chương 3:
Kiểm nghiệm răng về độ bền uốn
Theo công thức ( 6.65) :
F1 =
1
1 1
85 , 0
2
m tm
F F
d m b
Y Y Y K
T
;
trong đó :
+, T1 = 25702 Nmm_ mômem xoắn trên trục chủ động ;
+, mtm = 1,97 mm_ môđun pháp trung bình ;
+, b=35 mm _ chiều rộng vành răng ;
+,dm1 =49,25 mm_ đ-ờng kính trung bình của bánh chủ động ; +,Y _hệ số kể đến độ nghiêng của răng ; Y =1(do răng thẳng) ; +, với =1,721 Y =1/ =0,58 ;
+, YF1 :hệ số dạng răng ,tra bảng (6.18)@ ,ta có : YF1 =3,57 ;
YF2=3,55(với x1 = 0,3);
+, KF _hệ số tải trọng khi tính về uốn :
KF = KF KF KFv ;
KF :hệ số kể đến sự phân bố không đều tải trọng trên chiều rộng vành răng ; KF =1,16
KF: hệ số kể đến sự phân bố không đều của tải trọng cho các đôi răng đồng thời ăn khớp
tra bảng (6.14) tttk hdđ cơ khí tập 1 , ta đ-ợc : KF = 1,09 ;
KFV: hệ số tải trọng động suất hiện trong vùng ăn khớp :
KF =1+F.b.dm1/(2.T1.KFKF )
Theo 6.64 : F F g0.v d m1(u 1 ) /u
Trong đó : F = 0,016 bảng (6.15)
g0 = 56 bảng(6.16)
F 0 , 016 56 3 , 675 49 , 25 ( 4 , 2 1 ) / 4 , 2 25 , 7;
Do đó :
KFv = 1 + 25,7.35.49,25/(25702.1,16.1,09 ) =1,68 ;
KF = 1,16 1,09 1,55 = 2,12 ;
Trang 2Ta đ-ợc: F1 = 82 , 1
25 , 49 97 , 1 35 85 , 0
57 , 3 1 58 , 0 12 , 2 25702
2 MPa < [F1] = 252 Mpa ;
F2 = F1 .YF2/YF1=82,1 3,55/3,57= 81,6 Mpa<[F2]
= 236,5 Mpa ;
Nh- vậy:điều kiện bền uốn đ-ợc đảm bảo
6 Kiểm nghiệm răng về quá tải :
Theo (6.48) ,với hệ số quá tải : Kqt = 1,6 :
Hmax = H K qt 433 1 , 6 547 , 7 MPa < [H] max
=1260 Mpa
Theo (6.49) : F1max = F1.Kqt = 82,1 1,6 = 113,4 MPa < [F1]
max= 464 Mpa
F2max = F2.Kqt = 81,6 1,6 = 103,56 MPa < [F2]
max =360 Mpa
thoả mãn ;
7 Các thông số và kích th-ớc bộ truyền bánh răng côn :
Chiều dài côn ngoài Re = 121,4 mm
Mô đun vòng ngoài mte = 2,25 mm
Chiều rộng vành răng b = 35 mm
Tỷ số truyền um= 4,2
Góc nghiêng của răng = 0
Số răng bánh răng z1 =25 , z2 = 105
Hệ số dịch chỉnh chiều cao x1 = 0,3 , x2 = - 0,3 Theo các công thức trong bảng 6.19 tính đ-ợc :
Đ-ờng kính chia ngoài de1 = 56,25 mm , de2
= 236,25 mm
Góc côn chia 1 =13023’33’’, 2
=76036’27’’
Chiều cao răng ngoài he = 4,59 mm
Chiều cao đầu răng ngoài hae1 = 2,925 mm ,
hae2 = 1,575 mm
Chiều cao chân răng ngoài hfe1 = 2,025 mm ,
hfe2 = 3,357 mm
Đ-ờng kính đỉnh răng ngoài dae1 = 61,94 mm ,
dae2 = 236,98 mm
Trang 3+, Tính lực ăn khớp:
d
T F
F
m t
25 , 49
25702 2 2
1
1 2
Fr1 = Fa2 = Ft1.tg.cos1 = 1043,7 tg20o cos13o 23’33’’= 369,5 N;
Fa1 = Fr2 = Ft1.tg.sin1 = 1043,7 tg20o sin13o 23’33’’= 88 N
;
B.Tính bộ truyền cấp chậm bánh răng trụ răng thẳng
1.Chọn vật liệu : Do thống nhất hoá vật liệu nên chọn vật liệu cấp
chậm nh- đối với
cấp nhanh ( cặp bánh răng côn) :
Bánh nhỏ : Thép 45 tôi cải thiện đạt độ rắn HB 241 285
Có : b1 = 850 MPa ;
ch 1 = 580 MPa
Bánh lớn : Thép 45, tôi cải thiện đạt độ rắn HB 192 240
Có : b2 = 750 Mpa ;
ch 2 = 450 MPa
Xác định ứng suất cho phép :
+, ứng suất tiếp xúc cho phép :
H H lim S HZ R Z V K xH K HL ;
+,ứng suất uốn cho phép :
F Flim S FY R Y S K xF K FC K FL;
Tính sơ bộ chọn :
ZRZVKxH = 1 H H limK HL S H ;
YRYSKxH = 1 và KFC =1 (do đặt tải một chiều)
F Flim.K FL S F ;
Vì cùng vật liệu và số vòng quay bánh trụ nhỏ bằng số vòng quay bánh
côn lớn (vì cùng lắp trên trục).Do đó ta có:
NHo3= 1,62.107 NHo4= 1,40.107
NHE3=NHE2= 27,4.107 -> NHE4= NHE3/u2= 7,61.107
KHL3 = 1
Trang 4KHL4 = 1
NFE3=NFE2=24,2.107 -> NFE4=NFE3/u2= 6,72.107
(NFO= 4.107 )
KFL3 = 1
KFL4 = 1
+, ứng suất tiếp xúc và uốn cho phép :
[H]1=509 Mpa [F]1= 252 Mpa
[H]2=481,8 Mpa [F]2=236,5 Mpa
+, ứng suất quá tải cho phép :
[H]max1 = 1624 Mpa [F]max1= 464 Mpa
[H]max2= 1260 Mpa [H]max2= 360 Mpa
2 tính toán các thông số của cấp chậm
Bộ truyền bánh trụ răng thẳng : H min H 1, H 2 481 , 8MPa
+, Xác định sơ bộ khoảng cách trục: aw2 = Ka(u2+1)
3
1 2
.
.
ba H
H II
u
K T
Với: T2: Mômen xoắn trên trục bánh chủ động, N.mm ; T2 =
104796 Nmm
Ka: Hệ số phụ thuộc vào vật liệu cặp bánh răng và loại răng Theo bảng( 6.5) tttk hdđ cơ khí tập 1,ta có : K a= 49,5
KH : Hệ số kể đến sự phân bố không đều của tải trọng trên chiều rộng vành răng;
Hệ số ba = bw/aw là hệ số chiều rộng bánh răng theo bảng 6.6 do bộ truyền đặt đối
xứng nên chọn ba = 0,3 ;
Theo (6.16) tttk hdđ cơ khí tập 1 :
bd =0,53 ba(u2+1) = 0,53.0,3(3,6 +1 ) = 0,7314 Tra bảng(6.7) tttk hdđ cơ khí tập 1 , ta có: KH = 1,03
Thay số ta định đ-ợc khoảng cách trục :
aw2= 49,5.(3,6+1).3
2 3 , 6 0 , 3 8
, 481
03 , 1
104796 171,92 mm Lấy aw2 = 170 mm
+, Các thông số ăn khớp:
Mô đun pháp : m = ( 0,01 0,02 ) a 2 = 1,70 3,40 mm Theo dãy tiêu chuẩn bảng 6.8 ; chọn m = 2,5 mm
Trang 5Số răng bánh nhỏ (bánh 3) : Z3 = 2 a2 / m(u2+1) = 2.170/
3.(3,6 + 1) = 29,56 răng
ta lấy Z3 = 30 răng
Số răng bánh lớn (bánh 4) : Z4 = u2.Z3 = 3,6 30 = 108 răng Do vậy tỷ số truyền thực : um = Z4/ Z3 = 108/30 = 3,6
Tính lại : aw2= m(Z3+Z4)/2=2,5.(108+30) /2= 172,5 mm
Chọn aw2 = 170 mm ,do đó để đảm bảo khoảng cách trục cần
dịch chỉnh :
1 ) 108 30 ( 5 , 0 5 , 2
170 ) (
5 ,
0 3 4
m
a
KY =1000.y/zt =1000(-1)/138=-7,2
dựa vào bảng 6.10a ,đ-ợc Kx =- 0,35
y = Kx.zt /1000 = - 0,05
Tổng dịch chỉnh : Xt =Y+ y = -1,05
vậy hệ số dịch chỉnh :
X1 0 , 5X t (Z4 Z3).Y/Z t 0 , 5( 1 , 05 ) ( 108 30 ).( 1 ) / 138 0 , 5
X2 = Xt- X1 =(-1,05)-(-0,5) = - 0,55
Góc ăn khớp : cos tw= Zt m cos /(2 aw)=138 2,5 cos20o/(2
170)
tw =17o 32’20’’
+, Chiều rộng bánh răng : bw = ba aw = 0,3 170 = 51 mm ;
chọn b =55 mm
+, Chiều rộng vành răng : dw3 = m Z3 = 2,5 30 = 75 mm
dw4 = m Z4 = 2,5 108 = 270 mm
+, Lực ăn khớp : khi ăn khớp lực ăn khớp đ-ợc chia làm 2 thành
phần :
Ft3 = Ft4 =2.T2 /dw3 =2.104796/75 = 2793,8 N
Fr3 = Fr4 = Ft3. tgtw /cos = 2793,8 tg(17o 32’20’’)/cos0o
=883 N