Trong tỡnh hỡnh hiện nay, kiểm tra đỏnh giỏ bài thi một số mụn thi tự luận Văn, Sử, Địa cũn những ý kiến chưa đồng nhất.. Quan niệm đỏnh giỏ một bài thi mụn Ngữ văn định kỳ, tốt nghiệp v
Trang 1Đỏnh giỏ bài thi mụn Ngữ văn - 2010
Đánh giá bài thi môn Ngữ văn nh thế nào?
Kiểm tra đỏnh giỏ cú ý nghĩa định hướng và quyết định sự thành cụng của phương phỏp giảng dạy trong nhà trường phổ thụng Trong tỡnh hỡnh hiện nay, kiểm tra đỏnh giỏ bài thi một số mụn thi tự luận Văn, Sử, Địa cũn những ý kiến chưa đồng nhất Hiện tợng cùng một bài thi Ngữ văn, khi đánh giá vẫn có sự chênh lệch khá rộng giữa hai giám khảo, thậm chí không tìm đợc tiếng nói chung trong cặp chấm vẫn còn không ít Khi đề thi môn Ngữ văn theo hớng gợi mở nh hiện nay, sự vênh điểm giữa các giám khảo là điều rất khó tránh khỏi Quan niệm đỏnh giỏ một
bài thi mụn Ngữ văn định kỳ, tốt nghiệp và đại học, cao đẳng phải hướng đến sự
thống nhất về cơ cấu, dung lượng và cỏch thức trỡnh bày Quỏ trỡnh thay sỏch giỏo khoa, đổi mới phương phỏp dạy và học bộ mụn Ngữ văn, vấn đề đổi mới kiểm tra đỏnh giỏ vẫn đang được quan tõm nghiờn cứu và thực hiện Thời gian dạy chương trỡnh mới chưa nhiều và vỡ những lý do nào đú, một số giỏo viờn cũn hiểu chưa thật đầy đủ và chuẩn xỏc về cỏch kiểm tra đỏnh giỏ hiện nay Sự thay đổi cơ cấu đề kiểm tra nhiều cõu hỏi, gồm nghị luận xó hội và nghị luận văn học theo hướng tự do và sỏng tạo, đặt ra những thỏch thức mới cho cả người dạy và người học Từ thực tế và kinh nghiệm giảng dạy, chỳng tụi xin nờu một vài suy nghĩ cựng chia sẻ với đồng nghiệp nhằm hướng đến những tiờu chớ đỏnh giỏ chung khi chấm bài thi mụn Ngữ văn
1 Đỏnh giỏ bài thi theo cơ cấu đề thi
Đề thi học sinh giỏi, tốt nghiệp, đại học, cao đẳng hiện nay được soạn theo hướng nhiều cõu hỏi thuộc lĩnh vực văn học và đời sống xó hội nhằm phỏt huy khả năng độc lập tư duy và tự do sỏng tạo của thớ sinh Bộ Giáo dục và Đào tạo đã
quyết định môn Ngữ văn và Toán thi theo hình thức tự luận Căn cứ mục đớch của
mỗi kỡ thi và thời gian làm bài (45; 90; 120; 150 hay 180 phỳt), điểm của từng cõu được chi tiết Cỏc giỏm khảo cần hiểu ý tưởng của người làm đề thi mụn Ngữ văn khi xỏc định thang mức điểm khụng chỉ là những tiờu chớ định tớnh, định lượng như một số mụn khoa học Tự nhiờn mà cũn tớnh điểm hỡnh thức bài thi gồm: bố cục, lập luận, trỡnh bày, sử dụng ngụn ngữ, chữ viết Điểm của bài thi Ngữ văn là tổng điểm của cỏc cõu cộng lại khi đó làm trũn theo quy định Mụn Ngữ văn nhất thiết phải đỏnh giỏ điểm từng cõu, điểm toàn bài theo đỏp ỏn và biểu điểm với 2 yờu cầu
( kỹ năng và nội dung) Chưa thật sự đỏnh giỏ kỹ năng trỡnh bày, diễn đạt và khả
năng sử dụng ngụn ngữ của người thi dẫn đến một số giỏm khảo coi nhẹ kỹ năng làm bài, kỹ năng diễn đạt Hiện tượng khi chấm giỏm khảo chỉ chỳ ý đến nội dung cỏc ý, cỏc phần vẫn khỏ phổ biến ở cấp phổ thụng Điều này dẫn đến việc khụng cho điểm khỏ giỏi những bài văn đỏp ứng cỏc yờu cầu, cú sự sỏng tạo, cú cỏch diễn
đạt lạ Phải kiờn quyết chống cỏch đỏnh giỏ bỡnh quõn, đếm ý cho điểm Sự lơi
lỏng, thiếu kiờn quyết trong khi kiểm tra và đỏnh giỏ bài kiểm tra định kỳ, trong thi tốt nghiệp ớt nhiều liờn quan với bệnh thành tớch và người dạy Chỳng ta đang nỗ
Trang 2Đánh giá bài thi môn Ngữ văn - 2010
lực để đạt sự công bằng, nghiêm túc, chính xác khi đánh giá học sinh, vì thế, người chấm bài môn Ngữ văn cần vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ, cần đánh giá bài thi của học sinh theo đúng cơ cấu đề, đúng 2 yêu cầu kỹ năng và nội dung kiến thức Xét đến cùng, mục tiêu của môn Ngữ văn là người học sử dụng thành thạo
các kỹ năng “nghe, đọc, nói, viết” và được rèn luyện ngay từ những bài kiểm tra ở
nhà trường phổ thông
2 Đánh giá bài thi theo dung lượng.
Đề thi môn Ngữ văn nhiều câu hỏi, ngoài việc hướng dẫn thí sinh cách làm bài
phân chia thời gian cho từng câu khi giảng dạy, các giám khảo cũng cần thống nhất
về độ dài ngắn của bài thi Đối với câu hỏi tái hiện kiến thức, thí sinh cần trình bày
đủ các nội dung, diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu, thuyết phục; không mắc các lỗi dùng
từ, ngữ pháp Điểm tối đa cho câu hỏi này không yêu cầu thí sinh viết quá dài và
phân tích sâu Độ dài của câu trả lời tương đương với thời gian và số điểm Như
vậy, giám khảo không đặt vấn đề thí sinh viết quá 01(một) trang mới cho điểm tối
đa Với câu hỏi về vấn đề đời sống xã hội, đề bài yêu cầu rõ số từ (đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất) là khoảng 400 từ ( Đề thi tốt nghiệp 2009) hoặc không quá 600 từ (Đề thi
Đại học, cao đẳng 2009) Giám khảo căn cứ đáp án, biểu điểm nhưng phải chú ý đến độ dài của phần trả lời Chúng ta không thể ngồi đếm số từ của từng bài thi, nhưng phải ước lượng được độ dài (khoảng 01 trang hay 1,5 trang), từ đó cân nhắc
cho điểm chính xác khi những thí sinh viết quá ngắn hoặc quá dài Đối với câu hỏi
nghị luận văn học, số điểm và thời gian cho câu hỏi này buộc thí sinh phải chọn lựa
kỹ nội dung và cách trình bày, diễn đạt Người thầy không thể cứng nhắc yêu cầu học trò viết nhiều, viết dàn trải theo kiểu cho “dài 2-3 trang” Những bài văn đạt
điểm cao của các kì thi học sinh giỏi và đại học gần đây là những bài đã đáp ứng
cơ bản các yêu cầu của đáp án Cần khẳng định chắc chắn là đó không phải là
những bài văn dài như khi đề bài có một câu nghị luận văn học bắt buộc trước đây Chúng ta đang từ bỏ lối dạy văn đọc chép, lối viết văn theo bài văn mẫu sáo rỗng
để đến với phương pháp giúp các thí sinh tự do và sáng tạo tiếp nhận, thể hiện năng lực, hiểu biết và cá tính trước những vấn đề của văn học và đời sống xã hội
Đổi mới phương pháp dạy văn, học văn đang rất cần có sự đồng tâm và nỗ lực
của các giám khảo các kì thi “Thi thế nào thì học và dạy thế ấy”, cho nên, mỗi
thầy giáo, cô giáo giảng dạy và chấm bài môn Ngữ văn phæ th«ng tiếp tục suy nghĩ, trao đổi và thống nhất về cơ cấu và dung lượng bài thi văn; về 2 yêu cầu kỹ năng và kiến thức Những quan niệm đúng đắn về bài thi Ngữ văn và đánh giá bài thi Ngữ văn sẽ làm thay đổi cách dạy và học văn phæ th«ng đang còn nhiều trăn trở hiện nay