2/ Giới thiệu bài mới: Cách mạng công nghiệp mở đầu ở Anh và lan nhanh các nước tư bản khác, Đồng thời cách mạng tư sản tiếp tục thành công nhiều nước với những hình thức khác nhau, đán
Trang 1Bài 3 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN
PHẠM VI THẾ GIỚI
A/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Cách mạng công nghiệp: Nội dung, hệ quả
- Những biểu hiện để chứng tỏ cuộc cách mạng nổ ra sớm nhất ở Anh
2/ Tư tưởng:
- Sự áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản đã gây nên nhiều đau khổ cho nhân loại lao động thế giới
- Nhân dân thực sự là người sáng tạo chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất
3/ Kĩ năng:
Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình sgk Phân tích sự kiện để rút ra kết luận và liên hệ thực tế
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC:
Tìm hiểu nội dung kênh hình sgk Đọc và sử dụng hoặc vẽ thêm các kênh hình sgk
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1/ Ổn định, kiểm tra: Vai trò của quần chúng nhân dân
trong cách mạng tư sản Pháp 1789?
2/ Giới thiệu bài mới: Cách mạng công nghiệp mở đầu ở
Anh và lan nhanh các nước tư bản khác, Đồng thời cách mạng
tư sản tiếp tục thành công nhiều nước với những hình thức khác nhau, đánh dấu sự thắng lợi của CNTB trên phạm vi toàn thế giới
3/ Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Cả lớp
GV: Cho HS nhắc lại cách mạng đã thành
I/ Cách mạng công nghiệp:
Trang 2công ở Anh vào thời gian nào?
HS: Thế kỉ XVII
GV: Cách mạng thành công đã đưa nước
này phát triển đi lên chủ nghĩa tư bản, giai
cấp tủ sản muốn phát triển sản xuất nên
phải sử dụng máy móc Lúc bây giờ tuy đã
có máy móc nhưng sản xuất vẫn còn thấp
vì máy vẫn còn thô sơ… chỉ mơí thay thế
phần lao động chân tay Cần cải tiến và
phát minh nhiều máy móc để nhanh sản
xuất, sản phẩm ngày càng nhiều và phức
tạp hơn Vậy nhớ lại xem ngành nào phát
triển nhất ở Anh?
HS: Ngành dệt
GV: Vậy loại máy nào ra đời sớm ở Anh và
trong thời gian nào?
HS: Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII sự
ra đời của máy dệt Gienny
GV: Cho HS đọc phần chữ in nhỏ trong sgk
-> biết được cách làm việc và năng suất
của máy kéo sợi Gien-ny
- Quan sát kênh hình 12 và 13 Em hãy cho
biết việc kéo sợi đã thay đổi ntn?
+ Cách sản xuất và năng suất lao động
khác nhau ra sao?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV: Hình 12 rất nhiều phụ nữ kéo sợi để
cung cấp cho chủ bao mua, phát minh này
không chỉ giải quyết nạn “đói sợi” trước
đây mà còn dẫn đến tình trạng thừa sợi
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh:
- Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII, máy móc được phát minh và sử dụng ở Anh: Máy kéo sợi Gien-ny
- Năm 1769, Ác-crai-tơ phát minh ra máy kéo sợi
Trang 3- Vậy khi máy kéo sợi Gien-ny được sử
dụng rộng rãi dẫn đến tình trạng thừa sợi,
sợi dư thừa đòi hỏi phải cải tiến loại máy
nào?
HS: Khi sợi thừa đòi hỏi phải cải tiến máy
dệt 1769 Ác-crai-tơ phát minh ra máy kéo
sợi chạy bằng sức nước: 1785
Ét-mơn-các-rai chế tạo ra máy dệt đầu tiên ở Anh chạy
bằng sức nước
GV: Năng suất khi sử dụng máy dệt?
HS: Tăng 40 lần so với dệt bằng tay
GV: Khó khăn khi sử dụng máy chạy bằng
sức nước?
HS: Mùa đông máy ngừng hoạt động vì
nước đóng băng
GV: Trước tình hình đó các nhà khoa học
(Kĩ sư) Anh đã làm gì?
HS: 1784 Giêm Oát hoàn thành việc phát
minh ra máy hơi nước (trước đó một người
thợ) Nga Pôn du nốp đã chế tạo ra máy hơi
nước nhưng không được sử dụng (Cách
đây 20 năm)
GV: Cho HS quan sát kênh hình (14) sgk
và giải thích, nêu một vài nét về ông
- Máy móc được sử dụng nhiều ở các
ngành khác, nhất là giao thông, vận tải Vì
sao máy móc được sử dụng nhiều trong
giao thông vận tải
HS: Suy nghĩ trả lời (Nhu cầu chuyển
nguyên vật liệu, hàng hoá, hành khách
- Năm 1785, Ét-mơn-các-rai chế tạo
ra máy dệt
- Năm 1784, Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước
- Đến năm 1840, ở Anh đã chuyển sang sản xuất lớn bằng máy móc
2/ Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức:
* Ở pháp:
- Bắt đầu từ năm
1830, nhưng phát
Trang 4tăng)
GV: Cho HS đọc chữ in nhỏ sgk và quan sát
hình 15 xe lửa Xti-phen-xơn rồi gv tường
thuật “ đây là buổi khánh thành… Kinh
ngạc”
GV: Vì sao giữa tk XIX Anh đẩy mạnh sản
xuất gang thép và than đá?
HS: Suy nghĩ trả lời
* Củng cố: Em hiểu thế nào là cách mạng
công nghiệp?
* Hoạt dộng 2: Cá nhân
GV: Vì sao cách mạng ở Pháp nổ ra muộn nổ
ra vào thời gian nào?
HS: Bắt đầu từ 1830 nhưng trong 20 năm
tốc độ tăng lên nhiều
GV: Cho HS đọc phần chữ in nghiêng sgk
Vậy tại sao ở pháp cách mạng công nghiệp
bắt đầu muộn? Nhưng nổ ra với tốc độ
nhanh?
HS: Nhờ đẩy mạnh sản xuất gang, thép, sử
dụng nhiều máy hơi nước (tiếp thu những
kiến thức KHKT từ nước ngoài)
GV: Ở Đức cách mạng công nghiệp nổ ra
vào thời gian nào?
HS: Trả lời ý sgk
GV: Cho HS đọc phần chữ in nhỏ sgk và
quan sát kênh hình 16/ 21 HS phân tích,
giải thích
* Củng cố: Sự phát triển của cách mạng
công nghiệp ở Đức pháp được thể hiện
triển nhanh trở thành đứng thứ hai châu
Âu
* Ở Đức: Diễn ra vào khoảng 1840 đến 1850- 1860, kinh tế phát triển tốc
độ nhanh và đạt được nhiều kết quả
3/ Hệ quả của cách mạng công nghiệp:
- Làm thay đổi hẳn
bộ mặt của các nước
tư bản
- Hình thành 2 giai cấp: Tư sản và vô sản
II/ Các cuộc cách mạng tư sản thế kỉ XIX:
- Ở Mỹ La-tinh nổi dậy đấu tranh mạnh
mẽ, hàng loạt các
Trang 5những mặt nào?
* Hoạt động 3: Thảo luận nhóm
Nhóm 1: Cách mạng công nghiệp đã làm
thay đổi bộ mặt của các nước tư bản chủ
nghĩa ntn? Hệ quả quan trọng nhất của cách
mạng công nghiệp về mặt XH?
Nhóm 2: Quan sát H17& H18 (sgk) em hãy
nêu những biến đổi của nước Anh sau khi
hoàn thành cuộc cách mạng công nghiệp?
GV: Cho HS thảo luận, sau đó mời đại
diện, GV chốt
* Hoạt động 1: Cả lớp (Tiết 2)
GV: Nhân tố nào đã ảnh hưởng lớn đến
phong trào giành đ/l phát triển
HS: Dựa vào sgk suy nghĩ trả lời
GV: Kết quả?
HS: Dựa vào sgk trả lời
GV: Cho HS quan sát lược đồ H19/23 sgk
và g/thiệu: Khu vực này nguyên là thuộc
địa của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha lần
lược giành độc lập và các quốc gia tư sản
mới (Tên mới và năm thành lập được ghi rõ
trên lược đồ)
GV: Ở châu Âu phong trào cách mạng diễn
ra ntn?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV: Cho HS quan sát H20/24 sgk phong
trào cách mạng nổ ra ở
Pháp rồi lan ra nhiều nước
Nếu có thời gian cho HS lên bản đồ xác
quốc gia tư sản mới
ra đời
- Ở châu Âu: Phong trào cách mạng những năm 1848 1849
+ Pháp năm 1848
1849
+ I-ta-li-a năm 1859
1870
+ Đức năm 1864 1871
+ Nga tháng 2/1861.
Trang 6định và nêu sơ lược về cách mạng ở châu
Âu g/đ này
GV: Tiếp tục cho HS quan sát H21/25 sgk
nói vệ địa điểm cách mạng: Diễn tả cuộc
đàn áp đẫm máu của quân đội chống quần
chúng k/n trong cách mạng (2-1848 ở
Pa-ri)
Sau đó GV trình bày về cuộc đấu tranh để
thống nhất đất nước ở I-ta-la-a và Đức Hai
nước này đã chia cắt ra sao? (sgk) và hình
thức tiến hành cuộc thống nhất khác nhau
ntn?
HS: Suy nghĩ trả lời + kiến thức sgk
GV: Cho HS quan sát tiếp H 22, 25 sgk
hình ảnh quần chúng nổi dậy đấu tranh Ở
Đức phong trào đấu tranh thống nhất đất
nước dưới hình thức nào?
HS: 38 quốc gia thống nhất bằng các cuộc
chiến tranh chinh phục dưới sự lãnh đạo
của quí tộc quân phiệt Phổ đứng đầu là
Bi-xmác
GV: Gt kênh hình 23,26 sgk đây là lễ tuyên
bố thống nhất nước Đức 1-1871, tại cung
điện Véc-xai
GV: Ở Nga cách mạng tư sản dưới hình
thức nào?
HS: Nông nô bạo động diễn ra dồn dập
Nga hoàng phải phải tiến hành cuộc cải
cách giải phóng nông nô
GV: Kết quả của cuộc cải cách giải phóng
2/ Sự xâm lược của
tư bản phương Tây đối với các nước Á, Phi:
- Chủ nghĩa tư bản càng phát triển, nhu cầu thị trường càng tăng
- Kết quả hầu hết các nước Á, Phi đều trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực
Trang 7nông nô?
HS: Giải phóng nông nô mở đường cho
CNTB phát triển
* Củng cố: Vì sao nói các cuộc đấu tranh
thống nhất ở I-ta-li-a, Đức, cải cách nông
nô ở Nga đều là cuộc các mạng tư sản?
GV: Hướng dẫn HS trả lời (mở đường cho
CNTB phát triển)
* Hoạt động 2: Cả lớp
GV: Vì sao CNTB phát triển càng thúc đẩy
các nước phương Tây đi xâm chiếm thuộc
địa?
HS: Dựa vào sgk trả lời
GV: Dùng bản đồ thế giới đánh dấu những
nước bị thực dân xâm lược (ghi tên nước
TD) Nơi nào là miếng mồi hấp dẫn cho các
nước TB phương Tây
HS: Châu Á là miếng mồi hấp dẫn nhất
GV: Cho HS biết vì sao như vậy? Nơi nào là
tiêu biểu? Cho HS lên bản đồ xác định và chỉ
tên những nước bị xâm lược ở châu Á
Cho HS đọc phần chữ in nhỏ sgk, để HS
dễ dàng nhận thấy Đông nam Á nói chung
và 3 nước ở bán đảo Đông Dương nói riêng
lại thu hút tư bản phương Tây như vậy
GV: Ngoài châu Á ra còn nơi nào là miến
mồi hấp dẫn cho tư bản phương Tây?
HS: Châu Phi trước kia là nơi bí hiểm bây giờ bị
các nước tư bản khám phá.
Kết quả của quá trình xâm lược?
dân phương Tây
Trang 8HS: Hầu hết các nước, Châu Á, Châu Phi
lần lượt trở thành
Thuộc địa hoặc phụ thuộc thực dân phương
Tây
GV: Sơ kết bài học
- Cách mạng tư sản lần lượt nổ ra ở các nước
tư sản Âu Mỹ, đánh đổ chế độ phong kiến và
xác lập CNTB trên phạm vi toàn thế giới
- Cuộc cách mạng công nghiệp khởi đầu ở
Anh lan rộng ra nhiều nước TBCN, do máy
móc được phát minh và sử dụng rộng rãi
Đồng thời cách mạng công nghiệp đã dẫn tới
sự phân chia xã hội: Hai giai cấp đối lập hình
thành: TS & VS
- CNTB phát triển, nhu cầu về nguyên liệu,
nhân công, thị trường, bọn thực dân tăng
cường xâm chiếm các nước Á, Phi, Mỹ
La-tinh làm thuộc địa gây nhiều tội ác với nhân
dân các nước này
4/ Củng cố: Đã củng cố từng phần
5/ Hướng dẫn tự học:
a/ Bài vừa học:
Cách mạng công nghiệp Anh được tiến hành ntn?Vì sao cách mạng công nghiệp lại nổ ra sớm ở Anh? Kết quả của cách mạng công nghiệp ở Anh? Hậu quả của cách mạng công nghiệp?
b/ Bài sắp học: : I/ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX.
- Tổ 1: Giải thích kênh hình 1: Trả lời câu hỏi: Vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao động trẻ em?
Trang 9- Tổ 2: Vì sao trong cuộc đấu tranh chống tư sản, công nhân lại đập phá máy móc?
- Tổ 3: Trình bày các sự kiện chủ yếu về phong trào công nhân trong những năm1830- 1840?
- Tổ 4: Kết cục phong trào đấu tranh của công nhân ở các nước châu Âu trong nửa đầu thế kỉ XIX