Tiểu luận môn học phát triển chương trình Ở tiểu học môn tiếng việt

Lê Thị Thanh Thủy BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ NHÓM 1 Thành viên Nhiệm vụ riêng Nhiệm vụ chung Nguyễn Thị Trúc Giang Cách phát triển chương trình thông qua Phụ lục 2 – Công văn 2345, kết hợp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

BÁCH NGHỆ K4 TIỂU LUẬN

Môn học: Phát Triển Chương Trình Ở Tiểu Học

GVHD: ThS Lê Thị Thanh Thủy

NHÓM 1

Nguyễn Thị Trúc Giang (NT) 46.06.901.010

Tháng 3 năm 2025

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

BÁCH NGHỆ K4 TIỂU LUẬN Môn học: Phát Triển Chương Trình Ở Tiểu Học

GVHD: ThS Lê Thị Thanh Thủy

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ NHÓM 1 Thành viên Nhiệm vụ riêng Nhiệm vụ chung

Nguyễn Thị

Trúc Giang

Cách phát triển chương trình thông qua Phụ lục 2 – Công văn

2345, kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin

- Thiết kế kế hoạch dạy học theo Phụ lục 2 theo Công văn 2345

- Thiết kế kế hoạch bài dạy theo Phụ lục 3 theo Công văn 2345

Nguyễn Thị

Cẩm Nhung

Cách phát triển chương trình thông qua mục tiêu/yêu cầu cần đạt, ngữ liệu

Bùi Ngọc

Yến Oanh

Cách phát triển chương trìng thông qua Phụ lục 3 – Công văn 2345/Bộ Giáo dục, kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin

Trương Ngọc

Hồng Phương

Khái niệm cơ bản về phát triển chương trình môn học, chương trình môn Tiếng Việt, phát triển chương trình môn Tiếng Việt

Bùi Phương

Thảo

Khái niệm cơ bản về phát triển chương trình môn học, chương trình môn Tiếng Việt, phát triển chương trình môn Tiếng Việt

Đỗ Thị

Tuyết Trinh

Khái niệm cơ bản về chương trình, phát triển chương trình, chương trình môn học

Tháng 3 năm 2025

Lời cảm ơn

Nhóm 1 chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thành đến Giảng viên hướng dẫn, Thạc sĩ Lê Thị Thanh Thủy, người đã tận tâm chỉ dẫn, chia sẻ kiến thức quý báu và đóng góp ý kiến hữu ích trong suốt quá trình chúng em thực hiện bài tiểu luận này Sự hướng dẫn tận tình của cô trong môn học “Phát triển chương trình tiểu học – môn Tiếng Việt” không chỉ giúp chúng em hiểu sâu hơn về các nguyên tắc xây dựng chương trình giảng dạy, mà còn khơi dậy niềm đam mê và trách nhiệm đối với sự nghiệp giáo dục

Chúng em cũng xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô trong bộ môn, những người

đã cung cấp nền tảng kiến thức quan trọng, giúp chúng em có góc nhìn đa chiều và có thể áp dụng thực tiễn hiệu quả trong quá trình nghiên cứu

Cuối cùng, chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình và bạn bè, những người đã luôn đồng hành, ủng hộ và động viên chúng em trong suốt hành trình học tập

Nhóm 1 chúng em xin chân thành cảm ơn!

MỤC MỤC

A MỞ ĐẦU 5

1 Lí do chọn đề tài 5

2 Mục tiêu đề tài 5

3 Phương pháp nghiên cứu 5

4 Phạm vi nghiên cứu 5

5 Bố cục 6

B NỘI DUNG 7

Phần I: Phát triển chương trình môn Tiếng Việt 7

1.1 Khái niệm cơ bản 7

1.1.1 Chương trình giáo dục: 7

1.1.2 Phát triển chương trình giáo dục: 7

1.1.3 Chương trình môn học: 7

1.1.4 Phát triển chương trình môn học: 7

1.1.5 Chương trình môn Tiếng Việt: 8

1.1.6 Phát triển chương trình môn Tiếng Việt: 8

1.2 Cách phát triển chương trình: 9

1.2.1 Thông qua Mục tiêu/Yêu cầu cần đạt: 9

1.2.2 Ngữ liệu 10

1.2.3 Phụ lục 2 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục 10

1.2.4 Phụ lục 3 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục 10

1.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin 11

Phần II: Thực hành phát triển chương trình môn Tiếng Việt: Phụ lục 2 và Phụ lục 3 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục 11

2.1 Phụ lục 2 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục: 11

2.2 Phụ lục 3 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục 12

C KẾT LUẬN 17

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

A MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Môn Tiếng Việt là một môn học quan trọng trong hệ thống giáo dục từ lớp 1 đến lớp

12, với những mục tiêu như phát triển năng lực ngôn ngữ thông qua bốn kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết; đồng thời xây dựng nền tảng về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp Ngoài ra, môn học còn bồi dưỡng tình yêu đối với tiếng Việt và văn hóa dân tộc, khơi dậy khả năng cảm thụ văn học và góp phần rèn luyện tư duy, sự sáng tạo và nhân cách của học sinh

Môn Tiếng Việt đóng vai trò thiết yếu trong đời sống học đường và xã hội Nó là phương tiện giao tiếp chính giúp học sinh tự tin bày tỏ ý kiến, cảm xúc, đồng thời là công cụ để tư duy, phân tích và khám phá thế giới Hơn nữa, môn học này còn lưu giữ

và truyền tải các giá trị văn hóa, lịch sử, giúp thế hệ trẻ tiếp thu và phát huy truyền thống dân tộc, đồng thời hỗ trợ học sinh học tập các môn khác và phát triển toàn diện

về đức, trí, thể, mĩ

Hoạt động phát triển chương trình môn Tiếng Việt có vai trò trung tâm trong việc nâng cao chất lượng giáo dục Điều này bao gồm việc cập nhật và điều chỉnh nội dung, đổi mới phương pháp và hình thức giảng dạy, cùng với việc tối ưu hóa nguồn lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội Việc phát triển chương trình không chỉ nâng cao hiệu quả giáo dục mà còn tích hợp các yếu tố bền vững, sáng tạo để đảm bảo sự phù hợp và đáp ứng với sự phát triển không ngừng của môi trường cạnh tranh hiện nay

2 Mục tiêu đề tài

Nghiên cứu lý thuyết về phát triển chương trình giáo dục: Tìm hiểu các khái niệm, nguyên tắc và phương pháp liên quan đến việc phát triển chương trình giáo dục, với trọng tâm là môn Tiếng Việt Qua đó, cung cấp một nền tảng lý luận vững chắc để

áp dụng vào thực tế

Thực hành xây dựng chương trình môn Tiếng Việt theo Công văn 2345: Dựa trên hướng dẫn cụ thể từ Phụ lục 2 và Phụ lục 3 của Công văn 2345, tiến hành xây dựng chương trình môn Tiếng Việt với cách tiếp cận phù hợp, đáp ứng các yêu cầu về nội dung, phương pháp giảng dạy và đánh giá học sinh

3 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lí luận: Lí thuyết Phát triển chương trình, Chương trình tổng thể, Chương trình môn Tiếng Việt

Phương pháp thực thành và ứng dụng: soạn kế hoạch dạy học và kế hoạch bài dạy theo Phụ lục 2 và Phụ lục 3 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục

4 Phạm vi nghiên cứu

Phát triển chương trình môn Tiếng Việt:

Phụ lục 2: Kế hoạch dạy học, chủ đề Thể Thao, bài 2 au êu, tiết 2, điều chỉnh (Thay từ “cao kều” thành “rêu”; Thêm video AI và lồng tiếng vào đoạn ứng dụng; Tích hợp kỹ năng sống – chủ đề: An toàn cá nhân – bài 7: Đi cắm trại)

Phụ lục 3: Kế hoạch bài dạy, chủ đề Thể Thao, bài 2 au êu, tiết 2, điều chỉnh theo Phụ lục 2

5 Bố cục: Ngoài Mở đầu, Kết luận, tiểu luận gồm 2 phần:

Phần 1: Phát triển chương trình môn Tiếng Việt

Phần 2: Thực hành phát triển chương trình môn Tiếng Việt: Phụ lục 2 và Phụ lục 3 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục

B NỘI DUNG

PHẦN I: PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH MÔN TIẾNG VIỆT

1.1 Khái niệm cơ bản

1.1.1 Chương trình giáo dục:

Chương trình giáo dục kế hoạch tổng thể, hệ thống về toàn bộ hoạt động giáo dục tại nhà trường Nó bao gồm mục đích giáo dục, mục tiêu, chuẩn đầu ra, nội dung giáo dục (với độ rộng và sâu tương ứng với chuẩn đầu ra), phương thức giáo dục và hình thức tổ chức giáo dục (với các phương pháp, phương tiện, công cụ dạy học phù hợp), phương thức đánh giá kết quả giáo dục (trong so sánh, đối chiếu với chuẩn đầu

ra của chương trình)

1.1.2 Phát triển chương trình giáo dục:

Phát triển chương trình giáo dục là một ngành học với hệ thống lý thuyết, đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu đặc thù Đây là một quá trình liên tục, bao gồm việc hoạch định, thực thi, cải tiến và đánh giá chương trình, nhằm đáp ứng sự phát triển của kinh tế, khoa học, công nghệ và xã hội

10 tiền đề tất yếu và áp dụng cho Phát triển chương trình giáo dục:

Thay đổi chương trình là cần thiết và không thể tránh được

Chương trình là sản phẩm của thời đại

Các thay đổi trong chương trình xảy ra ở giai đoạn đầu có thể cùng tồn tại và đan xen với những thay đổi ở giai đoạn sau

Thay đổi chương trình xảy ra chỉ khi nào mà con người bị thay đổi

Xây dựng chương trình là một hoạt động nhóm hợp tác

Xây dựng chương trình về cơ bản là một quá trình chọn lựa giữa nhiều khả năng thay thế

Xây dựng chương trình không bao giờ kết thúc

Xây dựng chương trình sẽ hiệu quả hơn nếu như đó là một quá trình toàn diện, chứ không phải là một quá trình từng phần

Xây dựng chương trình sẽ hiệu quả hơn khi nó tuân theo một quá trình có hệ thống

Xây dựng chương trình bắt đầu từ chương trình hiện hành

1.1.3 Chương trình môn học:

Chương trình môn học là một bộ tài liệu chính thức, được thiết kế có hệ thống, quy định mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và đánh giá kết quả dạy học của một môn học cụ thể trong một cấp học hoặc trình độ đào tạo nhất định

1.1.4 Phát triển chương trình môn học:

Phát triển chương trình môn học là một quá trình liên tục và có hệ thống nhằm cải tiến, đổi mới và hoàn thiện chương trình môn học hiện hành để đáp ứng tốt hơn các mục tiêu và yêu cầu của giáo dục Quá trình này bao gồm các hoạt động sau:

Phân tích và đánh giá chương trình môn học hiện hành

Xác định mục tiêu và yêu cầu mới

Thiết kế và xây dựng chương trình môn học mới

Triển khai và đánh giá hiệu quả chương trình môn học

1.1.5 Chương trình môn Tiếng Việt:

Chương trình môn Tiếng Việt là một hệ thống các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn

và tài liệu học tập được thiết kế nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục cụ thể trong việc dạy và học Tiếng Việt Là một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục, tập trung vào việc phát triển khả năng ngôn ngữ, tư duy và phẩm chất của học sinh thông qua việc học Tiếng Việt Đây là bản kế hoạch chi tiết, định hướng việc giảng dạy và học tập môn Tiếng Việt ở tiểu học, nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra

Mục tiêu:

Phát triển năng lực ngôn ngữ: Nghe, nói, đọc, viết

Bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt và văn hóa Việt Nam

Phát triển tư duy và khả năng học tập

Góp phần hình thành nhân cách

Nội dung:

Ngữ âm: Phát âm, chính tả

Từ vựng: Mở rộng vốn từ, sử dụng từ ngữ chính xác

Ngữ pháp: Các quy tắc cấu tạo câu, sử dụng câu đúng ngữ pháp

Văn bản: Các thể loại văn bản khác nhau (văn miêu tả, văn kể chuyện, văn biểu cảm )

Văn học: Các tác phẩm văn học tiêu biểu

Phương pháp:

Các phương pháp dạy học tích cực, phát huy tính chủ động của học sinh

Sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại

Tổ chức các hoạt động học tập đa dạng

Đánh giá:

Các hình thức đánh giá thường xuyên và định kỳ

Đánh giá cả về kiến thức, kỹ năng và thái độ học tập

1.1.6 Phát triển chương trình môn Tiếng Việt:

Phát triển chương trình môn Tiếng Việt là một quá trình thiết kế, triển khai, và cải tiến nội dung giảng dạy để đáp ứng mục tiêu giáo dục và nhu cầu thực tế của học sinh trong việc sử dụng Tiếng Việt Quá trình này tập trung vào việc đổi mới, nâng cao hiệu quả giảng dạy, và đảm bảo sự thích ứng với những thay đổi trong xã hội và khoa học công nghệ

Các bước phát triển chương trình môn Tiếng Việt:

1 Nghiên cứu và phân tích thực trạng:

Xem xét chương trình hiện tại, nhu cầu học sinh, và kỳ vọng của xã hội

Tìm hiểu các phương pháp giảng dạy và học tập tiên tiến

2 Xây dựng mục tiêu:

Xác định rõ ràng các kỹ năng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) và thái độ cần phát triển ở học sinh

Hướng đến mục tiêu không chỉ là thành thạo ngôn ngữ mà còn phát triển tư duy

và cảm thụ văn học

3 Thiết kế nội dung chương trình:

Dựa trên Phụ lục 2 và Phụ lục 3 của Công văn 2345 để lựa chọn và tổ chức các

chủ đề, văn bản và bài tập phù hợp

Lựa chọn và tổ chức các chủ đề, văn bản, và bài tập ngôn ngữ

Đảm bảo sự cân đối giữa các phần: kiến thức ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp và các tác phẩm văn học

4 Phát triển phương pháp giảng dạy:

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào giảng dạy, chẳng hạn như sử dụng

phần mềm hỗ trợ học tập, trình chiếu slide hoặc học liệu số để tăng tính tương tác

Khuyến khích áp dụng các phương pháp tích cực, sáng tạo, như dạy học theo dự

án, thảo luận nhóm

Ứng dụng công nghệ thông tin để tăng cường sự hứng thú trong học tập

5 Thử nghiệm và đánh giá:

Thực hiện chương trình mới trong thực tế và đo lường hiệu quả

Thu thập ý kiến từ giáo viên, học sinh để cải tiến

6 Cập nhật và điều chỉnh:

Đáp ứng kịp thời với các thay đổi trong xã hội, giáo dục và khoa học

Liên tục cải tiến để chương trình luôn phù hợp với thực tế

1.2 Cách phát triển chương trình:

1.2.1 Thông qua Mục tiêu/Yêu cầu cần đạt:

Mục tiêu chương trình Tiếng Việt tiểu học là hình thành và phát triển ở học sinh phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm; bước đầu xây dựng các năng lực chung như tự chủ, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo Đồng thời, chương trình phát triển năng lực ngôn ngữ ở các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết với yêu cầu cơ bản như đọc trôi chảy, hiểu nội dung văn bản, viết đúng chính tả, và viết đoạn hoặc bài văn ngắn Năng lực văn học được chú trọng thông qua việc phân biệt thơ và truyện, cảm nhận vẻ đẹp ngôn từ nghệ thuật, và thể hiện trí tưởng tượng, cảm xúc trước cái đẹp của con người và thế giới

Yêu cầu chương trình bao gồm việc đạt các phẩm chất, năng lực chung và đặc thù như ngôn ngữ và văn học Học sinh cần biết đọc đúng, hiểu nội dung tường minh

và hàm ẩn của văn bản, viết các loại văn bản đơn giản, diễn đạt rõ ràng khi nói, và có khả năng nghe hiểu, phản hồi phù hợp Năng lực văn học gồm phân biệt thơ truyện, nhận biết nội dung và cảm xúc, hiểu các biện pháp tu từ, và viết đoạn văn thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng Yêu cầu này được điều chỉnh phù hợp theo từng cấp lớp từ lớp 1 đến lớp 5, hướng đến sự phát triển toàn diện kỹ năng và phẩm chất học sinh

1.2.2 Ngữ liệu

Thêm bài tập phù hợp với từng trình độ học sinh: Bổ sung các bài tập thực hành giúp học sinh phát triển kỹ năng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) Thiết kế bài tập nâng cao khả năng tư duy logic và liên hệ thực tế, ví dụ như bài tập sáng tạo, bài tập tình huống

Điều chỉnh và xây dựng hệ thống câu hỏi: Thiết kế câu hỏi mở để kích thích học sinh suy nghĩ sâu và sáng tạo Phân loại câu hỏi theo các cấp độ nhận thức (nhớ, hiểu, áp dụng, phân tích, tổng hợp, đánh giá) để phù hợp với từng nhóm học sinh

Sử dụng hình ảnh minh họa sinh động và gần gũi: Thay đổi hoặc bổ sung các hình ảnh minh họa giúp học sinh dễ dàng liên kết với nội dung bài học

Bổ sung bài đọc phong phú và đa dạng: Thêm các bài đọc mang tính cập nhật

và gần gũi với đời sống học sinh (ví dụ: truyện ngắn, bài thơ, hoặc bài viết về môi trường sống)

Tăng cường các hoạt động tương tác: Sử dụng các bài tập theo hình thức trò chơi hoặc dự án nhỏ để tạo không khí học tập vui vẻ, năng động

1.2.3 Phụ lục 2 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục

Phụ lục 2 của Công văn 2345 là kim chỉ nam quan trọng để phát triển chương trình Tiếng Việt tiểu học Việc nghiên cứu kỹ lưỡng nội dung giúp xây dựng các mục tiêu, cấu trúc bài học và kỹ năng nghe, nói, đọc, viết một cách rõ ràng, hợp lý Quá trình soạn giảng cần dựa trên yêu cầu cụ thể, với bài tập đa dạng từ cơ bản đến nâng cao nhằm kích thích tư duy và sáng tạo Phương pháp giảng dạy cần đổi mới liên tục, kết hợp công nghệ để tăng tính trực quan và hấp dẫn Đồng thời, chương trình cần được đánh giá thông qua thực nghiệm, lấy ý kiến phản hồi để cải tiến, đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xã hội hiện nay

1.2.4 Phụ lục 3 theo Công văn 2345 của Bộ Giáo dục

Phụ lục 3 của Công văn 2345 là tài liệu hướng dẫn chi tiết, hỗ trợ xây dựng kế hoạch bài dạy Tiếng Việt tiểu học phù hợp với thực tiễn Dựa trên Phụ lục 3, giáo viên cần xác định mục tiêu rõ ràng cho mỗi bài học, tập trung phát triển kỹ năng ngôn ngữ,

tư duy sáng tạo và thái độ tích cực Nội dung bài học nên sắp xếp hợp lý, cân đối giữa

lý thuyết và thực hành, kết hợp các hoạt động thực tiễn như thảo luận, nhóm hoặc trải nghiệm