Ở đây, TG miêu tả một kiểu tiếp nhận duy hình thức, cảm tính và hời hợt đến mức mù quáng, dẫn đến không thấy được giá trị đích thực của thơ nói riêng và cũng là của nghệ thuật nói chun
Trang 1SỞ GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO
QUẢNG TRỊ KÌ THI CHỌN HS GIỎI THPT
KHÓA NGÀY 01/12/2009 – MÔN NGỮ VĂN
HƯƠNG DẪN CHẤM
CÂU 1 8 ĐIỂM
Gợi ý:
1.HS phải hiểu ý 2 câu thơ: Trong “Sổ tay thơ”, Chế Lan viên đề cập nhiều vấn
đề thuộc lĩnh vực sáng tác và tiếp nhận VH
Ở đây, TG miêu tả một kiểu tiếp nhận duy hình thức, cảm tính và hời hợt đến
mức mù quáng, dẫn đến không thấy được giá trị đích thực của thơ nói riêng và
cũng là của nghệ thuật nói chung
Đây là lối cảm thụ, bình giá thiên về câu chữ, kĩ thuật, coi nhẹ yếu tố nội dung
Cách tiếp nhận, cảm thụ văn chương nghệ thuật này không phải là hiếm
2 Vận dụng những hiểu biết cơ bản về “phương thức phản ánh” và “tiếp nhận
văn học” để lí giải ý nghĩa của đoạn thơ:
HS vận dụng những hiẻu biết cơ bản về LLVH ở mức độ vừa phải, quan trọng
nhất là lý giả một cách tự nhiên
a-Bàn đến TNVH chính là bàn đến chiều sâu của mối quan hệ giữa người sáng
tác và người thưởng thức, rộng hơn là ý nghĩa tồn tại của VH trong việc tác
động sâu sắc đến đời sống
Giá trị của VH được biểu hiện qua phương thức phản ánh mà còn được cụ thể
hóa qua hoạt động tiếp nhận VH Người đọc/người thưởng thức/ người phê bình
là lí do sông còn của VH
b-Đoạn thơ trên thể hiện cái nhìn mang tính phê phán của CLV đối với một số
đông người đọc
Đồng thời ông cũng tỏ ý không hài lòng về việc một số người ST không thấy
rằng thế giới độc giả là một thế giới đa dạng về nhận thức, mỗi người có một
tâm lý tiếp nhận khác nhau
c-Việc nhìn thấy “nước đục ngầu” hay “nhìn thấy đáy’’ của người đọc nằm
ngoài ý muốn của nhà thơ”
Nhưng nhà thơ không được “… mượn cớ thơ mà viết những chữ rộng thùng
thình như áo rộng, rông hơn đời”
d-Mục đích của người sáng tác là hướng tới độc giả, hướng tới sự giao tiếp, kí
thác tâm sự, bộc lộ cảm xúc, bày tỏ quan điểm, tư tưởng…của mình với con
người, với thời đại
Người đọc tùy thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm, tâm tính khác nhau mà có cách
thưởng thức khác nhau Nên luôn tồn tại sự khúc xạ về những vấn đề cốt lõi của
TP ở nhiều đối tượng người đọc khác nhau
“Cái sâu cạn trong thơ” còn nằm ở văn hóa của người đọc thơ
e-Nhà thơ phải biết cách lựa chọn nào là cần thiết, nếu quá thiên về việc “phù
TỔNG 2 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
TỔNG 6 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
Trang 2phép văn chương” thì sẽ dần đánh mất những độc giả đích thực, mong muốn tìm
thấy những giá trị khác ngoài câu chữ ngôn từ
g-Người đọc cũng là người biết đồng điệu và lan tỏa cảm xúc, ý nghĩ của NV và
chuyển hóa thành những giá trị mới phù hợp với thời đại và dân tộc mình Cho
nên văn hóa tiếp nhận luôn đòi hỏi con người tự nâng cao mình để không bị bỏ
rơi bởi chính sự “đục ngầu” của mình
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
CÂU 2 12 ĐIỂM
YÊU CẦU CHUNG
1 Thể hiện được khả năng quan sát, tổng hợp vấn đề và khái quát hóa thành
hình ảnh trong cuộc trao đổi
2 Thể hiện được khả năng tư duy độc lập và vốn sống dồi dào
3 Thể hiện khả năng hư cấu, tưởng tượng, biết tạo ra lối dẫn dắt hấp dẫn và từ
đó thuyết phục được “người đọc” bằng chính cách giải quyết vấn đề lồng vào
phần đối thoại
(HDC này không tính khả năng HSG viết sai chính tả và mắc lỗi về diễn đạt)
YÊU CẦU CỤ THỂ
Gợi ý:
Phần mở đầu tự nhiên, tạo được tình huống có vấn đề (như phần vào chuyện của
Truyện ngắn)
-Giới thiệu được về “tôi”: có hoài bão theo đuổi sự nghiệp văn chương Vì sao
Phần nội dung chính
1 Cần tạo ra đột biến và dẫn dắt nhiều nội dung mới (theo gợi ý của đề):
-Cảm thấy chới với, chông chênh vì thiều niềm tin
-Tự hỏi nên hay không nên tiếp tục con đường văn chương
2 Để nhân vật “người thầy giáo cũ’ xuất hiện như một hình thức “phân thân”
-NV người trò thổ lộ những điều gan ruột với NV Thầy trong vai trò của người
đối thoại
-Nêu được những hiện tượng trong thực tế: xu thế thực dụng, động cơ lệch lạc,
học tủ, học theo kiểu “may đo”, mì ăn liền, chỉ cần điểm thi, không cần kiến
thức
-Lý giải được vì sao lại thấy không tâm đắc với việc học văn hiện thời: do nội
dung học hay cách dạy, cách học, do nhìn thấy cơ may thành danh quá xa xôi
Đây là phân trống dành cho HS tự bộc bạch suy nghĩ cuẩ mình GK cần ghi
nhận và tôn trọng ý kiến của các em, thể tất cho HS những cách hiểu chưa thấu
đáo, cách diễn đạt vụng về.
3 Nội dung “ thấu hiểu thêm những điều quý báu” được gợi ra từ phần thoại của
NV người Thầy
HS nên hóa thân thành NV Thầy để trình bày những cách nghĩ, cách hiểu của
mình về văn chương; từ nguyên lý sáng tạo đến chức năng, các giá trị, tác động
xã hội của VH
TỔNG 3 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
TỔNG 9ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM 0,5 ĐIỂM
0,5 ĐIỂM
0,5 ĐIỂM
0,5 ĐIỂM
3 ĐIỂM
1 ĐIỂM
Trang 3Qua các đoạn thoại tái hiện những giá trị được kết tinh, tích tụ từ chính những
bài học của Thầy Cô đã dạy trong các TPVH, và từ chính những hiểu biết khác
trong đời sống VH, trong côt cách của rất nhiều Thầy Cô
Cần trình bày phân này thật tự nhiên đúng với không khí trò chuyện Thầy - trò.
Tránh khuôn sáo, khô khan.
Phân kết thúc nên nhẹ nhàng và tự nhiên, bất ngờ.
Một số chi tiết khác sẽ được Tổ trưởng GK hướng dẫn cụ thể và thảo luận thêm để thống nhất.
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM
1 ĐIỂM