Trịnh Xuân Đàn Miệng cavum oris là phần đầu của ống tiêu hoá gồm có 2 phần: tiền đình miệng ở trước, ổ miệng chính thức ở sau.. Hai phần đó ngăn cách nhau bởi hai hàm răng và trong miệ
Trang 1Giải phẫu miệng
(Kỳ 1)
Bài giảng Giải phẫu học
Chủ biên: TS Trịnh Xuân Đàn
Miệng (cavum oris) là phần đầu của ống tiêu hoá gồm có 2 phần: tiền
đình miệng ở trước, ổ miệng chính thức ở sau Hai phần đó ngăn cách nhau bởi hai hàm răng và trong miệng có lưỡi
Miệng được giới hạn ở trước bởi hai môi, hai bên bởi má, trên bởi vòm xương và màn hầu, dưới bởi nền miệng
1 TIỀN ĐÌNH MIỆNG (VESTIBULUM ORIS)
Là một khoang hình móng ngựa, nằm giữa hàm răng và môi má
- Niêm mạc phủ tiền đình lật từ môi và má lên lợi tán thành rãnh trên và rãnh dưới Ở giữa mỗi rãnh có nếp niêm mạc (hãm môi) chia rãnh làm 2 phần: bên phải và bên trái
Trang 2- Ở ngang đối diện cổ răng hàm lớn
thứ hai của hàm trên có lỗ ống Sténon
của tuyến nước bọt mang tai đổ vào
- Khi ngậm miệng, khoang tiền đình thông với ổ miệng chính thức qua nhiều khe ở giữa các răng, giữa bờ
1 Môi trên 4 Hạnh nhân khẩu cái
2 Răng nanh 5 Lưng lưỡi
3 Lưỡi gà 6 Môi dưới
Trang 3Hình 4.52 Ổ miệng
trước ngành lên xương hàm dưới và răng hàm cuối có một lỗ rộng thông tiền đình với ổ miệng Trên lâm sàng có thể luồn sonde để bơm thức ăn khi bệnh nhân không mở miệng được
2 HÀM RĂNG VÀ RĂNG
2.1 Lợi (gingivae)
Gồm lớp mô sợi và có hai phần:
- Phần tự do bao quanh cổ răng như một vòng đai
- Phần dính chặt vào huyệt răng của các xương hàm
- Niêm mạc lợi phía ngoài tiếp với niêm mạc tiền đình miệng, phía trong tiếp với niêm mạc khẩu cái và nền miệng, ở gần răng niêm mạc mặt ngoài tạo
thành những nhú lợi
Trang 42.2 Răng (dentes)
Có nhiệm vụ cắt xé và nghiền thức ăn, góp phần vào việc tiêu hoá cơ học
Vì cung răng cong hình chữ C nên các mặt răng được xác định như sau:
Mặt giữa là mặt trọng của các răng trước, nhưng lại là mặt trước của các răng sau; mặt xa là mặt ngoài của các răng trước, nhưng là mặt sau của các răng sau; mặt tiền đình là mặt đối diện với tiền đình miệng; mặt lưỡi là mặt đối diện với lưỡi; mặt khép là mặt tiếp xúc với răng hàm đối diện khi cắn chặt hai răng lại, còn gọi là mặt nhai
2.3 Cấu tạo
Răng có 3 phần: thân răng, cổ răng, chân răng (hay rễ) Trong răng có ống tuỷ chứa mạch và thần kinh
Xung quanh ống tuỷ có một chất rắn gọi là ngà răng Ngà răng được bao bọc ở thân bởi men răng và ở chân bởi chất cement
Răng cắm vào lỗ chân răng và được chằng vào xương bởi các dây chằng chân răng