Giải phẫu miệng (Kỳ 3) ppsx

Mặt trên lưng rưỡi Mặt trên gồm hai phần, 2/3 trước trong ổ miệng chính, 1/3 sau trong hầu miệng, cách nhau bởi rãnh chữ V rãnh tận hay “V lưỡi”, đỉnh rãnh ở sau có lỗ tịt Sau rãnh, dư

Giải phẫu miệng

(Kỳ 3)

Bài giảng Giải phẫu học

Chủ biên: TS Trịnh Xuân Đàn

3.1 Lưỡi (lingula)

Lưỡi là một cơ quan dùng để nếm, nhai, nuốt và nói Lưỡi nằm trong ổ

miệng, gồm có 2 mặt (trên, dưới), 2 bờ (phải, trái), 1 đầu nhọn (ở trước) và một đáy (ớ sau)

3.1.1 Mặt trên (lưng rưỡi)

Mặt trên gồm hai phần, 2/3 trước trong ổ miệng chính, 1/3 sau trong hầu

miệng, cách nhau bởi rãnh chữ V (rãnh tận hay “V lưỡi”), đỉnh rãnh ở sau có lỗ

tịt Sau rãnh, dưới niêm mạc có hạnh nhân lưỡi

Niêm mạc có nhiều nhú (gai) là cơ quan cảm nhận cảm giác về vị giác

Có 8 - 14 gai to gọi là gai đài, xếp thành chữ V trước rãnh tận Ngoài ra còn có gai nấm, gai bèo

3.1.2 Mạt dưới

Mặt dưới có hãm lưỡi ở dọc đường giữa Hai bên đầu dưới hãm lưỡi có 2

cục lưỡi, đỉnh cục lưỡi có lỗ ống tiết Whartorn đổ vào (lỗ ông tiết của tuyến nước bọt dưới hàm) Niêm mạc mặt dưới lưỡi mỏng và trơn

3.1.3 Đáy lưỡi

Đáy lưỡi dính vào mặt trên sụn nắp thanh thiệt Liên quẩn 2 bên với vùng dưới hàm Từ đáy lưỡi tới cung răng lợi có một rãnh gọi là rãnh huyệt lưỡi, ở hai bên rãnh, dưới niêm mạc có tuyến nước bọt dưới lưỡi

3.1.4 Cấu tạo lưỡi

Lưỡi được cấu tạo bởi 17 cơ bám vào một cốt xương sợi:

- Cốt gồm có vách lưỡi ở giữa và

màng móng lưỡi đè lên xương móng

- 17 cơ có 8 cơ đôi, 1 cơ lẻ chia làm 2 loại:

+ Một loại ở ngay trong lưỡi gồm: cơ lưỡi dọc trên, cơ lưỡi dọc dưới, cơ

ngang lưỡi

1 Sụn nắp thanh quản

2 Nếp lưỡi nắp thanh quản

3 Hạnh nhân khẩu cái

4 Lỗ tịt 5 V lưỡi

6 Nhũ rưỡi 7 Rãnh giữa

Hình 4.54 Lưỡi

+ Một loại đi từ các vùng lân cận tới gồm có cơ cầm lưỡi, cơ móng lưỡi,

cơ trâm tưởi, cơ màn hầu lưỡi, cơ hầu lưỡi và cơ hạnh nhân lưỡi

4 MẠCH THẦN KINH CỦA MIỆNG

4.1 Động mạch

Vòm miệng, răng hàm trên, răng hàm dưới được nuôi dưỡng bởi các

nhánh của động mạch hàm trong (động mạch khẩu cái, động mạch dưới ổ mắt,

động mạch hàm dưới )

Lưỡi và nền miệng được nuôi dưỡng bởi động mạch lưỡi gà nhánh của

động mạch cảnh ngoài)

4.2 Tĩnh mạch

Các tĩnh mạch ở miệng đi theo các động mạch cùng tên, rồi tới đổ vào tĩnh mạch cảnh ngoài

4.3 Thần kinh

Chi phối vận động cho các cơ của lưỡi do dây thần kinh XII, các cơ của màn hầu do dây IX và dây X

Chi phối cảm giác cho 2/3 trước lưỡi do dây lưỡi (nhánh hàm dưới của dây thần kinh V)và cho 1/3 sau lưỡi do dây IX

Cảm giác vị giác cho 2/3 trước lưỡi do dây thừng nhĩ (dây VII), cho 1/3 sau lưỡi do dây IX