Về kiến thức: + Nắm được khái niệm ảnh và vật trong quang học ,cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính + Các cơng thức về thấu kính, một số cơng dụng của thấu kính.. Khái niệm vật: - Vật điểm
Trang 1Ngày soạn 19/03/2010
Tiết 56 THẤU KÍNH MỎNG (tiết 2)
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
+ Nắm được khái niệm ảnh và vật trong quang học ,cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính
+ Các cơng thức về thấu kính, một số cơng dụng của thấu kính
2 Về kĩ năng:
+ Vẽ được ảnh tạo bởi thấu kính và nêu được đặc điểm của ảnh ( thật hay ảo ).
+ Viết và vận dụng được các cơng thức để giải các bài tập về thấu kính
+ Nêu được một số cơng dụng quan trọng của thấu kính
II.Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
Các loại thấu kính mỏng, bộ quang laze, tranh vẽ giới thiệu đặc trưng của thấu kính và đường đi của các tia sáng qua thấu kính
Dự kiến nội dung ghi bảng:
Tiết 56: THẤU KÍNH MỎNG (tiết 2)
IV S ự t ạ o ả n h b ở i th ấ u kính
1 Khái niệm ảnh và vật trong quang học
Khái niệm ảnh (GV thơng báo).
- Ảnh điểm là ảnh đồng qui của chùm tia lĩ hay đường kéo dài của chúng
- Một ảnh điểm là:
+ Thật nếu chùm tia lĩ là chùm hội tụ
+ Ảo nếu chùm tia lĩ là phân kì
Khái niệm vật:
- Vật điểm là điểm đồng qui của chùm tia lĩ hay đường kéo dài của chúng
- Một vật điểm là:
+ Thật nếu chùm tia tới phân kì
+ Ảo nếu chùm tia tới là chùm hội tụ
2 Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính
*Đường đi tia sáng qua thấu kính:
a Các tia sáng đặc biệt:
Tia tới qua quang tâm truyền thẳng.ï
Tia tới song song với trục chính sẽ cho tia lĩ truyền qua ( hoặc đường kéo dài cuả tia lĩ ï) đi tiêu điểm ảnh chính
Tia tới đi qua tiêu điểm vật chính ( hoặc đường kéo dài tia tới đi qua) cho tia khúc xạ // trục chính
b Tia bất kì:
Tia tới song song với trục phụ cho tia lĩ ( hoặc đường kéo dài tia lĩ) đi qua tiêu điểm ảnh phụ
Tia tới đi qua tiêu điểm vật phụ ( hoặc đường kéo dài tia tới đi qua ) cho tia lĩ song song với trục phụ
c Xác định ảnh bằng cách vẽ đường đi của chùm tia sáng:
Vật phẳng AB đặt trục chính
Dùng hai tia đặc biệt để vẽ ảnh B/ của điểm B
Từ B/ hạ xuống trục chính được A/ (A/B/ là ảnh của AB.)
3 Các trường hợp ảnh tạo bởi thấu kính (SGK).
V Các cơng thức về thấu kính
Trang 2 Đặt: d =OA; d > 0: Vật thật, d< 0: Vật ảo.
d/ =OA / ; d/ > 0 : ảnh thật; d/ < 0: ảnh ảo
f =OF; f > 0: TKHT; f < 0: TKPK
k =
AB
B
+k > 0 : Ảnh vật cùng chiều
+k < 0 : Ảnh vật ngược chiều
1 Cơng thức xác định vị trí ảnh
d /
1 d
1
f
1
2 Công thức độ phóng đại:
k =
AB
B
= dd/
VI Cơng dụng của thấu kính
*TK được dùng làm
+ Kính khắc phục các tật của mắt
+ Kính lúp
+ Máy ảnh , máy ghi hình
+Kính hiển vi,kính thiên văn,ống nhịm
+ Đèn chiếu
+ Máy quang phổ
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
- Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra bài cũ: Cââu 1 : Cho TK như hình vẽ Em hãy xác định, quang tâm, tiêu
điểm ảnh phụ, tiêu điểm vật phụ
Nội dung
Hoạt động 1 : Sự tạo ảnh bởi thấu
kính
F Trục phụ
Trang 3* Khái niệm ảnh và vật trong
quang học
+ GV thơng báo :Để tổng quát khái
niệm ảnh ta quy ước chùm tia sáng
truyền ra khỏi bề mặt sau cùng của
TK là chhùm tia lĩ
- Ảnh điểm là ảnh đồng qui của chùm
tia lĩ hay đường kéo dài của chúng
- Một ảnh điểm là:
+ Thật nếu chùm tia lĩ là chùm hội tụ
+ Ảo nếu chùm tia lĩ là phân kì
Khái niệm vật:
- Vật điểm là điểm đồng qui của
chùm tia lĩ hay đường kéo dài của
chúng
- Một vật điểm là:
+ Thật nếu chùm tia tới phân kì
+ Ảo nếu chùm tia tới là chùm hội tụ
* Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính(
GV vừa thơng báo vừa hd HS vẽ
- Các tia sáng đặc biệt:
Tia tới qua quang tâm truyền
thẳng.ï
Tia tới song song với trục chính
sẽ cho tia lĩ truyền qua ( hoặc
đường kéo dài cuả tia lĩ ï) đi tiêu
điểm ảnh chính
Tia tới đi qua tiêu điểm vật chính (
hoặc đường kéo dài tia tới đi qua)
cho tia khúc xạ // trục chính
- Tia bất kì:
Tia tới song song với trục phụ cho
tia lĩ ( hoặc đường kéo dài tia lĩ) đi
qua tiêu điểm ảnh phụ
Tia tới đi qua tiêu điểm vật phụ
( hoặc đường kéo dài tia tới đi qua )
cho tia lĩ song song với trục phụ
- Xác định ảnh bằng cách vẽ
đường đi của chùm tia sáng:
Vật phẳng AB đặt trục chính
GV gọi HS lên bảng d ùng hai tia
đặc biệt để vẽ ảnh B của điểm B /
+ Tia qua quang tâm
+ Tia song song với trục chính.
Từ B/ hạ xuống trục chính được
A/( A/B/ là ảnh của AB)
-HS chú ý lắng nghe, ghi nhận
Hs: Dùng 2 trong 3 tia đặc biệt
Hs: vẽ ảnh qua TK.
F
A
B
A /
B /
F
F 1 /
F1/
O
F
F1
Trang 4Hoạt động 2 :Các cơng thức về thấu
kính
* GV thơng báo:
Đặt: d =OA; d > 0: Vật thật, d< 0:
Vật ảo
d/ =OA / ; d/ > 0 : ảnh thật; d/
< 0: ảnh ảo
f =OF; f > 0: TKHT; f < 0:
TKPK
Cơng thức xác định vị trí ảnh
1 d
1 f
1
Công thức độ phóng đại:
k =
AB
B
= dd/
+k > 0 : Ảnh vật cùng chiều,
+k < 0 : Ảnh vật ngược chiều
Hoạt động 3 : Tìm hiểu cơng dụng
của thấu kính
*GV thơng báo :
*TK được dùng làm
+ Kính khắc phục các tật của mắt
+ Kính lúp
+ Máy ảnh , máy ghi hình
+Kính hiển vi,kính thiên văn,ống
nhịm
+ Đèn chiếu
+ Máy quang phổ
-HS chú ý lắng nghe, ghi nhận
IV Củng cố và dặn dị:
- Củng cố:
Nắm được nội dung tĩm tắt ở cuối bài
Nhắn mạnh các cơng thức về thấu kính, quy ước về dấu
Củng cố bằng các câu hỏi trắc nghiệm trong sgk
- Dặn dị:
- Làm các bài tập 6,7,8,9/sgk 189
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………