đăng tâm thảo

ĐĂNG TÂM THẢOMedulla Junci effusi Cỏ bấc đèn Ruột thân đã phơi hoặc sấy khô của Cỏ bấc đèn Juncus effusus L., họ Bấc Juncaceae.. Định tính Phương pháp sắc ký lớp mỏng Phụ lục 5.4 Bản mỏn

ĐĂNG TÂM THẢO

Medulla Junci effusi

Cỏ bấc đèn

Ruột thân đã phơi hoặc sấy khô của Cỏ bấc đèn (Juncus effusus L.), họ Bấc (Juncaceae).

Mô tả

Ruột thân hình trụ tròn nhỏ, đường kính 0,1 - 0,3 cm, dài tới 90 cm Mặt ngoài màu trắng hoặc vàng nhạt, có vân dọc nhỏ Thể nhẹ, sốp, hơi có tính đàn hồi, dễ đứt, mặt đứt màu trắng Không mùi vị

Bột

Màu gần trắng Soi kính hiển vi thấy: Tế bào mô mềm hình sao, liên kết với nhau dạng nhành tạo thành các khoang chứa không khí hình tam giác hoặc tứ giác Các nhánh có 4 - 8 tế bào, dài 5 - 15

µm, rộng 5 - 12 µm, thành hơi dày, lỗ nhỏ, thành tiếp nối giữa các tế bào mỏng, đôi khi có dạng hạt

Định tính

Phương pháp sắc ký lớp mỏng (Phụ lục 5.4)

Bản mỏng: Silica gel G

Dung môi khai triển: Dùng hỗn hợp dung môi gồm cyclohexan :ethyl acetat (10 : 7 ).

Dung dịch thử: Lấy 1 g bột dược liệu, thêm 10 ml methanol (TT), đun hồi lưu, để nguội, lọc,bốc hơi dịch lọc tới khô, rửa cắn bằng 2 ml ether (TT), bỏ dịch ether, hoà tan cắn trong 1 ml methanol (TT) dùng làm dung dịch thử

Dung dịch đối chiếu: Lấy 1 g Đăng tâm thảo (mẫu chuẩn), tiến hành chiết tương tự như đối với

dung dịch thử

Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 5 µl mỗi dung dịch trên Sau khi triển khai sắc ký, lấy bản mỏng ra, để khô trong không khí Phun acid phosphomolybdic (TT), sấy bản mỏng ở 105

oC đến khi các vết hiện rõ Trên sắc ký đồ của dung dịch thử phải có các vết cùng giá trị Rf và màu sắc với các vết trên sắc ký đồ của dung dịch đối chiếu

Độ ẩm

Không quá 11 % (Phụ lục 9.6, 0,5 g, 85 oC, 4 giờ)

Chất chiết được trong dược liệu

Không ít hơn 5,0% (Phụ lục 12.10)

Dùng 0,5 g dược liệu Tiến hành theo phương pháp chiết nóng, dùng ethanol loãng (50%) làm

dung môi

Chế biến

Thu hoạch vào mùa hạ đến mùa thu, cắt lấy thân, phơi khô, lấy riêng lõi, vuốt thẳng, buộc thành

bó nhỏ

Bào chế

Đăng tâm thảo: Trừ bỏ tạp chất, cắt đoạn

Đăng tâm thán: Lấy Đăng tâm thảo sạch, cho vào nồi đất, bịt kín, đốt âm ỉ thật kỹ, để nguội, lấy ra

Bảo quản

Để nơi khô

Tính vị, quy kinh

Cam, đạm, vi hàn Vào kinh tâm, phế, tiểu trường

Công năng, chủ trị

Thanh tâm hoả, lợi tiểu tiện Chủ trị: Tâm phiền mất ngủ, lở miệng, lưỡi, tiểu tiện ít, đau

Cách dùng, liều lượng

Ngày dùng 1 - 3 g, dạng thuốc sắc hoặc thuốc bột

Kiêng kỵ

Người thể hư, trúng hàn, tiểu tiện không kìm được không nên dùng