacing Factor III

- Yếu tố giúp đỡ tế bào K

Killer-Cell Helper Factor

- Yếu tố phát triển tế bào T

T-Cell Growth Factor

- Yếu tố kích thích phân bào

thymo bào

Thymocyte Mitogenic Factor

KHF TCGF TMF

Interleukin 2

- Hoạt tính tăng cường bùng nổ

Burst Promoting activity

- Yếu tố phát triển tế bào tạo máu

Factor

- Hematoprotein 2

- Yếu tố phát triển tế bào Mast

Mast Cell Growth Factor

- Yếu tố kích thích tạo clony đa

dòng

Multilineage Colony-Stimulating

Factor

- Yếu tố kích thích tế bào bền

vững

Persisting Cell- Stimulating

BP HPGF HP-2 MCGF

Multi-CSF

PSF

Interleukin 3

Factor

- Yếu tố I biệt hoá tế bào B

B-Cell Differentiation Factor I

- Yếu tố I phát triển tế bào B

B-Cell Growth Factor I

- Yếu tố I kích thích tế bào B

B-Cell Stimulating Factor I

- Yếu tố II phát triển tế bào Mast

Mast-Cell Growth Factor II

- Yếu tố II phát triển tế bào T

T-Cell Growth Factor II

BCDF-I BCGF-I BSF-I

MCGF-II

TCGF-II

Interleukin 4

Tên cũ gọi theo chức năng Viết tắt Lymphokine

tương ứng

- Yếu tố II phát triển tế bào B

B-Cell Growth Factor II

- Yếu tố biệt hoá bạch cầu ái toan

Factor

- Yếu tố thay thế tế bào T

T-Cell Replacing Factor

BCGF-II

EDF TRF

Interleukin 5

- Yếu tố II biệt hoá tế bào B

B-Cell Differentiation Factor II

- Yếu tố II kích thích tế bào B

B-Cell Stimulating Factor II

- Yếu tố kích thích tế bào gan

Hepatocyte- Stimulating Factor

- Yếu tố II phát triển u tế bào

BCDF-II

BSF-2 HSF HPGF IFN-b2

Interleukin 6

palasma lai

B-Cell Growth Factor II

- Interferon b2

Lymphopoietin 1 Interleukin 7

- Yếu tố hoá hướng động bạch cầu

trung tính có nguồn gốc từ tế bào mono

Monocyte-Derived Neutrophil

Chemo-

tactic Factor

- Yếu tố hoạt hoá bạch cầu trung

tính

Neutrophil-Activating Factor

- Peptit hoạt hoá bạch cầu trung

tính

MDNCF NAF NAP

Interleukin 8

Neutrophil-Activating Peptide

- Hoạt tính thúc đẩy tăng trưởng tế

bào mast

Mast-Cell Growth-Enhancing

Activity

- P40

- Yếu tố III phát triển tế bào T

T-Cell Growth Factor III

MEA

TCGF-III

Interleukin 9

- Yếu tố ức chế tổng hợp cytokine

Cytokine-Synthesis Inhibitory

Factor

CSIF Interleukin 10

- Cachectin Tumor Necrosis

Factor -a (TNF-a)

- Lymphotoxin

Tumor Necrosis

Factor -b (TNF-b)