Ngoài ra, trong chơng trình sách giáo khoa cũ, bài dạy kỹ năng viết cha đợc bố trí trong các tiết học, nên khi giảng dạy sách giáo khoa lớp 8 , 9 mới, kiểu bài này gây rất nhiều bỡ ngỡ c
Trang 1Th viện SKKN của Quang Hiệu http://quanghieu030778.violet.vn/
Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Dơng
sáng kiến
luyện kĩ năng viết qua bớc
“Pre- writing”
Năm học: 2007 - 2008
Sở giáo dục và đào tạo Hải dơng
Phòng giáo dục huyện Gl
Số phách của Phòng Giáo dục
Trang 2Kinh nghiÖm
RÌn kÜ n¨ng viÕt qua bíc “Pre- writing”
§¸nh gi¸ cña phßng Gi¸o dôc
Tk, ngµy th¸ng n¨m 2008 phßng gi¸o dôc Hä, tªn t¸c gi¶:
§¬n vÞ c«ng t¸c: Trêng THCS Tk
Trang 3
Trang 4
A Đặt vấn đề
I Cơ sở lý luận
Chơng trình tiếng Anh trung học cơ sở chú ý phát triển đều các
kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh Song những kỹ năng này đợc bố trí theo hớng nâng cao dần qua các khối lớp Đến lớp 8, 9 các kỹ năng
đã đợc hình thành rõ rệt và đợc giảng dạy theo các kiểu bài khác nhau Trong số các kiểu bài kỹ năng, bài kỹ năng viết thờng gây ra nhiều lúng túng, khó khăn cho cả giáo viên và học sinh Đó là do kiểu bài này liên quan đến rất nhiều yếu tố, trong đó vốn từ vựng và ngữ pháp là quan trọng nhất Đây đợc coi là phần xơng và thịt của câu Muốn viết tốt thì phải có ý tởng tốt, ngoài ra còn vốn từ và cách diễn
đạt sao cho hợp lý, sao cho hay Vì vậy, việc chuẩn bị trớc khi tiến hành viết là rất quan trọng và có ảnh hởng lớn đến bài viết Trớc khi viết (pre - writing) cần giảng dạy theo các bớc, nội dung là gì sẽ đợc
đề cập đến trong đề tài này
II Cơ sở thực tiễn
Viết một văn bản thờng phải tuân theo những quy định chung về văn bản đó Hơn nữa khi viết một văn bản bằng tiếng Anh, học sinh còn phải nắm đợc một số vốn từ về lĩnh vực cần viết và cấu trúc để diễn đạt ý tởng Vì vậy trên thực tế, việc hớng dẫn học sinh viết, yêu cầu học sinh viết một văn bản trong phạm vi một tiết học (45 phút) là tơng đối khó với giáo viên và học sinh Ngoài ra, trong chơng trình sách giáo khoa cũ, bài dạy kỹ năng viết cha đợc bố trí trong các tiết học, nên khi giảng dạy sách giáo khoa lớp 8 , 9 mới, kiểu bài này gây rất nhiều bỡ ngỡ cho giáo viên và học sinh trong cách thức tiến hành
và yêu cầu cần đạt đợc
Vì những lý do trên nên tôi đã nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm khi giảng dạy loại bài kỹ năng viết sẽ trình bày dới đây
Trang 5III Đối tợng nghiên cứu
Đối tợng nghiên cứu của đề tài này là các bớc cần thực hiện
kỹ năng viết của học sinh
IV Phơng pháp nghiên cứu
Khi thực hiện chuyên đề này, để có đợc những thông tin, kết quả
cụ thể, đầy đủ, toàn diện tôi đã áp dụng những phơng pháp nghiên cứu sau:
1) Ph ơng pháp phân tích, tổng hợp
Để có thể thiết kế đợc những hoạt động phù hợp cho giai đoạn
"Pre - writing" nhằm nâng cao hiệu quả viết ở giai đoạn sau, tôi đã
nghiên cứu nội dung các bài tập viết trong sách giáo khoa, phân tích các ý tởng, từ đó đa ra những phơng án giới thiệu từ, câu tơng đối hợp
lý với mỗi loại bài Bên cạnh đó còn tổng quát nên những bớc cần tiến hành trong giai đoạn này
2) Ph ơng pháp luyện tập, thực hành
Nhằm đảm bảo thời gian trên lớp, tính chính xác của bài dạy, nâng cao tính chính xác trong bài viết của học sinh, trớc khi lên lớp tôi thờng luyện tập bố trí cách ghi bảng, khai thác vốn từ của học sinh, dự kiến ý tởng phát sinh và hớng giải quyết Trên lớp tôi yêu cầu tất cả học sinh phải tham gia tìm hiểu bài mẫu, tích cực thực hành nói trớc khi viết, tự diễn đạt ý tởng để giáo viên bổ sung trớc khi viết Tất cả những hoạt động đó nhằm tạo cho học sinh sự chuẩn bị tốt nhất trớc khi viết
3) Ph ơng pháp điều tra
Tôi đã điều tra cấu tạo bài viết trong sách giáo khoa tiếng Anh mới, việc giảng dạy bài kỹ năng viết nh ở trên đã trình bày Ngoài ra tôi còn điều tra các bài viết theo hớng dẫn trong chơng trình của học sinh trớc khi nghiên cứu chuyên đề
Trang 6B Giải quyết vấn đề
I Điều tra thực trạng
1 Cấu tạo bài viết trong sách giáo khoa
Các hoạt động viết trong sách giáo khoa tiếng Anh mới cơ bản vẫn đợc dùng để củng cố những vốn ngữ liệu học sinh đã đợc học Hình thức của văn bản viết thờng là những loại bài tập viết có mục
đích nh viết th, điền các mẫu khai, viết báo cáo ở dạng đơn giản, viết một đoạn văn ngắn dựa vào bài đã học Nhìn chung các bài luyện tập viết thờng bắt đầu bằng một bài mẫu ở mục (a) Thông qua hoạt
động đọc hiểu, học sinh nắm bắt cách viết một bài theo mục đích hay yêu cầu nhất định Phần b) sẽ là phần học sinh thực hiện các bài tập viết theo yêu cầu đề ra, đôi khi có gợi ý Sau đó là bài viết mở rộng mang tính sáng tạo và tự do hơn Song việc chuẩn bị ngôn ngữ viết và cấu trúc câu là 2 việc quan trọng trong quá trình viết thì cha đợc đề
phải đợc nghiên cứu kỹ lỡng, thiết kế hợp lý mới giúp học sinh viết
đ-ợc dễ hơn
2.Việc giảng dạy bài kỹ năng viết
Kiểu bài kĩ năng viết là kiểu bài mới đợc đa vào chơng trình THCS Việc tiếp cận và giảng dạy loại hình bài này tơng đối mới mẻ
đối với giáo viên Tiến trình bài dạy cơ bản giáo viên đã đợc phổ biến song tiến trình chi tiết của bài, một nhân tố quyết định, lại cha đợc đề cập cụ thể Vì lí do đó, khi tiến hành giảng dạy bài kĩ năng viết giáo viên chỉ hớng dẫn chung chung về ý tởng của bài mà cha tính hết đợc khó khăn phía học sinh Từ đó văn bản viết của học sinh mắc nhiều lỗi sai về mặt ngữ pháp, chủ yếu là xây dựng câu hoàn chỉnh Bên cạnh đó, giáo viên vẫn cha xác định đợc giai đoạn
Trang 7“Pre-writing” (trớc khi viết) là giai đoạn quan trọng nhất nên việc
phân chia quỹ thời gian của tiết học cho phần này cha hợp lý Do đó
ảnh hởng đến việc thiết kế hoạt động cho phần này Vì vậy giáo viên cần đầu t thời gian nghiên cứu phần này nhiều hơn
II Nội dung nghiên cứu
Trong quá trình giảng dạy bài kỹ năng viết, một kinh nghiệm đợc rút ra là nếu ở giai đoạn chuẩn bị (Pre-writing) học sinh không hiểu
đợc ý tởng, cha nắm đợc từ vựng, cấu trúc cần thiết thì hoạt động viết
ở giai đoạn sau gặp nhiều khó khăn và hiệu quả không cao, liên kết câu và đoạn kém, rời rạc Vì vậy giáo viên phải dẫn dắt học sinh chuẩn bị tốt trớc khi viết bằng việc thực hiện một số bớc cụ thể cần thiết và thiết kế phần khai thác ngữ liệu trong học sinh tối đa phục vụ cho bài viết Trong giai đoạn này giáo viên cần điều khiển, định hớng cho học sinh tham gia vào quá trình lựa chọn mẫu câu và chia sẻ vốn
từ vựng với nhau Giáo viên cũng cần phải dự kiến những kiến thức học sinh cần phải nắm đợc để có hớng khai thác hiệu quả Học sinh cần chủ động tham gia vào bài học bằng việc trả lời câu hỏi mà giáo
viên đa ra Khi dạy giai đoạn “Pre - writing” để đạt hiệu quả cao tôi
đã nghiên cứu áp dụng trình tự một số bớc nh sau :
B
ớc 1 : Tìm hiểu nội dung bài viết mẫu
Hoạt động này nhằm làm cho học sinh làm quen với văn bản, có khái niệm cơ bản về những nội dung cần diễn đạt Bớc này có thể thực hiện thông qua các bài tập đọc hiểu và phát hiện Qua hoạt động này giáo viên giải thích rõ yêu cầu của bài tập sẽ làm ở giai đoạn sau Giai đoạn này học sinh chỉ cần nắm đợc ý tởng nên cần tiến hành nhanh, tiết kiệm thời gian
Trang 8ớc 2 : Phân tích bố cục, nội dung cụ thể từng phần :
Trong phần này giáo viên cần giúp đỡ học sinh hình thành nên
bố cục của văn bản (bài viết), gọi tên chính xác từng phần qua phân tích bài viết mẫu Nhấn mạnh cho học sinh những điểm cần chú ý khi viết đối với mỗi loại văn bản khác nhau Ngoài ra, một công việc không kém phần quan trọng là giúp học sinh biết nội dung cụ thể cần
đảm bảo trong từng phần của văn bản, từ vựng đợc dùng, cấu trúc đã
đợc sử dụng, từ đó có thể giúp liên tởng đến từ vựng và cấu trúc tơng
tự Hoạt động này giáo viên nên chia học sinh làm việc theo
nhóm và ghi lại kết quả trên bảng phục vụ cho việc hình thành sờn bài viết chính ở giai đoạn sau
B
ớc 3 : Làm rõ tình huống và yêu cầu bài sắp viết :
Bớc này không chiếm nhiều thời gian song có tác dụng định h-ớng cho bài viết của học sinh, giáo viên yêu cầu học sinh đọc đề bài, xác định tình huống viết về vấn đề gì, yêu cầu cần đạt đợc của bài viết cũng nh của tình huống Từ đó làm căn cứ để tập trung khai thác, chuẩn bị ngữ liệu
B
ớc 4 : Hình thành sờn bài chi tiết :
Điều đó có nghĩa là thảo luận, suy nghĩ, rút ra những từ vựng, cấu trúc cho từng phần Để làm tốt phần này giáo viên nên cho học sinh hoạt động theo cặp hoặc nhóm để khai thác ý kiến của cả nhóm, lớp Yêu cầu học sinh căn cứ tình huống xác định ý tởng cho từng phần của bài viết, từ đó liên hệ đến từ vựng cần dùng và cấu trúc ngữ pháp cần thiết để diễn đạt Bớc này rất quan trọng, ảnh hởng trực tiếp
đến chất lợng bài viết nên yêu cầu giáo viên phải tích cực gợi mở, giúp đỡ hoạt động nhóm của học sinh, đôi khi phải cho học sinh ý t-ởng mới hoặc giúp các em diễn đạt ý tt-ởng khó mới nảy sinh Với mỗi loại bài viết sẽ có loại sờn bài nhất định nên yêu cầu giáo viên phải
Trang 9linh hoạt khi tiến hành và trình bày bảng thật khoa học khi lấy ý kiến phản hồi từ phía học sinh
B
ớc 5 : Xây dựng bài qua hoạt động nói.
Hoạt động này rất có ích song không bắt buộc đối với các bài viết Với một số bài tập viết có thể xây dựng bài qua nói trớc sau đó học sinh mới viết nhằm mục đích giáo viên có thể chỉnh sửa ngữ pháp hoặc từ vựng của học sinh và có thể coi đó là những câu mẫu cho những học sinh khác làm theo Một tác dụng nữa của hoạt động này
là giúp cho tính chính xác của bài viết đợc nâng cao Song với những bài viết dài thì hoạt động này khó có thể thực hiện đợc hoặc những bài viết cần tính sáng tạo thì giáo viên nên chọn lọc phần phù hợp cho học sinh tập nói
Ví dụ :
Để kiểm chứng nội dung các bớc đã trình bày ở trên và để áp dụng chúng cụ thể hơn sau đây tôi xin trình bày ví dụ minh hoạ khi
giảng dạy phần “Write” trong bài số 6 sách giáo khoa Tiếng Anh 9 trang 52 - 53, phần “Pre - writing”
Unit 6 Lesson 5 Write Pre - writing
*Set the scene : Giới thiệu cho
học sinh các em sẽ đọc 1 lá th
khiếu nại
* B
ớc 1 : Tìm hiểu nội dung bài
viết mẫu.(thông qua hoạt động
“Ordering” sắp xếp lại).
- Hớng dẫn : Ông Nhật viết th cho
giám đốc công ty L & P Company
ở TP Hồ Chí Minh phàn nàn về
các tài xế xe tải của công ty Các
Trang 10phần trong lá th đã bị xáo trộn
Đọc và sắp xếp lại các đoạn tạo
nên 1 lá th hoàn chỉnh
- Yêu cầu học sinh thực hiện
trong 3 phút
- Yêu cầu học sinh trao đổi bài
theo cặp, lấy thông tin phản hồi và
chữa lỗi
1 I am writing to you…
3 I would suggest
4 I look forward…
- Yêu cầu học sinh đọc toàn bài
? Ông Nhật viết gì trớc tiên? Sau
đó là gì? tiếp theo?
* B
ớc 2 : Phân tích bố cục, nội
dung từng phần
? Lá th phàn nàn, khiếu nại gồm
những phần nào? Nội dung là gì?
Cấu trúc nào đợc sử dụng trong
mỗi phần?
- Lấy phản hồi, chữa, đa đáp án
đúng
1 Situation : đa ra lí do viết th:
- Cấu trúc :
…
2 Complication : đề cập, trình
bày vấn đề cụ thể và những điều
- Đọc, sắp xếp lại các đoạn trong lá th
- Đọc đáp án đã làm
- Đọc to toàn bài
- Nói lý do viết th, lái xe tải làm gì, cần công ty làm gì, mong công ty trả lời, kết thúc th
- Đọc lại lá th, trả lời lần lợt từng ý : phần - nội dung - cấu trúc
Trang 11mình lo lắng.
- Cấu trúc : Thì hiện tại, thì quá
khứ
3 Resolution: gợi ý giải pháp
khắc phục
- Cấu trúc : I suggest + Ving
I would suggest that you + V…
4 Action : nói về mong muốn câu
trả lời từ phía ngời nhận
- Cấu trúc :
I’m looking forward to +Ving
5 Politeness : Kết thúc th một
cách lịch sự
- Cấu trúc : Your sincerely,
Your faithfully,
*B
ớc 3 : Tình huống - yêu cầu bài
sắp viết
- Yêu cầu học sinh đọc tình huống
trong phần (b), trang 53 để nắm
nội dung
? Lá th em sẽ viết về vấn đề gì
? Th viết cho ai
? Ngôn ngữ trang trọng hay suồng
sã
? Bài viết theo cấu trúc nào
* B
ớc 4 : Sờn bài chi tiết
? Lí do viết th là gì?
- Đọc tình huống (b)
- Đánh cá bằng điện và tác hại của việc đó
- Chính quyền địa phơng
- Ngôn ngữ trang trọng
- Theo cấu trúc SCRAP của lá
th phàn nàn
Trang 12? Vấn đề phức tạp, đáng quan tâm
là gì?
? Đa ra giải pháp nào
? Mong muốn gì ở phía chính
quyền
? Cấu trúc ngữ pháp nào cần
dùng
- Khai thác học sinh và tập hợp
thành sờn bài nh sau trên bảng
1 Situation : problem of fish
days
2 Complication:
- Use electricity to catch fish
……
- I am worried :
+ small fish died and floated…
from electric shock waves
+ causes pollution
3 Resolution :
+ Local authorities: prohibit and
fine people heavily/ catching
fish/this way
4 Action:
+ Hear the answer from local
authority
+See the protection of
- cá nhỏ chết, …
Trang 135 Politeness :
+ Your faithfully,
* B
ớc 5 : Xây dựng bài qua hoạt
động nói :
- Yêu cầu học sinh sử dụng cấu
trúc trong bớc 2 cùng dàn ý trong
bớc 4 tạo câu hoàn chỉnh bằng
cách nói học sinh làm việc cá
nhân sau đó giáo viên yêu cầu
mỗi học sinh nói một phần trong
bài viết, giáo viên có thể sửa lỗi
sai của học sinh
Đến đây coi nh tôi đã tiến hành xong hoạt động trớc khi viết
“Pre - writing” Giai đoạn này là quan trọng nhất trong tiết học nên
có thể thực hiện trong khoảng 25 phút của tiết học Tiếp theo sẽ là
phần “While -writing”, học sinh thực sự viết Những bớc, hoạt động
vừa trình bày tuy chiếm nhiều thời lợng song cũng chỉ là sự chuẩn bị tơng đối chu đáo Quá trình viết mới tạo ra sản phẩm là một văn bản Trong giai đoạn chuẩn bị này, giáo viên cũng cần lu ý học sinh về loại ngôn ngữ thờng dùng : trang trọng hay thân mật, có đợc phép viết tắt hay không Nếu có thể nên khai thác thêm ý tởng của học sinh về các phần trong bài viết để bài viết thêm sinh động hơn
III Kết quả
Sáng kiến này đợc nghiên cứu và dạy thực nghiệm trên các lớp học trong các tiết kỹ năng viết Qua quá trình theo dõi cụ thể ở lớp 9B cho thấy hiệu quả rất rõ rệt Để kiểm nghiệm tôi thờng kiểm tra các
Trang 14bài viết của học sinh sau các tiết kỹ năng viết, áp dụng sáng kiến này
và thu đợc kết quả sau :
Kết quả
Lớp
9B
Kết quả
Lớp
9B
Qua thực nghiệm và khảo sát kết quả khi thực hiện và nghiên cứu sáng kiến này cho thấy chất lợng của học sinh đã chuyển biến theo h-ớng tích cực và đạt hiệu quả hơn nhiều so với trớc đây Bên cạnh đó tôi thấy các em học sinh cảm thấy môn viết không đáng ngại nh trớc nữa Các em thấy phấn khởi hơn khi bài viết của mình trở lên chính xác hơn Điều đó chứng tỏ vai trò của giáo viên và việc thiết kế giáo
án có tính khả thi cao là rất quan trọng
IV Bài học kinh nghiệm
Muốn có bài viết có chất lợng cần phải cho học sinh tiến hành
hoạt động “Pre - writing” thật tốt Trong hoạt động này giáo viên nên
theo các bớc trong sáng kiến này Bên cạnh đó, khai thác vốn từ từ phía học sinh là rất cần thiết ý tởng đến từ học sinh thờng rất thú vị
Trang 15và tăng không khí sôi nổi cho tiết học Ngoài ra nếu khai thác ý tởng của học sinh đợc sẽ làm cho các em cảm thấy hứng thú hơn, lôi cuốn hơn
Một kinh nghiệm quan trọng là giáo viên cần đầu t thời gian, nghiên cứu kỹ bài để lập dàn ý phù hợp cho từng kiểu văn bản, thiết
kế, dự kiến trớc ngôn ngữ dễ hiểu nhất học sinh nên dùng để gợi ý cho các em trên lớp Giáo viên cũng cần phải có kiến thức tốt về các kiểu bài viết, từ vựng, cấu trúc để diễn đạt ý tởng nảy sinh của học sinh trong giờ học
V Phạm vi áp dụng
Kiểu bài kỹ năng viết đợc bố trí trong nhiều khối lớp trung học cơ sở nên sáng kiến này có thể đợc áp dụng đối với khối 7, 8, 9 Tuy nhiên sáng kiến chỉ đợc sử dụng cho các tiết viết theo chủ đề, theo mẫu văn bản nhất định Còn các loại hình viết khác nh viết lại câu, dùng từ gợi ý viết thành câu thì không áp dụng đợc