bai 43: Cấu trúc các loại virut

Lá thuốc lá bị bệnh Dịch nghiền lọc qua màng lọc vi khuẩn Cây bị bệnh Không phát triển Thí nghiệm năm 1892, của Ivanopxki nhà sinh học người Nga Thí nghiệm phát hiện ra virut.. Môi trườ

CHƯƠNG III: VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM

Bài 43 : CẤU TRÚC CÁC LOẠI VIRUT

I – KHÁI NIỆM

II – HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO III- PHÂN LOẠI VIRUT

I - KHÁI NIỆM

1 Sự phát hiện ra virut

Lá thuốc lá

bị bệnh

Dịch nghiền lọc qua màng lọc vi khuẩn

Cây bị bệnh

Không phát triển

Thí nghiệm năm 1892, của Ivanopxki nhà sinh học người Nga

Thí nghiệm phát hiện ra

virut.

Môi trường thạch

Không thấy khuẩn lạc

Qua thí nghiệm trên em

hãy nhận xét về kích

thước và phương thức

sống của virut?

Gọi mầm bệnh là virut

- Có kích thước siêu hiển vi.

- Kí sinh nội bào bắt buộc.

2 Khái niệm

-Vi rút là 1 thực thể rất nhỏ bé chưa có cấu tạo tế bào

- Vi rút gồm 2 phần: Vỏ là protêin và lõi

là axitnuclêic

- Vi rút sống kí sinh bắt buộc trên tế

bào vật chủ

II – HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO

1 Hình thái

Virut viªm n·o

Virut d¹i Virut HIV

Dựa vào thông tin về cấu tạo và hình thái của Virút, hoàn thành bảng 43 sgk.

VR HIV

diện(20 tam giác đều )

-Đầu: khối đa diện,

-Đuôi : hình trụ

Hình cầu

ADN ARN ADN

Mỗi tam giác đều được cấu tạo bỡi nhiều capsome Nhiều capsome ghép lại

-Đầu: nhiều tam giác ghép lại

-Đuôi có đĩa gốc

không

Có, có gai không

1 Hình thái

ADN

Quan sát hình sau và cho biết virut được cấu tạo mấy phần Kể tên

Cấu tạo chung: 2 phần

* Lõi( bộ gen): Axit Nuclêic (AND hoặc ARN)

* Vỏ (capsit): Prôtêin

- Phức hợp gồm axit nuclêic và

prôtêin được gọi là Nuclêôcapsit

2 Cấu tạo

- Vỏ capsit được cấu tạo

từ những đơn vị nhỏ hơn

là capsome

- Virut càng lớn, số lượng capsome càng nhiều

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?

Bộ gen của virut có thể

là ADN hoặc ARN,

1 sợi hoặc 2 sợi

Bộ gen của sinh vật nhân chuẩn luôn là

ADN 2 sợi

Bộ gen của virut có điểm gì sai khác so với

bộ gen của sinh vật nhân chuẩn?

Bộ gen (ARN) Bộ gen (ADN )

Bộ gen của virut Bộ gen của sinh vật nhân chuẩn

Bộ gen (ADN)

- Virut có thêm lớp vỏ bao bên ngoài lớp capsit gọi là virut có vỏ ngoài

- Virut không có vỏ ngoài gọi là virut trần

Virut có vỏ ngoài

Hai loại virut trên có gì khác biệt?

Virut trần

lớp lipit kép và prôtêin tương tự màng sinh chất → bảo vệ virut

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

III Phân loại virut

Dựa trên những kiến thức đã học, ta

có thể phân loại virut dựa trên

những tiêu chuẩn nào ?

→ Có thể phân loại dựa trên 4 tiêu chuẩn:

* Căn cứ vào loại axit nuclêic ( virut ADN, virut ARN)

* Căn cứ vào hình dạng (Trụ, khối, hỗn hợp)

* Căn cứ vào có hay không có vỏ ngoài( VR đơn giản, VR phức tạp)

* Căn cứ vào tế bào chủ mà virut kí sinh( VR

ĐV, VR TV, VR VSV)

Căn cứ vào vật chủ virut được chia làm 3 loại:

1 Virut ở người và động vật

2 Virut ở vi sinh vật

3 Virut ở thực vật

Loại virut Đặc điểm nuclêic cấu tạo axít Đại diện

- Hầu hết chứa ADN một số chứa ARN có thể mạch đơn hay kép

thuốc lá, héo đốm cà chua…

Các phagơ ở E.coli.

Dựa vào nội dung SGK hoàn thành bảng sau

Phải chăng virut là sinh vật gây bệnh có kích thước nhỏ nhất? Còn có tác nhân gây bệnh nào có kích thước nhỏ hơn cả

virut hay không?

Viroit và bệnh do viroit

Viroit (ARN)

Bệnh củ khoai tây hình thoi

Prion và bệnh do Prion

Bệnh bò điên

Biến đổi cấu trúc

Cơ chế gây bệnh

 Virut là một ………… vô cùng đơn giản, không có…………

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là ……

và lõi là ……

 Virut sống ……… trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật… được gọi là

Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào

Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật… đ ợc gọi là hạt

Kích th ớc của chúng rất nhỏ, trung binh từ

10- 100 nm

→ Khái niệm về virut

Câu 1 Phagơ là dạng sống kí sinh ở:

Câu 3 Đơn vị kích thước của virut là

a Nanomet (nm)

b Micrômet (µm)

c Milimet (mm)

d Cả a, b, c đều đúng

Virut không được coi là một cơ thể sinh vật vì :

- Không có cấu tạo tế bào

- Không có các đặc trưng cơ bản của cơ

thể sống : sinh trưởng, phát triển, trao

đổi chất,… khi ở ngoài tế bào chủ.

- Sống kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ

- Có khả năng tạo thành tinh thể

Tuy nhiên, virut có khả năng sinh sản và di

truyền các đặc tính của mình cho thế hệ sau.

 Chỉ được coi là dạng sống Câu 4 Virut có được coi là một cơ thể sinh vật không ? Vì sao ?

Tính chất Virut Vi khuẩn

Có cấu tạo tế bào

Chỉ chứa ADN hoặc

Câu 5 Em hãy so sánh sự khác biệt giữa

virut và vi khuẩn bằng cách điền dấu + (có) hoặc dấu – (không) vào bảng dưới đây.

_

_ _ _

_

+ + + +

+