3-Bài mới: Giới thiệu bài : Tình mẫu tử có lẽ là một trong những tình cảm thiêng liêng,gần gũi và phổ biến nhất của con ngời ,đồng thời cũng là nguồn thi cảm không bao giờ cũ .Nếu Chế L
Trang 1NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 126
(Ra-bin-đra-nát Ta – go)
Nguyễn Khắc Phi dịch
A-Mục tiêu cần đạt:
-Kiến thức: Học xong văn bản này, học sinh cảm nhận đợc tình mẫu tử thiêng liêng, thấy
đ-ợc đặc sắc nghệ thuật trong sáng tạo thơ bằng đối thoại tởng tợng và xây dựng hình ảnh thiên nhiên mang ý nghĩa tợng trng
-Tích hợp với phần Văn bài Ôn tập thơ, với Tiếng Việt bài Nghĩa tờng minh và hàm ý -Rèn kĩ năng đọc và phân tích thơ tự do
B Chuẩn bị:
-Chân dung nhà thơ Ta- go,tranh ảnh minh hoạ
-Nguyên bản bài thơ bằng tiếng Anh
C-Tiến trình bài học :
1/1.Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ
Đọc thuộc lòng bài thơ “Nói với con”
-Ngời cha, qua việc dặn dò con, muốn thể hiện và gửi gắm điều gì?
?Dòng nào sau đây nêu đúng những đức tính tốt đẹp của ngời đồng mình?
A.Cần cù,chịu khó,anh dũng,bất khuất
B.Bền bỉ,nhẫn nại ,chịu đựng,hi sinh
C.Hồn nhiên,mộc mạc,nghĩa tình,giàu chí khí
D.Thẳng thắn,trung thực,bền bỉ,dẻo dai
3-Bài mới: Giới thiệu bài :
Tình mẫu tử có lẽ là một trong những tình cảm thiêng liêng,gần gũi và phổ biến nhất của con ngời ,đồng thời cũng là nguồn thi cảm không bao giờ cũ Nếu Chế Lan Viên phát triển
tứ thơ từ hình ảnh con cò trong ca dao để nói lên tình mẹ con sâu nặng ,Nguyễn Khoa
Điềm với khúc hát ru về tình mẹ con trong chiến tranh thì đại thi hào Ta-go với bài Mây và sang đã nói lên tình cảm của ngời con với mẹ tha thiết sâu nặng…
GV giới thiệu chân dung t/g -hs quan sát
1861-1941) -Là nhà thơ hiện đại lớn nhất ấn độ
I/Tìm hiểu chung 1/Tác giả:
Ra-bin-đra-nát Ta-go
Trang 2NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
? Đọc phần giới thiệu về tác giả
và bài thơ trong SGK
-Sinh ra ở Can cút Ta(Ben gan) làm thơ rất sớm từng du học nhiều nớc.
-Để lại gia tài văn hoá nghệ thuật
đồ sộ,phong phú đủ cả văn thơ,nhạc,hoạ,kịch
-Nhà thơ đầu tiên của Châu á nhận giải thởng Nô - Ben văn học với tập thơ “Dâng”(1913)
-Thơ của Ta go thể hiện tinh thần dân tộc và dân chủ sâu sắc,tinh thần nhân văn cao cả và chất trữ
tình thắm thiết Triết lí thâm trầm -Thơ của ông còn sử dụng thành công những hình ảnh của thiên nhiên mang ý nghĩa tợng trng
GV giới thiệu một sô tập thơ của
Ta-go ,nguyên bản bài thơ tiếng
Anh
2.Tác phẩm :
GV nêu yêu cầu đọc đọc mẫu,
gọi học sinh đọc -Yêu cầu giọng đọc thay đổivà phân biệt giữa lời kể của
em bé với những lời đối thoại giữa em bé với ngời ở trên mây và trong sóng
-Bài thơ Mây và sóng in trong tập Si-su(Trẻ thơ) xuất bản năm 1909
?Xác định thể thơ cho bài?
BC Bài thơ chia làm mấy đoạn? Nêu
ý mỗi đoạn 2 đoạnĐ1 : đến “bầu trời xang thẳm”
–Cuộc trò chuyện của em bé với mây và mẹ - Bố cục: 2 đoạn
Trang 3NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
?Nhận xét về cấu trúc của bố
cục này?
Mỗi phần lời đều gồm :
+Lời rủ của những ngời trên
mây trong sóng
+Lời từ chối của em bé
+Trò chơi của em bé
Đ2 (còn lại):Cuộc trò chuyện của em bé với sóng và mẹ
Lời của em bé có 2 phần:
+Hai phần lặp lại nhng có sự biến hoá và phát triển thể hiện tình yêu mẹ của em
bé trọn vẹn,sâu sắc và trào dâng mãnh liệt
Đọc đoạn 1
Trong cuộc trò chuyện với em
bé, mây đã nói với em những gì?
Đó là những trò chơi nh thế
nào?
Em bé đã trả lời nh thế nào? câu
hỏi của em ẩn chứa điều gì?
-hs đọc
-HS đọc lời của mây -NX: =>Đó là một trò chơi rất vui vẻ trên bầu trời cao rộng,
có cả vầng trăng bạc làm bạn
=> Em bé tỏ ra rất muốn đi chơi cùng mây.(Điều này phù hợp với tâm lí của tuổi thơ)
II.Phân tích văn bản:
chuyện của em
bé với mây và mẹ
Những ngời trên mây nói với em
bé nh thế nào? câu trả lời hàm
chứa điều gì?
Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng
trái đất .lên tận tầng
mây–=>Cách đi thật dễ dàng,
chẳng phải cố gắng gì nhiều
?Nhận xét nghệ thuật sử dụng?
Mặc dù rất muốn đi chơi, nhng
lí do gì khiến em bé từ chối? Em
hiểu gì về em bé qua sự lựa chọn
ấy?
ở nhà với mẹ, em bé đã tởng
t-ợng ra một trò chơi nh thế nào?
Đó là trò chơi nh thế nào?Em bé
thể hiện tình cảm gì?
- -– Mẹ mình đang đợi ở nhà–, –Làm sao có thể rời
mẹ mà đến đợc?– => Câu trả
lời nêu lên một tình thế, lí do
để từ chối
Em bé không đi chơi mà ở nhà với mẹ
-hs nhận xét
Các hình ảnh đều
đợc xây dựng bằng trí tởng tợng bay bổng
-Yêu mây nhng yêu mẹ hơn
-Sức mạnh của tình mẫu tử -Mẹ là nguồn vui lớn nhất cuả con
Trò chơi tởng tợng, trong trò chơi này em bé có cả mây, bầu trời và mẹ.Em yêu thiên nhiên nhng yêu mẹ nhiều hơn
2 Cuộc trò
Trang 4NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
Sóng đã nói với em bé những gì?
Em bé đã nghe đợc điều gì từ
những lần gọi đó của sóng?
Sóng nói với em : –Bọn tớ ca hát từ sáng sớm Bọn tớ ngao du ” =>Sóng rủ em
cùng dạo chơi trên biển
chuyện của em
bé với sóng và mẹ:
Em bé có muốn đi không? Tại
sao?
-–Nhng làm thế nào – =>Em
bé muốn đi cùng sóng , em bị
hấp dẫn , cuốn hút bởi những lời
rủ rê của những ngời trong sóng
Điều gì đã khiến em bé từ chối
lời rủ rê đó? =>Em đã lựa chọn không đichơi mà ở nhà với mẹ Tình
thơng yêu mẹ đã thắng lời mời gọi hấp dẫn của những ngời trong sóng
- Tình thơng yêu
mẹ đã thắng
Em bé đã nghĩ ra trò chơi nh thế
nào?
Nhận xét về ý nghĩa ba câu thơ
trên?
Vì sao em bé lại nghĩ ra đợc trò
chơi ấy?Trò chơi lần này có hấp
dẫn hơn trò chơi trớc không? Vì
sao?
-–Con là sóng
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.–
=>Ba câu thơ không chỉ diễn tả cách chơi của bé mà còn thể hiện niềm hạnh phúc ngập tràn Tình mẹ con là thiêng liêng và bất tử
-Em bé rất yêu mẹ nhng cũng yêu biển cả Trò chơi hay hơn vì sóng đa cả hai mẹ con đến những bến bờ xa lạ
-Tình mẹ con là thiêng liêng và bất tử
III/ Tổng kết:
Trang 5NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
?Nhìn vào bức tranh hãy khái
quát lại nội dung bài thơ?
?ý kiến nào dới đây nêu đúng và
đủ nhất đặc sắc nghệ thuật của
bài thơ
A.Thơ văn xuôi,lời kể xen đối thoại,phép lặp biến hoá phát triển
B.Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghiã tợng tr-ng,phép lặp biến hoá
C.Thơ văn xuôi,lời kể xen đối thoại,phép lặp biến
hoá phát triển,hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa t-ợng trng
D.Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tợng tr-ng,phép lặp biến hoá và phát triển
4 / Củng cố
Thảo luận nhóm:
1,Bài thơ nói với ta những điều tốt đẹp nào trong cuộc sống tình cảm của con ngời?
2, Qua bài thơ, ta hiểu thêm những điều đáng quí nào trong tâm hồn và tài năng của nhà thơ Ta-go ?
5/ Dặn
dò: Về nhà học thuộc lòng bài thơ, học phần phân tích,
Chuẩn bị:Bài Ôn tập về thơ
********************************************************************
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 127 Ôn tập về thơ
A.Mục tiêu cần đạt
Qua tiết ôn tập,học sinh đạt đợc:
-Hệ thống hoá kiến thức đã học về các tác phẩm thơ Việt Nam hiện đại trong chơng trình Ngữ văn lớp 9
Bớc đầu hình thành hiểu biết sơ lợc về thành tựu và đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám 1945
-Rèn kĩ năng so sánh, hệ thống hoá, cảm thụ và phân tích thơ trữ tình
B.Chuẩn bị:
Giáo viên chuẩn bị bảng hệ thống các tp đã học
-Chọn lựa kiến thức trọng tâm
HS: Lập bảng theo mẫu
Trang 6NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
C-Tiến trình bài học :
1/1.Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ Sự chuẩn bị bài của hs
3-Bài mới: Giới thiệu bài :
Chuựng ta ủaừ vửứa hoùc xong caực vaờn baỷn thụ hieọn ủaùi Vieọt Nam,ủeồ coự caựi nhỡn khaựi quaựt veà caực ủaởc ủieồm ngheọ thuaọt vaứ noọi dung caực vaờn baỷn ủoự chuựng ta seừ coự tieỏt oõn taọp veà thụ
Các nhóm hoạt động,sau đó trình bày trớc
lớp Các nhóm khác: lắng nghe, nhận xét, bổ
sung ý kiến
I/Bảng thống kê các tp thơ hiện đại
Trang 7NV9 k× 2 Lª ThÞ Duy Thanh –V¨n ChÊn –Yªn B¸i 0975.374.079
Trang 8NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
?Em hãy khái quát nội dung cơ
bản của thơ hiện đại?
?Chỉ ra các tác phẩm có chủ đề
đó?
2/Đặc điểm cơ bản về nội dung:
a Tái hiện cuộc sống của đất nớc và hình ảnh con ngời Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám, qua nhiều giai đoạn: + Hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ với nhiều gian khổ, hi sinh nhng rất anh hùng.
+ Công cuộc lao động, xây dựng đất nớc và những mối quan hệ tốt đẹp của con ngời.
b Ca ngợi, khẳng định tâm hồn, tình cảm, t tởng của con ngời Việt Nam trong một thời kì nhiều thay đổi sâu sắc: + Yêu quê hơng đất nớc,
Trang 9NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
+ Tình đồng chí, sự gắn bó cách mạng, lòng kính yêu Bác Hồ.
+ Những tình cảm gần gũi và bền chặt: Tình mẹ –
con, tình bà - cháu, trong sự thống nhất với những tình cảm chung rộng lớn
Nhận xét điểm chung và nét
riêng trong nội dung và cách
biểu hiện tình mẹ con trong các
bài : Khúc hát ru những em bé
lớn trên lng mẹ; Con cò.
3/Nhận xét
* Giống nhau: -Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng,
thắm thiết
-Sử dụng lời hát ru, lời nói của con với mẹ
* Khác nhau:
Khúc hát ru những em bé lớn trên lng
- Sự thống nhất giữa tình yêu con với tình
yêu nớc gắn bó với cách mạng và ý chí chiến
đấu của ngời mẹ Tà-Ôi trong hoàn cảnh gian
khổ ở chiến khu miền Tây Thừa Thiên trong
những năm kháng chiến chống Mĩ
- Từ hình tợng con cò quen thuộc trong ca dao hát ru để ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa của lời hát ru ( chắp cánh cho mọi ớc mơ trở thành hiện thực )
?Yêu cầu hs trình bày bài đã
chuẩn bị –nhóm khác bổ sung
4/Câu 4 Nhận xét về hình ảnh ngời lính và tình
đồng đội của họ trong các bài thơ: Đồng chí; Bài
thơ về tiểu đội xe không kính; ánh trăng
* Giống nhau: - Đều viết về ngời lính với những vẻ
đẹp về tính cách, phẩm chất và tâm hồn của họ
* Khác nhau:
- Thời kì đầu kháng chiến
chống Pháp
- Tình đồng chí: Cùng cảnh
ngộ, cùng chí hớng cùng lí
t-ởng chiến đấu
- Vẻ đẹp và sức mạnh của tình
đồng chí ở những ngời lính
cách mạng
- Thời kì kháng chiến chống Mĩ
- Tinh thần dũng cảm, bất chấp mọi khó khăn, nguy hiểm, t thế hiên ngang, lạc quan, ý chí chiến đấu giải phóng Miền Nam
- Tiêu biểu cho thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
- Chiến tranh đã đi qua, sống trong hoà bình
- Suy ngẫm của ngời lính gợi lại nhiều kỉ niệm gắn
bó trong hoàn cảnh khó khăn
- Nhắc nhở về đạo lí nghĩa tình thuỷ chung
.?Yêu cầu hs trình bày bài đã
chuẩn bị –nhóm khác bổ sung
5/Câu 5 Nhận xét bút pháp xây dựng hình ảnh thơ trong các bài: Đoàn thuyền đánh cá; ánh trăng; Mùa xuân nho nhỏ; Con cò
Đoàn thuyền
Trang 10NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
- Tởng tợng,
phóng đại, với
nhiều liên
tt-ởng, so sánh
độc đáo
- Hình ảnh, chi tiết, thực, rất bình dị, chủ yếu gợi tả không đi vào chi tiết mà hớng tới ý nghĩa khái quát
và biểu tợng của hình
ảnh
Hình ảnh thơ đẹp, giản
dị mang đặc trng xứ Huế, giàu nhạc điệu, gợi cảm,
so sánh và ẩn dụ sáng tạo
- Hình ảnh gần gũi, thân thuộc, vận dụng
ca dao, đúc kết những suy ngẫm sâu sắc
Bài 6 Phân tích một khổ thơ mà em thích trong các bài thơ đã học.
-Gọi 2 hs trả lời-nhận xét
4/Củng cố
Trò chơi:
-Chuẩn bị: Các mảnh bìa ghi tên tác gỉa, bài thơ, năm sáng tác
-Thi sắp xếp đúng : Tên tác giả-bài thơ-năm sáng tác
5/ Dặn dò
- Xem lại toàn bộ nội dung đã ôn tập trên lớp, đặc biệt chú ý đến nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung cơ bản của từng bài thơ Đọc và trả lời các câu hỏi ở tiết 128: Nghĩa t-ờng minh và hàm ý
+ Tìm hiểu điều kiện sử dụng hàm ý
+ Tạo một tình huống đối thoại trong đó có sử dụng hàm ý
**********************************************************
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 128 Nghĩa tờng minh và hàm ý (tiếp)
A.Mục tiêu cần đạt:
Học xong bài này,hs có đợc:
–Củng cố khái niệm về nghĩa tờng minh và hàm ý
-Tích hợp với văn : văn bản Mây và sóng, với Tập làm văn ở kiểu bài nghị luận
-Rèn luyện kĩ năng sử dụngvà giải mã hàm ý trong giao tiếp
B.Chuẩn bị:
-Bảng phụ
-Soạn bài
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học:
/1.Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ
Thế nào là nghĩa tờng minh và hàm ý? Cho ví dụ
3.Bài mới:
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi
1.Nêu hàm ý của những câu in
đậm ?
Vì sao chị Dậu không dám nói
thẳng với con mà phải dùng hàm
ý?
2, Câu 2:Hàm ý trong câu nói
nào của chị Dậu rõ hơn? Vì sao
*Hàm ý của những câu in
đậm:
-Câu “ Con chỉ đợc ăn ở nhà bữa này nữa thôi” có hàm ý : Sau bữa ăn này , con không
đ-ợc ở nhà với thầy mẹ và các
em nữa, thầy mẹ đã bán con rồi
+Điều này thật đau lòng nên chị Dậu không dám nói thẳng ra
-Câu “Con sẽ ăn ở nhà cụ
I.Điều kiện sử dụng hàm ý
-Ngời nói cố tình
đa hàm ý vào
Trang 11NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
chị Dậu phải nói rõ hơn nh vậy?
Chi tiết nào cho thấy cái Tí đã
hiểu hàm ý trong câu nói của
mẹ?
Nghị thôn Đoài” có hàm ý:Mẹ
đã bán con cho cụ Nghị thôn
Đoài rồi
*Hàm ý ở câu 2 rõ hơn
-Chị Dậu phải nói rõ hơn nh vậy vì chính chị cũng không chịu đựng nổi sự đau đớn khi phải kéo dài phút giây lừa dối cái Tí
nó giãy nảy, liệng củ khoai, oà lên khóc và hỏi “U bán con thật đấy ?”
-Ngời nghe hiểu
đợc hàm ý Vậy để sử dụng hàm ý trong
giao tiếp cần phải có những điều
Đọc bài tập 1 và trả lời câu hỏi :
Ngời nói, ngời nghe những câu
in đậm là ai? Xác định hàm ý
của mỗi câu ấy
II Luyện tập: 1.Bài tập 1
GV chia lớp thành 3 nhóm làm 3
ý-trình bày
Theo em ngời nghe có hiểu hàm
ý của ngời nói không?những chi
tiết nào chứng tỏ điều ấy?
a, Ngời nói là anh thanh niên, ngời nghe là ông hoạ
sĩ và cô gái
-Hàm ý của câu in đậm là:Mời bác và cô vào nhà uống nớc
-Hai ngời nghe đều hiểu hàm ý đó, chi tiết chứng
tỏ sự hiểu đó là: “Ông theo liền anh thanh niên vào nhà Ngồi xuống ghế”
b,Ngời nói là anh Tấn, ngời nghe là chị hàng
đậu (ngày trớc)
-Hàm ý:Chúng tôi không thể cho đợc
-Ngời nghe hiểu hàm ý đó, thể hiện ở câu nói:
“Thật là càng giàu càng giàu có!”
c,Ngời nói là Thuý Kiều, ngời nghe là Hoạn Th.
-Hàm ý câu thứ nhất là:Quyền quý cao sang nh tiểu
th mà cũng có lúc phải cúi đầu làm tội nhân nh thế này ?
-Hàm ý câu thứ hai là: Tiểu th không nên ngạc nhiênvề sự trừng phạt này
-Hoạn Th hiểu nên đã “hồn lạc phách xiêu, khấu
đầu dới trớng liệu điều kêu ca
2 Bài tập 3
Dùng bảng phụ ghi bài tập Điền vào lợt lời của B một câu có hàm ý từ chối:
a, A:Mai về quê với mình đi!
B:Rất tiếc, mình đã nhận lời Hoa rồi!
A:Đành vậy!
b,B:Mình phải đến bệnh viện thăm bà nội
c,B:Mình còn phải làm các bài tập mà thầy vừa giao
Đọc yêu cầu bài tập 4 và trả lời Thông qua sự so sánh giữa
…hi vọng” với …con đờng…
của Lỗ Tấn, chúng ta có thể hiểu đợc hàm ý của tác giả
3 Bài tập 4:
Trang 12NV9 kì 2 Lê Thị Duy Thanh –Văn Chấn –Yên Bái 0975.374.079
thực hay h, nhng cố gắng và kiên trì thực hiện thì vẫn có thể thành công”
4/ Củng cố
-Hệ thống kiến thức về hàm ngôn qua 2 tiết học
5/ Dặn dò:
-Dặn dò:Chuẩn bị học tiết Chơng trình địa phơng Tiếng Việt
-Học ôn chuẩn bị tiết kiểm tra thơ hiện đại tiết 129
************************************************************
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 129 Kiểm tra Văn (Phần thơ)
A.Mục tiêu cần đạt:
Qua tiết kiểm tra ,hs đạt đợc:
1 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập các văn bản thơ đã học trong chơng trình Ngữ Văn lớp
9 kì II
2.Rèn luyện và đánh giá kĩ năng viết văn: cảm nhận, phân tích một đoạn thơ, một hình ảnh, hoặc một vấn đề trong thơ trữ tình
B Chuẩn bị:
Gv: Đề bài và đáp án
Hs: Ôn tập kiến thức đã học
C
.Tổ chức các hoạt động dạy và học:
/1.Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới:
GV phát đề –nhắc nhở ý thức làm bài
A Đề bài:
I/Phần trắc nghiệm:(2đ)
Câu 1: Điền vào cột A tên bài thơ cho phù hợp với nội dung nêu ở cột B(1đ)
1/Cảm xúc trớc mùa xuân của thiên nhiên và đất
nớc,ớc nguyện chân thành góp mùa xuân nho nhỏ
của mình vào cuộc đời chung
2/Bằng lời trò chuyện với con,bài thơ thể hiện sự gắn
bó,niềm tự hào về quê hương và đạo lí sống của dân
tộc
3/Qua lời trò chuyện của em bé với ngời mẹ,bài thơ
thể hiện tình yêu vô hạn với mẹ và ngợi ca tình mẫu
tử
4/Qua hình tợng quen thuộc của ca dao,bài thơ ngợi
ca tình mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với đời sống mỗi
con ngời
Câu 2:Dòng nào nêu đầy đủ tên các bài thơ có nội dung đề cập đến tình cảm cha mẹ đối
với con cái? (0,5đ)
A.Sang thu,Con cò
B.Viếng Lăng Bác,Nói với con, Sang thu
C Mây và sóng, Con cò,Nói với con
D Con cò,Nói với con
Câu 3:ý nào nói không đúng nét đậm đà phong vị Huế trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”
đợc thể hiện qua:
A.Hình ảnh, màu sắc: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc