Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với nỗ lực to lớn của toàn dân tộc, nước ta đã phát triển toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có giáo dục và đào tạo; Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã đưa
Trang 1Từ khi thực hiện đường lối đổi mới đến nay, sự phát triển của giáo dục Việt Nam trong nền kinh tế thị trường và trước nhu cầu hội nhập quốc tế đã chịu những tác động tích cực và những tác động tiêu cực Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với nỗ lực to lớn của toàn dân tộc, nước ta đã phát triển toàn diện trên tất
cả các lĩnh vực, trong đó có giáo dục và đào tạo; Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã đưa ra hàng loạt những giải pháp, biện pháp cần thiết để thực hiện nhằm phát huy nội lực và ngoại lực để chấn hưng nền giáo dục nước nhà; phát huy các tác động tích cực, hạn chế tiêu cực của cơ chế thị trường để phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng nền giáo dục tiên tiến mang bản sắc của giáo dục Việt Nam trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế; thực hiện tốt Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2001 – 2010
Đối với Ngành giáo dục trong những năm gần đây, thực hiện Chỉ thị 33/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “ khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục và chống tiêu cực trong thi cử”; tiếp theo là các phong trào được
Bộ Giáo dục và đào tạo phát động như: vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, vân động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương về đạo đức , tự học và sáng tạo”, thi đua “Dạy tốt, học tốt”, chấm dứt việc dạy học chủ yếu qua “đọc - chép”, đổi mới phương pháp giảng dạy….đã được toàn xã hội đồng tình và ghi nhận; toàn Ngành giáo dục từ các cấp quản lý, các thầy cô giáo và học sinh hưỡng ứng và thực hiện tích cực, triệt để, qua đó đã mang lại cho giáo dục nước nhà một diện mạo mới; khắc phục từng bước nguy cơ tụt hậu
về giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới
Tuy nhiên, dưới tác động của mặt trái của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, giáo dục cũng bộc lộ nhiều hạn chế và yếu kém: chất lượng đào tạo nhìn chung còn thấp, chưa theo kịp đòi hỏi phát triển kinh tế xã hội của đất nước; ảnh hưỡng xấu của dòng văn hóa “ngoại lai”, độc hại du nhập vào Việt
Trang 2nam bằng nhiều con đường: qua phương tiện thông tin, internet, sách báo tuyên truyền….làm cho một bộ phận không nhỏ các thanh thiếu niên bị hư hỏng về thể chất, đạo đức và tâm hồn, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác đào tạo, giáo dục học sinh nói chung và chất lượng giáo dục nói riêng.
Trong bối cảnh chung đó, giáo dục của Trường THCS Triệu Đại cũng chịu tác động mạnh mẻ cả tích cực lẫn tiêu cực trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế Trường THCS Triệu Đại đứng chân trên địa bàn nông thôn, thuần nông của một Huyện thuần nông như Triệu Phong, mức độ ảnh hưởng mặc dù không lớn như ở các trung tâm đô thị lớn, song thực chất tình hình đạo đức, đặc biệt là chất lượng học tập ngày càng có chiều hướng suy giảm nghiêm trọng Là một thành viên của Hội đồng sư phạm, chịu trách nhiệm giáo dục rèn luyện học sinh khối THCS tại xã Triệu Đại, tôi xin mạnh dạn trao đổi về vấn đề
“THỰC TRẠNG và GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THCS TRIỆU ĐẠI TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY ”.
Trong khuôn khổ một đề tài nhỏ, tôi chỉ đề cập một số nội dung cụ thể như sau:
-Thực trạng chất lượng học sinh Trường THCS Triệu Đại trong những năm gần đây.
-Phương hướng, giải pháp nâng cao chất lương học sinh Trường THCS Triệu Đại trong những năm tiếp theo.
Trang 3Trước hết xin tóm lược về đặc điểm, tình hình hoạt động giáo dục của Trường THCS Triệu Đại trong những năm đất nước cải cách mở cửa :
1, Vị Trí Địa hình và đặc điểm vùng dân cư :
- Trường THCS Triệu Đại nằm ở trung tâm xã; Triệu đại là một xã vùng đồng bằng có địa bàn trũng, nằm về phía Bắc Huyện Triệu phong
- Dân cư xã Triệu Đại phân bố không đồng đều, không tập trung, sống chủ yếu bằng nghề nông, buôn bán nhỏ, làm nghề phụ không ổn định theo mùa
vụ nông nhàn, hoặc làm cây lâm nghiệp ở xa nhà
2, Tình hình hoạt động giáo dục :
a, Trước khi chia tách Trường lần 1 :
Vào những năm của thập niên 90 đến trước khi chia tách Trường lần 1, Trường THCS được ghép chung 2 xã và có tên gọi là Trường THCS Đại Hòa(Gồm học sinh của hai xã Triệu Đại và Triệu Hòa), trong giai đoạn này hoạt động giáo dục của Trường diễn ra rất tốt, chất lượng học sinh ( Chất lượng mũi nhọn và chất lượng đại trà) luôn đứng ở vị trí cao trong toàn Huyện Triệu Phong
và trở thành con chim đầu đàn của giáo dục Huyện nhà về phong trào “Dạy tốt, học tốt”; mặc dù trong thời kỳ này, căn bệnh thành tích trong giáo dục chưa được bắt mạch và chữa trị song những kết quả đạt được vẫn là điều đáng trân trọng
b, Từ khi tách trường lần thứ nhất (Năm 2005) đến khi tách Trường lần thứ hai (Năm 2009) :
Trường vừa phải ổn định đội ngũ, vừa đưa mọi hoạt động của Trường trở lại guồng máy hoạt động như trước đây và đã duy trì được chất lượng giáo dục ngang bằng tốp trên các Trường trong Huyện Trong thời điểm này (Năm học 2007-2008), Trường phải chịu một sức ép vượt quá tầm kiểm soát: Tuyển sinh
Trang 4và chụi trách nhiệm quản lý, giáo dục thêm khối THPT (Gồm khối 10(năm học
2007- 2008), mỗi năm sau mở rộng thêm một khối lớp), trong lúc đội ngũ giáo
viên còn quá bỡ ngỡ với nhiệm vụ mới, công tác quản lý dàn trải, cộng với sự bất ổn định trong Hội đồng giáo viên (Xảy ra hiện tượng kiếu kiện nặc danh, đưa thông tin lên các phương tiện thông tin đại chúng - việc này đã được xử lý
và kết luận đầy đủ); làm cho dư luận xã hội xôn xao, chính quyền địa phương và cha mẹ học sinh lo lắng……
c, Từ sau khi Trường chia tách lần 2( tháng 8 năm 2009) và trở lại thành Trường THCS Triệu Đại :
Năm học mới 2009-2010, sau một thời gian khá dài( Hai năm ) lúng túng
do cơ chế; nhận thức sai lầm của một bộ phận giáo viên, mặc dù tập thể cán bộ giáo viên Trường THCS Triệu Đại đã nhận thức được hậu quả và đã có những
nổ lực phấn đấu vượt khó khăn trở ngại, quyết tâm đưa Trường trở về vị trí đã từng đạt được trong thập niên 90 Nhưng kết quả đem lại chưa được như mong muốn; thậm chí còn cần phải thêm một thời gian dài phấn đấu nữa…
3, Chất lượng và ý thức học tập của học sinh tại địa bàn xã Triệu Đại: Trong 3 năm trở lại đây, chất lượng và ý thức học tập của học sinh ngày
càng “tuột dốc” nghiêm trọng, tỷ lệ học sinh khá giỏi ngày càng giảm, tỷ lệ học
sinh yếu kém ngày càng tăng lên; bằng chứng được biểu hiện rất rỏ rệt qua kết quả thống kê chất lượng học lực của học sinh toàn Trường từ năm học 2007-
2008 đến học kỳ I năm học 2009-2010:
Trang 5TRƯỜNG THCS TRIỆU ĐẠI
THỐNG KÊ CHẤT LƯỢNG HỌC LỰC CẢ NĂM
Trang 6TT
76
TRƯỜNG THCS TRIỆU ĐẠI
THỐNG KÊ CHẤT LƯỢNG HỌC LỰC CẢ NĂM
Trang 7TRƯỜNG THCS TRIỆU ĐẠI
Trang 81, Từ phía Học sinh :
a, Nguyên nhân khách quan: Xung quanh Trường học, thậm chí ở một số
tụ điểm trung tâm của thôn xuất hiện ngày càng dày đặc các quán xá với đầy đủ các loại hình vui chơi, giải trí thu hút “rất hiệu quả !” học sinh ở độ tuổi THCS như :quán Bida, quán internet, quán coffe… cả quán nhậu; tụ tập chơi bời lêu lõng, quên cả thời gian học và công việc học, thậm chí đây là nơi các em “tiếp nhận” rất nhanh và hiệu quả các thói hư tật xấu; các quan niệm sống lệch lạc, lối sống thực dụng buông thả, không có ngày mai; tệ nạn xã hội cũng theo chân các
em từ đó( Ở xã Triệu Đại, Năm học 2008-2009 có 6 đối tượng học sinh hư hõng
bị Công an Huyện Triệu Phong đưa ra kiểm điểm trước dân tại địa bàn thôn Phú Tài) Những nhân tố nói trên ảnh hưởng không nhỏ đến công tác giáo dục và quản lý học sinh Những đối tượng hư hõng này vừa có tác động xấu đến ý thức học của một bộ phận không nhỏ học sinh, vừa là nổi ám ảnh của một bộ phận học sinh khác; không những làm giảm chất lượng của Nhà Trường mà còn trở thành nổi lo cho toàn xã hội
b, Nguyên Nhân chủ quan : Từ chổ tiếp xúc, tiếp nhận thông tin từ nhiều kênh thông tin không chỉ có ở trong nhà trường như: sách báo, internet, phim ảnh, tivi …… và các phương tiện truyền thông khác; do nhu cầu xã hội ngày
càng cao; do ảnh hưởng sách báo phim ảnh…( Ở độ tuổi này thường dễ hấp thụ
Trang 9những cái xấu, những vấn đè thực dụng) Nên hiện nay, tỷ lệ học sinh thích đòi
hỏi, sách nhiễu, nói dối, không vâng lời gia đình và bố mẹ ngày càng cao, tỷ lệ học sinh biết vâng lời bố mẹ và chịu khó học hành hướng tới tương lai ngày càng thấp
2, Từ phía Gia đình :
Như đã đặt vấn đề ở trên, Triệu Đại là một vùng quê thuần nông và còn nghèo khó, số lượng học sinh nghèo chiếm tỷ lệ khá cao so với toàn Huyện Triệu Phong (151/637 ).Đây là một trở ngại lớn trong công tác xã hội hóa để nâng cao chất lượng học sinh; ngoài ra, chính sự nghèo khó buộc các bậc phụ huynh của những học sinh này phải nhọc nhằn bươn chải kiếm tiền để lo cho cuộc sống gia đình và lo cho con ăn học; ngoài công việc đồng áng, thời gian nông nhàn họ phải làm quần quật đủ nghề : buôn bán nhỏ, thợ hồ, làm kinh tế trang trại, trồng cây lâm nghiệp tận Hướng Phùng-Hướng Hóa…… họ đã xem
nhẹ hoặc quên hẳn vai trò giáo dục con cái (Thường có quan niệm “ Trăm sự
nhờ thầy”)phó mặc cho Nhà Trường và Xã hội; mà chúng ta đã biết thời gian
học sinh ở Trường rất ít so với thời gian các em về với gia đình và sống ở ngoài
Xã hội; sự kết hợp giáo dục học sinh khi học sinh có vấn đề sẻ khó thực hiện và việc nâng cao chất lượng giáo dục chắc chắn gặp muôn vàn khó khăn
3, Từ phía các cấp quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên:
Việc chia tách Trường nhiều lần trong một thời gian ngắn; việc kéo dài sự tồn tại hai cấp học(THCS và THPT) tại một trường, mà từ cơ sở vật chất( Hầu như không có gì cho khối THPT) đến đến chất lượng đầu vào của khối THPT có vấn đề (Do mới thành lập nên chưa có sức thu hút được học sinh khá giỏi vào học), từ cán bộ quản lý thiếu, đến đội ngũ giáo viên hết sức bỡ ngỡ với công việc mới ( Mặc dù đã được đào tạo chính quy, song 100% giáo viên hoàn toàn
Trang 10chưa có kinh nghiệm dạy khối THPT) dẫn đến sự xáo trộn, mất thăng bằng trong công tác quản lý cũng như giảng dạy Trong đội ngũ giáo viên có một bộ phận mang đầu óc cá nhân hẹp hòi, chưa biết vun vén; hy sinh để cũng cố và nâng cao chất lượng học sinh trong giai đoạn khó khăn hiện tại của Trường, thậm chí làm cho Trường đã khó khăn lại càng khó khăn hơn (Đưa đơn phản ánh; thổi phồng những khuyết điểm của Trường lên các Báo và tuyên trền thông tin sai lệch ra ngoài xã hội ) Làm cho xã hội, chính quyền và đặc biệt cha mẹ học sinh hết sức hoang mang lo lắng trong thời điểm này.Mặc dù gặp muôn vàn khó khăn, Chi bộ
và BGH Trường đã bàn bạc thống nhất đưa ra những biện pháp thích hợp khắc phục khó khăn trước mắt, duy trì tốt hoạt động dạy và học, hoàn thành tốt tất cả nhiệm vụ năm học đã vạch ra
Những năm gần đây, những luồng gió mới về cải cách giáo dục; những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về giáo dục, đưa đưa giáo dục trở thành nội dung được quan tâm nhiều nhất “ quốc sách hàng đầu”, những vấn đề bức xúc trăn trở lâu nay từng bước được quan tâm, tháo gỡ Cụ thể, Nghị quyết số 37/2004/QH11 ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Quốc hội khóa XI đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới thi đua trong giáo dục, khắc phục bệnh thành tích chủ nghĩa; Luật Giáo dục năm 2005 đã quy định nhà giáo và người học không có hành vi gian lận trong kiểm tra, thi cử, tuyển sinh, giảng dạy và học tập; Ngày 8/9 Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục; tiếp sau đó là rất nhiều cuộc vận động, nhiều phong trào được Bộ Giáo dục và đào tạo phát động như: vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, vân động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương về đạo đức , tự học và sáng tạo”, thi đua
“Dạy tốt, học tốt”, chấm dứt việc dạy học chủ yếu qua “đọc - chép”…; chương trình thay sách GK, đổi mới phương pháp dạy học đã và đang từng bước chấn
Trang 11hưng nền giáo dục nước nhà, đã cho giáo dục hiện tại có cách nhìn nhận và cách tiến hành khách quan khoa học hơn phù hợp với xu thế phát triển của con người mới; bắt kịp với sự phát triển chung của thế giới hiện đại
Năm học 2009-2010, trong chỉ thị số 4899/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục
và đào tạo ký ngày 04 tháng 8 năm 2009“Về nhiệm vụ trọng tâm của giáo
dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học 2009 – 2010” đã chỉ rỏ:”Năm học 2009 - 2010 là năm học thứ 4
toàn ngành quyết tâm thực hiện Chỉ thị 33/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục, là năm học thứ 3 thực hiện cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" và cuộc vận động "Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo" và là năm học thứ 2 triển khai phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"… 80 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam; 65 năm thành lập nước Cộng hòa XHCN Việt Nam; 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội; 40 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh; chuẩn bị tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, cả nước sẽ kết thúc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006 - 2010, bắt đầu giai đoạn phát triển mới 2011- 2015 Với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự phối hợp của các cấp, các ngành, các đoàn thể và các địa phương toàn ngành phấn đấu
thực hiện thắng lợi năm học với chủ đề "Năm học đổi mới quản lý và nâng cao
chất lượng giáo dục", tạo tiền đề đáp ứng tốt hơn yêu cầu hình thành lớp thanh
thiếu niên có năng lực công dân mới, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
Thực hiện công văn số 572/BC-SGD&ĐT ngày 15/8/2009 của Sở
Trang 12Phòng GD – ĐT Triệu Phong về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học
2009-2010 Giáo dục Huyện Triệu phong nói chung và Trường THCS Triệu Đại nói riêng đang từng ngày đổi sắc, đi vào dạy thực, học thực và đánh giá thực, nghiêm chỉnh thực hiện “chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục”
Theo thực tế chất lượng học lực của học sinh Trường THCS Triệu Đại, qua tham khảo ý kiến của Lãnh đạo Trường, tập thể cán bộ giáo viên, qua thực tế rút
ra được sau mấy năm công tác tại Trường, bản thân tôi xin đề xuất phương án khắc phục khó khăn để nâng cao dần chất lượng học sinh những năm học sắp tới với những nội dung cơ bản sau :
A, Những nội dung định hướng chung:
1) Tiếp tục quán triệt sâu rộng và phổ biến đầy đủ về nội dung cuộc vận động
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ; quy định về đạo đức nhà giáo, tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương về đạo đức , tự học và sáng tạo”
2) Đăng ký và thực hiện nghiêm túc mỗi giáo viên có một việc làm mới trong giảng dạy và các hoạt động giáo dục trong suốt năm học( Có danh sách và nội dung, kế hoạch thực hiện kèm theo)
3) Tiếp tục triển khai và thực nghiêm túc Chỉ thị 33/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ bằng các nội dung thiết thực :
- Kiên quyết chống những biểu hiện tiêu cực trong dạy – học, kiểm tra đánh giá, hoạt động giáo dục , các kỳ thi : thi học kỳ1, học kỳ2 và xét tốt nghiệp THCS năm học 2009-2010
- Triển khai đầy đủ ngay từ đầu năm những nội dung “hai không “ có liên quan đến công tác dạy và học, trong công tác coi và chấm thi, xét hai mặt chất lượng, cũng như những nội dung liên quan đến xét tốt nghiệp THCS cuối cấp