TIẾT 85

Kiều đã nói và làm như thế nào để Thúy Vân chấp nhận?. - Em có nhận xét gì về lời thình cầu của Kiều với Vân qua các từ ngữ: cậy, chịu lời, lạy thưa.. Đêm cuối cùng, trước ngày phải ra đ

Trường THPT Đạ Tông Giáo án Ngữ văn 10 Tuần:29 NS:

Tiết:85

TRAO DUYÊN

(trích Truyện Kiều ) NGUYỄN DU

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: giúp HS.

- Hiểu được tình yêu sâu nặng và bi kịch của Kiều qua đoạn trích Đối với Kiều, tình và hiếu thống nhất chặt chẽ

- Nắm được nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật trong đoạn trích

B PHƯƠNG PHÁP:

Phát vấn, thảo luận nhóm, đàm thoại

C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Oån định tổ chức: kiểm diện HS.

2 Bài cũ: Thế nào là phong cách ngôn ngữ nghệ thuật? Nó có những đặc trưng nào?

3 Bài mới:

- Nêu vị trí của đoạn trích?

- Xác định bố cục của đoạn trích?

Nội dung của từng phần?

- Trao duyên là chuyện tế nhị, khó

nói Kiều đã nói và làm như thế nào

để Thúy Vân chấp nhận

- Em có nhận xét gì về lời thình cầu

của Kiều với Vân qua các từ ngữ:

cậy, chịu lời, lạy thưa? (SS với các từ

khác)

- Theo em, tại sao Kiều lại có cử chỉ,

thái độ khác thường?

- Ngoài lời nói và cử chỉ trong trao

duyên, Kiều còn nói những gì?

I.TÌM HIỂU CHUNG.

1 Vị trí đoạn trích.

Gia đình gặp tai biến, Kiều quyết định bán mình chuộc cha Đêm cuối cùng, trước ngày phải ra đi theo Mã Giám Sinh, Kiều đã tâm sự và nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng Đây là lời của Kiều nói với em gái trong đêm ấy.

2 Bố cục.

- 12 câu đầu: Kiều thuyết phục, trao duyên cho em

- 14 câu tiếp: Kiều trao kỉ vật và dặn thêm em

- 8 câu cuối: Kiều đau đớn, tuyệt vọng

II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN.

1 Kiều tìm cách thuyết phục và trao duyên cho Thúy Vân.

+ “Cậy”: tin tưởng mà gửi gắm, hi vọng

+ “Chịu lời”: nhận lời miễn cưỡngsự khẩn khoản, thiết tha, khó nói-báo hiệu tính hệ trọng của việc sắp nhờ

- Cử chỉ bất thường: “lạy-thưa”: Hàm ẩn sự biết ơn đến khắc cốt ghi tâm

- Thuý Kiều tâm sự với em: Kể cho em : mối tình khắng khít dang dở; tâm trạng day dứt, đau đớnmong sự thông cảm

- Thuý Kiều tiếp tục thuyết phục em: còn trẻ, có tương lai, ràng buộc bằng tình cảm máu mủ

Giáo viên: Trần Thị Kim Ly Năm học 2009-2010

Trường THPT Đạ Tông Giáo án Ngữ văn 10

- Kiều còn tiếp tục thuyết phục Vân

như thế nào?(lí lẽ và tình cảm)

- Theo em, mục đích trao duyên của

Kiều có đạt không?

Thảo luận nhóm: theo bàn-3 phút.

- Sau khi nhờ Vân thay mình lấy

Kim Trọng, Kiều đã trao cho Vân

những kỉ vật gì? Những kỉ vật đó có

ý nghĩa như thế nào với Kiều?

- Phân tích tâm trạng của Kiều sau

khi trao duyên, ý thức của nàng về

thân phận, về tình yêu?

- “Bây giờ: có những ý nghĩa gì?

- Trở về với cuộc sống thực tại, Kiều

tự cảm nhận như thế nào về cuộc

sống của bản thân so với quá khứ?

Xưa: đẹp đẽ >< nay: tan vỡgiằng

xécòn-mất, chung riêng, hạnh

phúc-bất hạnh

- Kiều nghĩ về thân phận như thế

nào khi nghĩ về Kim Trọng?

- Em có nhận xét gì về thành công

nghệ thuật và giá trị nội dung của

đoạn trích?

=>Thuý Kiều đã nhờ Thuý Vân làm một việc thiêng liêng là thay mình trả nghĩa lấy Kim TrọngKiều biết

ơn chân thành, yên tâm, thanh thản (tạm thời)

2 Kiều trao kỉ vật và dặn dò em

- Kỉ vật trao cho Vân: chiếc vành, tờ mây, phím đàn, mảnh hươngkỉ vật gắn bó mối tình đẹp của Kim-Kiều

 Nuối tiếc, đau đớn vì phải chia li với mối tình đẹp đẽ, lãng mạn

- Dặn dò Vân: duyên này thì giữ >< vật này của chung

- Trong lời dặn dò em, Kiều cho mình là người “mệnh bạc” Nhiều lần Kiều nhắc đến cái chết

=> Tâm trạng bi kịch, nỗi đau đớn tột cùng và sự tuyệt vọng của Kiều lúc trao duyên

3 Kiều đau đớn, tuyệt vọng.

- “Bây giờ”: Kiều quay về với hiện tại, với chính mình, Kiều bị giằng xé: mất mát không thể hàn gắn >< tình yêu mãnh liệt(Trâm gãy, gương tan >< muôn vàn ái ân)

Kiều đau đớn trước sự thật cay đắng mà vẫn không thôi khao khát tình yêu, hạnh phúc=>bi lịch càng sâu sắc

- Trong tận cùng đau khổ Kiều đã tự oán trách số phận:

“ Phận bạc như vôi” Kiều tự nhận mình là người phụ bạc, có lỗi với Kim Trọnghướng đến người yêu xa cách =>vẻ đẹp nhân cách của Kiều: quên mình vì hạnh phúc của người thân

- 2 câu cuối: lời vĩnh biệt trong tiếng nấc tức tưởi nghẹn ngào Lời kêu cứu tuyệt vọngKiều thực sự đã chết lặng trong đau đớn, vật vã

 Ghi nhớ: SGK

4 Củng cố: Tâm trạng và thái độ của Kiều khi trao duyên cho Vân.

5 Dặn dò:

- Về nhà học lại nội dung bài học

- Viết 1 đoạn văn (khoảng 10 dòng) nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách của Thúy Kiều qua đoạn trích

- Soạn bài: “ Thề nguyền” theo yêu cầu của câu hỏi 1,2,3/SGK/116

D RÚT KINH NGHIỆM

Giáo viên: Trần Thị Kim Ly Năm học 2009-2010