CÁCH LÀM DẠNG BÀI
ĐỌC – HIỂU
Học Văn Cô Sương Mai
rợ TLOT Offi
cial
Trang 2I CẤU TRÚC BÀI ĐỌC – HIỂU
vụ, nghệ thuật Miễn là văn bản
ấy được viết bằng ngôn từ
v Nhưng chủ yếu là văn bản nghị luận hoặc văn bản thơ
rợ TLOT Offi
cial
Trang 3II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
Bác bỏ
Đưa ra một ý kiến
rợ TLOT Offi
cial
Trang 4II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
Đưa ra quan điểm, suy nghĩ,
ý kiến về một sự việc nào đó
cial
Trang 5Khoa học Nghệ thuật Sinh hoạt
II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
2 Các phương thức biểu đạt
Dùng trong giao tiếp, tồn
tại ở 2 dạng nói, viết.
Đặc trưng: tính cụ thể,
tính cá thể, tính cảm xúc
Dùng trong văn bản khoa học
Đặc trưng: Tính khái quát, trừu tượng, tính lí trí, tính logic, tính khách quan, phi cá thể
Dùng trong văn bản nghệ thuật (truyện, thơ, kí )
Đặc trưng: Tính hình tượng, tính cá thể, tính truyền cảm
rợ TLOT Offi
cial
Trang 6Báo chí Hành chính Chính luận
II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
=> Trả lời 1 trong 2 hoặc
cả hai
Tính khuôn mẫu Tính minh xác Tính công vụ
rợ TLOT Offi
cial
Trang 7II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
4 Các phép liên kết hình thức trong văn bản
cial
Trang 8II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
5 Các biện pháp tu từ thường gặp
Ẩn dụ Nhân hoá
So sánh
Tương phản Hoán dụ
Nói giảm/Nói tránh
Nói quá Chơi chữ
Liệt kê
Điệp từ
rợ TLOT Offi
cial
Trang 9Dạng câu hỏi:
Chỉ ra biện pháp tu từ?
Ý nghĩa?
Ví dụ Trình bày câu trả lời
Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ trên
là biện pháp so sánh Biện pháp so sánh này đã
củng cố … (về mặt nội dung), đồng thời giúp
câu thơ/câu văn thêm… (về mặt nghệ thuật).
rợ TLOT Offi
cial
Trang 10Một số tác dụng thường gặp:
Tăng tính biểu cảm cho câu thơ/ câu văn
Thể hiện ngòi bút/ thể hiện phong cách nghệ thuật của nhà
văn/ nhà thơ.
Khẳng định, nhấn mạnh nội dung chủ đạo của đoạn trích:
(nội dung chủ đạo)
rợ TLOT Offi
cial
Trang 11II CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NHỚ
5 Câu hỏi cảm nhận, suy nghĩ
Câu hỏi dừng ở
mức hiểu Vận dụng thấp Các câu hỏi ở mức độ vận dụng cao
Thường là yêu cầu
nêu nội dung chính
của văn bản hoặc của
một câu/ đoạn nào đó
trong văn bản
Thường là nêu tác dụng của hình thức nghệ thuật được sử dụng trong văn bản (từ ngữa, hình ảnh, bptt)
Thường là dạng câu hỏi bày tỏ quan điểm, thái độ hoặc liên hệ thực tế đời sống, liên
hệ hiện tượng và đưa
ra giải pháp
rợ TLOT Offi
cial
Trang 12v Với dạng bài này, các em nên viết trong khoảng 15 phút.
v Nên viết khoảng 2/3 đến 1 mặt giấy thi – cấu trúc 1/3/5/7 tương ứng
với 4 câu hỏi theo cấu trúc điểm 0,5 – 0,5 – 1,0 – 1,0 Với cấu trúc điểm
cial
Trang 13v Kể cả khi đề bài không yêu cầu viết đoạn văn, mà chỉ nêu là phát biểu ý
kiến – hoặc nêu cảm nhận, nêu quan điểm,vv… thì bạn vẫn nên trình bày
thành 1 đoạn văn khoảng 5 đến 7 câu, theo lối diễn dịch hoặc tổng – phân –
hợp một cách hợp lý.
v Tuyệt đối không trả lời câu này bằng gạch đầu dòng hoặc trả lời qua loa
vài dòng rời rạc, không liên kết; hoặc viết những câu cụt lủn thiếu chủ
ngữ/vị ngữ.
LƯU Ý
rợ TLOT Offi
cial
Trang 14Tổng phân hợp: câu chủ đề ở đầu và cuối
v Câu chủ đề: Nêu nội dung của đoạn trích / nhắc lại yêu cầu của đề bài.
v Câu (3), (4) Phân tích các biểu hiện của vấn đề.
v (5) Câu kết: Nhấn mạnh lại nội dung/liên hệ bản thân hoặc liên hệ thực tế.
LƯU Ý
rợ TLOT Offi
cial
Trang 15ĐỀ MINH HOẠ
Học Văn Cô Sương Mai
rợ TLOT Offi
cial
Trang 16Con người luôn mong muốn được người khác lắng nghe và được công nhận Do đó, một người biết cách lắng nghe thường là người được yêu quý và tôn trọng Những người có thói quen hay phản đối người khác thường chỉ nhận được phản ứng bực bội và bị lảng tránh.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn không được phép bảo vệ lập trường của mình, nhưng bạn cần thể hiện quan điểm trong sự hòa nhã Đừng để những cảm xúc nóng vội lấn át lý trí của bạn, hãy tạo điều kiện cho người đối diện nói hết quan điểm của họ sau đó bạn mới trình bày nhận định của cá nhân mình Khi
đó, bạn không những thực hiện được quan điểm của mình mà cũng không hạ thấp người khác
Hãy làm cho người khác tận hưởng niềm vui được tỏa sáng Hãy bỏ thói quen luôn cho rằng mình đúng Đừng áp đặt, hãy gợi mở Mọi người xung quanh bạn sẽ cảm thấy thoải mái, tin tưởng và mở lòng ra với bạn hơn Bạn sẽ có được niềm vui lớn khi giúp người khác hạnh phúc
(Trích Tất cả đều là chuyện nhỏ – Richard Carlson, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ
Đề 1
rợ TLOT Offi
cial
Trang 17Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
Câu 2 Theo đoạn trích, người có thói quen hay phản đối người khác thường nhận
được phản ứng như thế nào?
Người có thói quen hay phản đối người khác thường được nhận phản ứng: bực bội
Câu 4 Lời khuyên “Hãy bỏ thói quen luôn cho rằng mình đúng” trong đoạn trích có
Đề 1
rợ TLOT Offi
cial
Trang 18v Thói quen luôn cho rằng mình đúng có bất cập gì? (hạn chế)
v Không có thói quen lắng nghe người khác
v Khiến chúng ta luôn bảo vệ bản thân một cách thái quá và tuyệt đối → không mở rộng được tầm nhìn, suy nghĩ, hiểu biết → một cách tự giới hạn lại tri thức và hiểu biết của mình
v Ý nghĩa của việc bỏ thói quen luôn cho rằng mình đúng
v Liên hệ
Gợi ý
rợ TLOT Offi
cial
Trang 19Gợi ý
“Hãy bỏ thói quen luôn cho rằng mình đúng” là một lời khuyên có ý nghĩa đối với
mỗi người Bởi khi làm được điều đó chứng tỏ bạn đã biết kiểm soát tốt cảm xúc của mình, biết dùng lí trí để xử lí mọi tình huống trong cuộc sống Không chỉ vậy,
bỏ được thói quen này còn cho thấy bạn là người ứng xử có văn hóa, biết tôn trọng những người xung quanh mình Với cá nhân mình, lời khuyên này…
rợ TLOT Offi
cial
Trang 20“Người ta có thể yêu nhau và ghét nhau nhưng xin đừng hãm hại nhau Tôi sợ lắm những gì mang đến bất hạnh cho con người Hãy cố gắng mang đến cho nhau những giấc mơ, những giấc mơ làm nên hạnh phúc Đi đâu, đến đâu cũng chỉ thấy những nụ cười Những nụ cười như đóa hồng đứa bé cầm trên tay đi qua những phố rực rỡ một lòng yêu thương vô tận Chúng ta hình như thừa bạo lực nhưng lại thiếu lòng nhân ái.”
(Trích Viết bên bờ Loiret – Trịnh Công Sơn)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên
Câu 2 Nêu nội dung chính của đoạn trích
Câu 3 Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: Những nụ cười như đóa hồng đứa bé cầm tay trên tay đi qua những phố rực rỡ một lòng yêu thương vô tận
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Chúng ta hình như thừa bạo lực nhưng lạithiếu lòng nhân ái? Vì sao?
Đề 2
rợ TLOT Offi
cial
Trang 211 PTBĐ chính: Nghị luận
2 Nội dung chính: Lòng yêu thương vô tận giữa người với người sẽ mang đến cho con người hạnh phúc, xua đi những nỗi bất hạnh
3 Câu văn sử dụng biện pháp so sánh, ví von những nụ cười như đóa hoa hồng em
bé cầm trên tay đi qua con phố ngập tràn yêu thương vô tận Phép so sánh có tác dụng làm cụ thể hơn hình hài của hạnh phúc, của yêu thương, nhấn mạnh sức mạnh
và ý nghĩa của những nụ cười trong cuộc sống này Không gì khác ngoài nụ cười, chính là biểu hiện đẹp nhất và rõ nhất của yêu thương
4 Các bạn phân tích ý kiến thành 1 đoạn văn từ 5 đến 7 câu, nhớ chú ý một số từ khóa: “thừa bạo lực” – “thiếu nhân ái” Các bạn có thể làm theo sườn:
Ø Giải thích các từ khóa: bạo lực là gì, nhân ái là gì?
Ø Giải thích: dùng từ gần nghĩa; dùng từ trái nghĩa; dùng các ví dụ hoặc tình huống cụ thể liên quan đến từ khóa
Ø Giải thích ý nghĩa câu nói
Ø Bình luận về tính đúng – sai của câu nói trong thời điểm hiện tại
Ø Kết luận về giá trị của tình nhân ái trong cuộc đời
Đề 2
rợ TLOT Offi
cial
Trang 22Đề 3 Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội
Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm caoHãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông
Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la
Và sao không là phù sa rót mỡ màu cho hoa Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư
Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông
Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dungSao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc
rợ TLOT Offi
cial
Trang 23Đề 3 Câu 1 (0,5 điểm) Chủ đề bài hát là gì?
Câu 2 (0,75 điểm) Chỉ ra và phân tích hiệu quả của những biện pháp
tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên?
Câu 3 (0,75 điểm) Những câu nào trong lời bài hát để lại cho anh (chị) ấn
tượng sâu sắc nhất?
Câu 4 (1,0 điểm) Lời bài hát đem đến cho anh/chị cảm xúc gì?
Anh/chị thấy rằng mình nên có trách nhiệm ra sao trong thời điểm bệnh dịch đang diễn biến phức tạp?
rợ TLOT Offi
cial
Trang 24Đề 3 Câu 1 Chủ đề: Khát vọng ước mơ cao đẹp của con người
Câu 2 Các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát:
+ Điệp ngữ: Hãy sống như, và sao không là…
+ Câu hỏi tu từ+ Liệt kê…
- Tác dụng: Các biện pháp tu từ trên nhấn mạnh vào khát vọng cao đẹp của nhạc sĩ, đặc biệt còn khiến lời ca như giục giã nhắc nhớ con người về lẽ sống tốt đẹp…
rợ TLOT Offi
cial
Trang 25Đề 3 Câu 3.
- Những câu nào trong lời bài hát để lại ấn tượng sâu sắc nhất: Hãy sống như đời
sống để biết yêu nguồn cội/ Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc/ Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư
- Lời bài hát đều rất xúc động bởi ý nghĩa sâu xa Ba câu thơ trên cho ta bài học
về đạo lí sống tốt đep uống nước nhớ nguồn Hơn thế, còn định hướng cho ta sống có ích như mặt trời đối với vạn vật trên trái đất
Câu 4 Lời bài hát đem đến cho tôi cảm xúc phong phú, cảm phục, tự hào về tình yêu cuộc đời tha thiết mà tác giả gửi gắm Đó là khát vọng hóa thân để cống hiến
và dựng xây cuộc đời Đặc biệt, trong thời điểm khó khăn khi diễn biến dịch bệnh Covid 19 đang ngày càng phức tạp, đe dọa sức khỏe cộng đồng cũng như tình hình phát triển của xã hội; trách nhiệm cá nhân lại càng cần được đẩy mạnh Mỗi người cần có ý thức để bảo vệ sức khỏe bản thân và mọi người xung quanh Với cá nhân mình, tôi luôn tự kiểm soát bản thân, hạn chế đi ra chỗ đông người, luôn đeo khẩu trang khi giao tiếp với người khác Ngoài ra, tôi luôn cập nhật rợ TL
OT Offi
cial
Trang 26cial