kháng sinh sulfamid

 Ureidopenicillin: Mezlocilin, Azilocilin, Piperacilin, Apalcillin...  Nitrofural, Nifuroxazid, Nifurzid 1.4.14.Sulfamid : Sulfamethoxazol, Sulfadoxin, Sulfaguanidin, Sulfacetamid, Su

Trang 1

thu c kháng sinh, nguyên t c s d ng ố ắ ử ụ

kháng sinh – Sulfamid.

Trang 2

khu n t o ra, ho c do bán t ng h p, có khi là ẩ ạ ặ ổ ợ

Trang 3

 Nhóm kìm khu n: Tác d ng lên quá trình Nhóm kìm khu n: Tác d ng lên quá trình ẩẩ ụụ

t ng h p acid nucleic và protein làm ch m đi ổ ợ ậ

quá trình sinh trưởng c a vi khu n.ủ ẩ

Trang 4

1.2.1.Tác d ng lên c u t o thành vi khu n : ụ ấ ạ ẩ

β lactamin, Glycopeptid, Fosfomycin,

Cycloserin

1.2.2.Tác d ng lên màng t bào vi khu n : ụ ế ẩ

Làm r i lo n ch c năng màng: Polypeptid, ố ạ ứ

Amphotericin B

Trang 5

 1.2.3 c ch t ng h p acid nucleic : 1.2.3 c ch t ng h p acid nucleic : Ứ Ứ ế ổ ế ổ ợ ợ

 ỨỨc ch t ng h p ADN: Rifamycin, Quinolon, c ch t ng h p ADN: Rifamycin, Quinolon, ế ổế ổ ợợImidazol, Nitrofuran và m t s thu c kháng ộ ố ố

Imidazol, Nitrofuran và m t s thu c kháng ộ ố ố

siêu vi (Acyclovir, Vidarabin )

 ỨỨc ch t ng h p ARN: Rifamycinc ch t ng h p ARN: Rifamycinế ổế ổ ợợ

 - c ch ARN Ribosom: c ch trình t ng - c ch ARN Ribosom: c ch trình t ng ỨỨ ếế ỨỨ ếế ổổ

h p protid c a vi khu n: Aminosid, ợ ủ ẩ

Tetracyclin, Phenicol, Macrolid, Lincosamid, Acid Fusidic

 ỨỨc ch t ng h p Glucid: Nitrofuranc ch t ng h p Glucid: Nitrofuranế ổế ổ ợợ

c ch chuy n hoá: Trimethoprim, Sulfamid

Ức ch chuy n hoá: Trimethoprim, Sulfamid.ế ể

Trang 7

Penicillin G ch m (Benzathin benzyl ậ

penicillin - Benethamin Penicillin, Procain – Benzyl Penicillin; Clemizolpenicillin),

Penicillin V (Phenoxymethyl Penicillin)

Trang 8

 1.4.1.1.2.Penicillin nhóm M : Methicillin,

Oxacillin, Cloxacillin, Dicloxacillin, Nafcillin

 1.4.1.1.3.Penicillin nhóm A : Ampicillin,

Amoxicillin, Metampicillin, Epicillin,

Hetacillin, Pivampicillin, Bacampicillin

 1.4.1.1.4.Penicillin có ph r ng : 1.4.1.1.4.Penicillin có ph r ng : ổ ộ ổ ộ

 Carboxypencillin: Carbenicillin, Ticarcillin

 Ureidopenicillin: Mezlocilin, Azilocilin,

Piperacilin, Apalcillin

 Amidinopenicillin: Pivmecilinam

Trang 9

1.4.1.2.1.Th h I : ế ệ

1.4.1.2.1.Th h I : ế ệ Cephalexin, Cefadroxil,

Cephaloridin, Cephalothin, Cephapirin,

Cefazolin, Cephradin, Ceftezol

1.4.1.2.2.Th h II : ế ệ

1.4.1.2.2.Th h II : ế ệ Cefaclor, Cephamandol,

Cefmetazol, Cefminox, Cefonicid,

Ceforanid, Cefotetan, Cefotiam, Cefoxitin, Cefprozil, Cefuroxim, Loracarbef

Trang 10

 1.4.1.2.3.Th h III : 1.4.1.2.3.Th h III : ế ệ ế ệ Cefdinir, Cefditoren,

Cefetamet, Cefixim, Cefmenoxim, Cefodizim, Cefoperazon, Cefotaxim, Cefpimizol,

Cefpiramid, Cefpodoxim, Cefsulodin,

Ceftazidim, Ceftibuten, Ceftizoxim, Ceftriaxon

 1.4.1.2.4.Th h IV : 1.4.1.2.4.Th h IV : ế ệ ế ệ Cefepim, Cefpirom

Trang 11

1.4.1.3.Monobactam : Aztreonam

1.4.1.4.Nh ng ch t c ch - Lactamase và 1.4.1.4.Nh ng ch t c ch - Lactamase và ữ ữ ấ ứ ấ ứ ế ế

ph i h p : ố ợ

 Sulbactam + Ampicillin (Unasyn)

 Clavulanat Natri + Amoxicillin

(Augmentin)

 Clavulanat Natri + Ticarcillin (Timentin)

 Tazobactam Naatri + Piperacillin (Zosyn)

Trang 12

1.4.2.Nhóm Amino glycosid (AG = Aminosid) 1.4.2.1.AG t nhiên : 1.4.2.1.AG t nhiên : ự ự

Trang 13

 1.4.2.2.AG bán t ng h p : 1.4.2.2.AG bán t ng h p : ổ ổ ợ ợ

 T Kanamycin A đT Kanamycin A đừừ ượược Amikacin.c Amikacin

 T Kanamycin B đT Kanamycin B đừừ ượược Dibekacin.c Dibekacin

 T Sisomicin đT Sisomicin đừừ ượược Netitmicin.c Netitmicin

 T Dibekacin đT Dibekacin đừừ ượược Habekacin.c Habekacin

Trang 15

Pipemidic, Piromidic, Flumequin.

Sparfloxacin, Fleroxacin, Levofloxacin, Gemifloxacin, Gatifloxacin

Th h III : ế ệ

Th h III : ế ệ Moxifloxacin

Trang 19

 Nitrofural, Nifuroxazid, Nifurzid

 1.4.14.Sulfamid : Sulfamethoxazol, Sulfadoxin, Sulfaguanidin, Sulfacetamid, Sulfadiazin

Trang 20

 Xét nghi m lâm sàng thXét nghi m lâm sàng thệệ ườường quing qui

 Tìm vi khu n gây b nh: Phân l p vi khu n Tìm vi khu n gây b nh: Phân l p vi khu n ẩẩ ệệ ậậ ẩẩ

gây b nhệ

Trang 21

1.5.2.L a ch n kháng sinh h p lý : ự ọ ợ

1.5.2.L a ch n kháng sinh h p lý : ự ọ ợ L a ch nL a ch nựự ọọkháng sinh ph thu c vào:ụ ộ

kháng sinh ph thu c vào:ụ ộ

 Đ nh y c m c a vi khu n gây b nh đ i Đ nh y c m c a vi khu n gây b nh đ i ộộ ạạ ảả ủủ ẩẩ ệệ ốố

v i kháng sinh.ớ

 V trí nhi m khu nV trí nhi m khu nịị ễễ ẩẩ

 C đ a b nh nhânC đ a b nh nhânơ ịơ ị ệệ

Trang 22

1.5.3.Ph i h p kháng sinh ph i h p lý ố ợ ả ợ

 Khuy n khích ph i h p khi:Khuy n khích ph i h p khi:ếế ố ợố ợ

 Trong đi u tr nhi m khu n kéo dàiTrong đi u tr nhi m khu n kéo dàiềề ịị ễễ ẩẩ

 Khi đi u tr nh ng ch ng vi khu n đ kháng Khi đi u tr nh ng ch ng vi khu n đ kháng ềề ịị ữữ ủủ ẩẩ ềề

Trang 23

1.5.4.Ph i s d ng kháng sinh đúng th i gianả ử ụ ờ1.5.4.Ph i s d ng kháng sinh đúng th i gianả ử ụ ờ

 Nguyên t c chung: S d ng kháng sinh đ n Nguyên t c chung: S d ng kháng sinh đ n ắắ ử ụử ụ ếếkhi h t vi khu n trong c th c ng thêm 2 - 3 ế ẩ ơ ể ộ

khi h t vi khu n trong c th c ng thêm 2 - 3 ế ẩ ơ ể ộ

ngày ngở ười bình thường và 5 - 7 ngày ở

b nh nhân suy gi m mi n d chệ ả ễ ị

Trang 24

 Phòng b i nhi m do ph u thu t Phòng b i nhi m do ph u thu t ộ ộ ễ ễ ẩ ẩ ậ ậ

 Phòng nguy c viêm màng trong tim Phòng nguy c viêm màng trong tim ơ ơ

do liên c u trong b nh th p kh p ầ ệ ấ ớ

Trang 26

 TD: Có tác d ng trên các vi khu n:TD: Có tác d ng trên các vi khu n:ụụ ẩẩ

 C u khu n Gr : liên c u (nh t là lo i tan C u khu n Gr : liên c u (nh t là lo i tan ầầ ẩẩ ầầ ấấ ạạ

huy t), ph c u và t c u không s n xu t ế ế ầ ụ ầ ả ấ

Penicilinase

 C u khu n Gr ái khí (than, Subtilis, b ch C u khu n Gr ái khí (than, Subtilis, b ch ầầ ẩẩ ạạ

c u); và y m khí ( Clostridium, hoai th sinh ầ ế ư

h i)ơ

 Xo n khu n, đ t bi t là xo n khu n giang Xo n khu n, đ t bi t là xo n khu n giang ắắ ẩẩ ặặ ệệ ắắ ẩẩmai (Treponema pallidum)

Trang 27

 CĐ: Nhi m khu n đCĐ: Nhi m khu n đễễ ẩẩ ườường hô h p, nhi m ng hô h p, nhi m ấấ ễễ

khu n não – màng não, viêm màng trong tim, ẫ

l u, giang mai; nhi m khu n ph n m m ậ ễ ẩ ầ ề

(viêm qu ng ).ầ

 Còn dùng đ phòng b nh: Th p kh p c p, Còn dùng đ phòng b nh: Th p kh p c p, ểể ệệ ấấ ớớ ấấviêm màng trong tim, b i nhi m v t thộ ễ ế ương

viêm màng trong tim, b i nhi m v t thộ ễ ế ương

Trang 28

 LD: Tùy theo tình tr ng nhi m khu n, t LD: Tùy theo tình tr ng nhi m khu n, t ạạ ễễ ẩẩ ừừ

1tri u đ n 50 tri u UI/24 gi / 4 l n, IM ho c ệ ế ệ ờ ầ ặ

Trang 29

PHENOXY METHYL PENICILLIN

 TK: Penicillin V, Phenomycillin

 BD: Oracillin, Ospen, Vegacillin, V – Pen

 DT: Viên nén 200.000 – 400.000 – 500.000 và

1 tri u UI; gói b t 500.000 UI; d ch treo 5ml/ ệ ộ ị

250.000 – 500000 UI

Trang 30

 TD – CĐ: Nh Penicillin G.TD – CĐ: Nh Penicillin G.ưư

 LD:

 NgNgườ ớườ ới l n: 2 – 4 tri u UI/ ngày/ 2 l ni l n: 2 – 4 tri u UI/ ngày/ 2 l nệệ ầầ

 Tr em: 10.000 – 50.000 UI/kg/ 24 giTr em: 10.000 – 50.000 UI/kg/ 24 giẻẻ ờờ

 CCĐ: D ng v i PenicillinCCĐ: D ng v i Penicillinị ứị ứ ớớ

 BQ: Tránh ánh sáng, tránh mBQ: Tránh ánh sáng, tránh mẩẩ

Trang 32

 TD:

 Trên các khu n Gr tác d ng nh Penicillin G, Trên các khu n Gr tác d ng nh Penicillin G, ẩẩ ụụ ưư

nh ng có thêm tác d ng trên m t s khu n ư ụ ộ ố ẩ

Gr : Coli, Salmonella, Shigella, Proteus, H

influenzae

 B Penicinase phá h y.B Penicinase phá h y.ịị ủủ

Trang 33

 CĐ: Viêm màng não m , th CĐ: Viêm màng não m , th ủ ủ ươ ươ ng hàn, nhi m khu n ng hàn, nhi m khu n ễ ễ ẩ ẩ

đ ườ ng m t, ti t ni u, nhi m khu n s sinh, hô h p, ậ ế ệ ễ ẩ ơ ấ

mô m m ề

 LD:

 U ng: 2 – 4 g/ ngày Tr em: 50mg/kg/ngày/4 l n U ng: 2 – 4 g/ ngày Tr em: 50mg/kg/ngày/4 l n ố ố ẻ ẻ ầ ầ

 IM ho c IV: 4 – 8 g/ngày Tr em: 200mg/kg/24 gi IM ho c IV: 4 – 8 g/ngày Tr em: 200mg/kg/24 gi ặ ặ ẻ ẻ ờ ờ

 CCĐ: D ng v i - lactam CCĐ: D ng v i - lactam ị ứ ị ứ ớ ớ

 BQ: Tránh m, tránh ánh sáng BQ: Tránh m, tránh ánh sáng ẩ ẩ

Trang 35

 TD: Gi ng Ampicillin nh ng u ng h p thu nhi u TD: Gi ng Ampicillin nh ng u ng h p thu nhi u ố ố ư ư ố ố ấ ấ ề ề

 Tr em tùy theo tu i: 25 – 50mg/kg/ngày/ 3 l n Tr em tùy theo tu i: 25 – 50mg/kg/ngày/ 3 l n ẻ ẻ ổ ổ ầ ầ

 IV – IM: Ng IV – IM: Ng ườ ớ ườ ớ i l n 500 – 1000mg/l n x 3 l n/ i l n 500 – 1000mg/l n x 3 l n/ ầ ầ ầ ầ ngày.

 CCĐ: D ng v i - lactam CCĐ: D ng v i - lactam ị ứ ị ứ ớ ớ

 BQ: Tránh ánh sáng.

Trang 37

 TD: Tác d ng t t trên c u khu n và tr c TD: Tác d ng t t trên c u khu n và tr c ụụ ốố ầầ ẩẩ ựự

khu n Gr ; có tác d ng trên m t s tr c ẩ ụ ộ ố ự

khu n Gr , trong đó có các tr c khu n đẩ ự ẩ ường

 CĐ: Các nhi m khu n hô h p, ti t ni u, các CĐ: Các nhi m khu n hô h p, ti t ni u, các ễễ ẩẩ ấấ ếế ệệ

mô m m và ngoài da do vi khu n ch u tác ề ẩ ị

d ng.ụ

Trang 38

 LD: Ng Ng ườ ớ ườ ớ i l n: i l n: 1 – 4 gam/ ngày/ 2 – 3 l n 1 – 4 gam/ ngày/ 2 – 3 l nầầ

 Tr em: Tr em: ẻ ẻ 25 – 50 mg/ kg/ 24 gi / 3 l n 25 – 50 mg/ kg/ 24 gi / 3 l n.ờờ ầầ

 CCĐ: M n c m v i - lactam.CCĐ: M n c m v i - lactam.ẫẫ ảả ớớ

Trang 39

 CEFOTAXIM

 BD: Claforan, Zarivis, Cefomic

 DT: L thu c b t 250 – 500mg – 1 gam.DT: L thu c b t 250 – 500mg – 1 gam.ọọ ốố ộộ

 TD: Kháng sinh di t khu n nhóm TD: Kháng sinh di t khu n nhóm ệệ ẩẩ

Cephalosporin TH III, tác d ng trên c u ụ ầ

khu n Gr kém TH I; nh ng tác d ng trên các ẩ ư ụ

khu n Gr , nh t là các tr c khu n đẩ ấ ự ẩ ường

ru t, k c ch ng ti t lactamase thì m nh ộ ể ả ủ ế ạ

h n nhi u.ơ ề

Trang 40

 CĐ: Các nhi m trùng do các vi khu n nh y CĐ: Các nhi m trùng do các vi khu n nh y ễễ ẩẩ ạạ

c m nh nhi m trùng huy t, viêm n i tâm ả ư ễ ế ộ

m c, viêm màng não (ngo i tr do Listeria ạ ạ ừ

monocytogenes), nhi m trùng hô h p, TMH, ễ ấ

ti t ni u, da và mô m m; nhi m trùng xế ệ ề ễ ương

kh p, sinh d c; b nh l u; phòng ng a ph u ớ ụ ệ ậ ừ ẩ

thu t.ậ

Trang 41

 Ng Ng ườ ớ ườ ớ i l n: i l n: 2 – 4gam/ngày/ 2 – 3 l n , IM 2 – 4gam/ngày/ 2 – 3 l n , IM ầầ

ho c IV.ặ

 + Nhi m trùng đ+ Nhi m trùng đễễ ườường ti u: 2 gam/ngày/ 2 l nng ti u: 2 gam/ngày/ 2 l nểể ầầ

 + Nhi m trùng đe d a tính m ng: 6 – + Nhi m trùng đe d a tính m ng: 6 – ễễ ọọ ạạ

8gam/ngày/ 3 l nầ

 + Phòng ng a nhi m trùng trong ph u thu t: + Phòng ng a nhi m trùng trong ph u thu t: ừừ ễễ ẩẩ ậậ1gam/ li u duy nh t, tiêm 30 – 60 phút trề ấ ước

1gam/ li u duy nh t, tiêm 30 – 60 phút trề ấ ước

khi ph u thu t, n u c n l p l i sau 6 – 12 ẩ ậ ế ầ ắ ạ

Trang 42

 CCĐ: Quá m n v i Cephalosporin D ng CCĐ: Quá m n v i Cephalosporin D ng ẫẫ ớớ ạạ

tiêm IM thì không tiêm IV, và không dùng cho

Trang 44

 TD: Tác d ng trên khu n Gr : t c u, ph TD: Tác d ng trên khu n Gr : t c u, ph ụụ ẩẩ ụ ầụ ầ ếế

c u, liên c u ầ ầ

 Khu n Gr : Salmonella, Shigella, Khu n Gr : Salmonella, Shigella, ẩẩ

Haemophylus, Brucella, xo n khu n giang ắ ẩ

Tetracyclin); nhi m khu n huy t n ng do ễ ẩ ế ặ

Trang 45

 LD: IM: NgLD: IM: Ngườ ớườ ới l n 0,5 – 1gam/24 gi LTĐ: i l n 0,5 – 1gam/24 gi LTĐ: ờờ0,5g/l – 2g/ 24 giờ

0,5g/l – 2g/ 24 giờ

 Tr em 20mg /kg/24 giTr em 20mg /kg/24 giẻẻ ờờ

 Trong đi u tr lao, t ng li u không Trong đi u tr lao, t ng li u không ềề ịị ổổ ềềquá 80 – 100g

 CCĐ: D ng v i Streptomycin, viêm dây CCĐ: D ng v i Streptomycin, viêm dây ị ứị ứ ớớ

th n kinh thính giác, r i lo n b ph n tai ầ ố ạ ở ộ ậ

trong, suy th n, ph n có thaiậ ụ ữ

 P P: Gây đi c vĩnh vi n, viêm da ti p xúc.P P: Gây đi c vĩnh vi n, viêm da ti p xúc.ƯƯ ếế ễễ ếế

 BQ: Tránh ánh sáng

Trang 46

 GENTAMICIN

 BD: Geomycine, Septopal

 DT: ng tiêm 1 và 2ml dung d ch 4%, thu c DT: ng tiêm 1 và 2ml dung d ch 4%, thu c ỐỐ ịị ốố

m và kem bôi 0,1% L thu c b t tiêm 40 và ỡ ọ ố ộ

E.coli, Enterobacter và Serratia, t c u và m t ụ ầ ộ

s liên c u.ố ầ

Trang 47

 CĐ: Các nhi m khu n do nh ng ch ng ch u CĐ: Các nhi m khu n do nh ng ch ng ch u ễễ ẩẩ ữữ ủủ ịịtác d ng, nh nhi m khu n huy t, viêm n i ụ ư ễ ẩ ế ộ

tác d ng, nh nhi m khu n huy t, viêm n i ụ ư ễ ẩ ế ộ

tâm m c, ph qu n ph i ti t ni u, tiêu hóa, ạ ế ả ổ ế ệ

xương và mô m m, ngoài da, m t.ề ắ

 LD: IM ho c IV: 3 – 5mg/kg/ ngày/2 – 3 l n.LD: IM ho c IV: 3 – 5mg/kg/ ngày/2 – 3 l n.ặặ ầầ

Trang 48

 CCĐ: D ng v i kháng sinh nhóm Aminosid, CCĐ: D ng v i kháng sinh nhóm Aminosid, ị ứị ứ ớớ

Trang 49

Nhóm Macrolid

ERYTHROMYCIN

BD: Erythrocin, E Mycin, Eratrex

TD: Viên nén, viên nang 250 – 500mg; gói

thu c b t 125 – 250mg; d ch treo u ng ố ộ ị ố

125mg/ 5ml; l thu c tiêm 300mg; kem bôi ọ ố

4%

TD: Ph tác d ng tổ ụ ương t Penicillin Gự

Trang 50

CĐ: Các nhi m khu n do vi khu n ch tác d ng ễ ẩ ẩ ị ụ

đ ng hô h p, da, mô m m, đ ng tiêu

ở ườ đ ng hô h p, da, mô m m, đấ ề ường tiêu

hóa, ti t ni u, sinh d c, xế ệ ụ ương, m t ắ

vào dung d ch Glucose ho c NaCl đ ng ị ặ ẳ

ươ

Trang 51

 CCĐ: M n c m v i Erythromycin, suy gan CCĐ: M n c m v i Erythromycin, suy gan ẫẫ ảả ớớ

n ng, dùng chung v i các Alcaloid co m ch.ặ ớ ạ

 P P: D ng ngoài da, r i lo n tiêu hóa nh P P: D ng ngoài da, r i lo n tiêu hóa nh ƯƯ ị ứị ứ ốố ạạ ẹẹ

 BQ: Tránh m, tránh ánh sáng.BQ: Tránh m, tránh ánh sáng.ẩẩ

Trang 52

Nhóm Phenicol

CHLORAMPHENICOL

 TK: Chloromycetin, Mediamycetin

 BD: Synthomycin, Tifomycine, Chlorocid

 DT: Viên nén, viên b c đDT: Viên nén, viên b c đọọ ườường, viên nang ng, viên nang

0,10 – 0,25 – 0,50 gam L thu c b t 1g đ ọ ố ộ ể

pha d ch treo tiêm b p L thu c m 1,5% ị ắ ọ ố ỡ

Tiêu đề	Kháng Sinh Sulfamid
Trường học	Trường Đại học Y Hà Nội
Chuyên ngành	Y học
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	91
Dung lượng	4,09 MB