Nêu cảm nhận chung về bài thơ và sự phát hiện các quy luật mang tính tương đồng giữa sóng với tình yêu: 0,5 điểm - Dùng sóng để biểu đạt tình yêu - một cách biểu đạt không mới nhưng hết
Trang 1Sở giáo dục và đào tạo
Thanh hoá đề thi học sinh giỏi tỉnh lớp 12 THPT hớng dẫn chấm
Năm học: 2008 - 2009 Môn: Ngữ Văn
Thời gian làm bài:180 phút (Không kể thời gian phát đề)
Ngày thi: 28 tháng 3 năm 2009
Hớng dẫn này gồm có 03 trang
I/ Yờu cầu chung:
Đõy là đề thi tuyển chọn đối tượng học sinh giỏi nờn giỏm khảo cần nắm bắt kĩ
nội dung trỡnh bày của thớ sinh để đỏnh giỏ được một cỏch tổng quỏt và chớnh xỏc,
trỏnh đếm ý cho điểm Đồng thời cũng cần chủ động linh hoạt vận dụng, cõn nhắc
từng trường hợp cụ thể Tinh thần chung nờn sử dụng nhiều mức điểm một cỏch
hợp lớ, theo thang điểm 20 điểm Đặc biệt khuyến khớch những bài viết cú cảm xỳc
và sỏng tạo
Những thớ sinh làm bài theo cỏch riờng nhưng vẫn đỏp ứng được yờu cầu cơ bản
thỡ vẫn cho điểm
Việc chi tiết hoỏ điểm số (nếu cú) so với biểu điểm phải đảm bảo khụng sai lệch
với hướng dẫn chấm và được thống nhất trong tổ chấm cựng với tổ tưởng chấm
Sau khi cộng điểm toàn bài, làm trũn đến 0,5 điểm
II/ Đỏp ỏn và thang điểm:
Cõu 1: (tổng điểm 6)
A Yờu cầu về hỡnh thức:
Đảm bảo một văn bản nghị luận xó hội cú cấu trỳc rừ ràng, mạch lạc, hành văn trụi
chảy, ớt sai cỏc lỗi về chớnh tả, dựng từ, diễn đạt… (1
điểm)
B Yờu cầu về nội dung:
1 Giải thớch chủ đề:
- Thế nào là trường học thõn thiện? (Là mụi trường sư phạm tốt để phỏt huy tối đa
hiệu quả dạy và học) (0,5
điểm)
- Thế nào là học sinh tớch cực? (Tớch cực, chủ động trong mọi hoạt động)
(0,5
điểm)
2 Phõn tớch chủ đề:
- Xõy dựng nhà trường xanh, sạch đẹp và an toàn thõn thiện mụi trường, phự hợp
cảnh quan sư phạm (vệ sinh, ỏnh sỏng, kớch cỡ bàn ghế…) (0,5
điểm)
- Tổ chức dạy và học cú hiệu quả, phự hợp với cỏc đối tượng học sinh và điều kiờn
địa phương tổ chức hoạt động ngoại khoỏ, hoạt động xó hội để rốn luyện kỹ năng
sống cho học sinh (0,5
điểm)
- Rốn luyện kĩ năng sống cho học sinh (0,5
điểm)
Đề Chính thức
Trang 2- Tổ chức vui chơi văn nghệ thể thao cho học sinh (0,5 điểm)
- Tích cực chăm sóc, bảo vệ, tìm hiểu, tôn tạo những di tích lịch sử, văn hoá…
(0,5 điểm)
3 Đánh giá chủ đề: (0,5 điểm)
Là chủ đề có ý nghĩa thiết thực và tầm quan trọng trong môi trường giáo dục hiện nay
3 Liên hệ và rút ra bài học cho bản thân (1 điểm)
Câu 2: (Tổng điểm 6).
A Yêu cầu về hình thức:
Đảm bảo một văn bản nghị luận văn học có cấu trúc rõ ràng, mạch lạc, hành văn
trôi chảy, ít sai các lỗi về chính tả, dùng từ, diễn đạt… (1 điểm)
B Yêu cầu về nội dung:
1 Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, đoạn trích: (0,5 điểm)
2 Nêu cảm nhận chung về bài thơ và sự phát hiện các quy luật mang tính tương
đồng giữa sóng với tình yêu: (0,5 điểm)
- Dùng sóng để biểu đạt tình yêu - một cách biểu đạt không mới nhưng hết sức phù hợp
- Sự phát hiện các quy luật của tình yêu: trạng thái đối lập dữ dội - dịu êm, ồn ào - lặng lẽ; khát vọng tìm kiếm nguồn gốc của tình yêu; quy luật tình yêu gắn liền với
nỗi nhớ
(Liên hệ với thơ của một số tác giả khác như Xuân Diệu, Nguyễn Bính…)
3 Cách thể hiện tình yêu và nỗi nhớ của Xuân Quỳnh trong đoạn thơ
- Dùng hình tượng sóng để làm nổi bật nỗi nhớ của con người qua một liên tưởng
vừa bất ngờ, vừa thú vị (Ôi con sóng nhớ bờ/ Ngày đêm không ngủ được/ Lòng em
nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức) (1
điểm)
- Nỗi nhớ được thể hiện trong không gian ba chiều (Con sóng dưới lòng sâu/ Con
sóng trên mặt nước) (1
điểm)
- Nỗi nhớ được thể hiện trong thời gian vĩnh cửu (Ngày đêm không ngủ được)
(1 điểm)
- Nỗi nhớ được thể hiện trong cả ý thức và tiềm thức (Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức)
Câu 3: (Tổng điểm 8).
A Yêu cầu về hình thức:
Trang 3Đảm bảo một văn bản nghị luận văn học có cấu trúc rõ ràng, mạch lạc, hành văn
trôi chảy, ít sai các lỗi về chính tả, dùng từ, diễn đạt… (1 điểm)
B Yêu cầu về nội dung:
1 Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Tuân với tác phẩm Người lái đò sông
Đà và tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường với tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông?.
(0,5 điểm)
2 Nêu những nét tương đồng giữa hai tác phẩm:
- Đều là thể loại tuỳ bút và đều thấm đẫm chất thơ (0,5 điểm)
- Đây là hai tác phẩm thể hiện được cá tính sáng tạo và sự tài hoa nghệ sĩ của nhà
văn (0,5 điểm)
- Cả hai đều viết về vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước mà cụ thể là vẻ đẹp của
(0,5 điểm)
- Qua hai tác phẩm, các nhà văn thể hiện tình cảm sâu nặng đối với đất nước
(0,5 điểm)
3 Nét khác biệt trong cảm hứng sáng tạo của hai nhà văn:
a Nguyễn Tuân với Người lái đò sông Đà:
- Cảm hứng được xuất phát từ một chuyến đi thực tế khám phá vùng núi rừng Tây
Bắc tổ quốc (0,5 điểm)
- Cảm hứng được khởi nguồn từ sự hùng vĩ của dòng sông Đà (1 điểm)
+ Hình tượng sông Đà được thể hiện qua hai hình ảnh mang tính đối lập mà cụ thể
là hai vẻ đẹp nam tính và nữ tính
+ Sông Đà được hiện lên qua sự liên tưởng vừa phong phú vừa táo bạo cùng với
sự quan sát tinh tế và tài hoa của nhà văn
+ Sông Đà được hiện lên dưới nhiều góc độ: Văn hóa, lịch sử, địa lí cùng với sự kết hợp tài tình các kiến thức của nhiều ngành nghệ thuật và khoa học khác nhau
- Cảm hứng cũng được tạo lập từ tình cảm và niềm tin đối với con người trong cuộc sống lao động và chiến đấu Đặc biệt là cuộc chiến đấu chinh phục thiên nhiên
(0,5 điểm)
b Hoàng Phủ Ngọc Tường với Ai đã đặt tên cho dòng sông?:
- Cảm hứng của tác phẩm được xuất phát từ sự dồn nén cảm xúc trong hàng chục
năm trời (0,5 điểm)
- Cảm hứng được xuất phát từ vẻ đẹp dịu dàng và huyền thoại của dòng sông Hương
Trang 4(1 điểm)
+ Nhà văn nhìn sông Hương như một tổng thể hoàn chỉnh từ nơi khởi nguồn cho đến nơi kết thúc
+ Sông Hương được thể hiện qua bề dày lịch sử, bề dày văn hoá của đất nước nói chung và của xứ Huế nói riêng
+ Vẻ đẹp của sông Hương được thể hiện bằng sự huy động triệt để mọi tiềm năng văn hoá cùng với vốn ngôn từ giàu có của nhà văn
- Cảm hứng cũng được tạo nên từ vẻ đẹp rất riêng của con người xứ Huế (0,5 điểm)
4 Rút ra nét phong cách nổi bật của hai nhà văn (0,5 điểm)