Kỹ thuật chất xếp, bảo quản và vận chuyển hàng thông dụng trong kho và trên phương tiện vận chuyển:.... Phương tiện vận chuyển, phương tiện xếp dỡ và công cụ xếp dỡ hàng hóa, các vật liệ
Trang 1BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HỒ CHÍ MINH - -
CHUYÊN ĐỀ 3:
HÀNG THÔNG DỤNG
Giảng viên: THS NGUYỄN THỊ HỒNG THU
Môn: HÀNG HÓA VẬN TẢI
NGUYỄN LÊ ANH THƯ
HUỲNH THỊ NHƯ QUỲNH
NGUYỄN THU THẢO
Trang 2MỤC LỤC
Chương 1 Giới thiệu về hàng thông dụng
1.1 Hàng thông dụng: 4
1.1.1 Định nghĩa: 4
1.1.2 Phân loại: 4
1.2 Phương tiện vận chuyển: 5
1.3 Tính chất: 6
1.4 Một số hàng hoá thông dụng: 6
Chương 2 Giới thiệu Pallet So sánh giữa Pallet và Slip sheet
2.1 Pallet là gì?: 8
2.2 Phân loại: 8
2.3.Vai trò của Pallet 10
2.4 Slip sheet là gì? Và Pallet và slip sheet có điểm gì giống và khác nhau? 10
2.5 So sánh pallet và slip sheet: 11
Chương 3 Kỹ thuật chất xếp, bảo quản và vận chuyển hàng thông dụng trong kho và trên phương tiện vận chuyển:
3.1 Kỹ thuật chất xếp: 13
3.2 Bảo quản: 13
3.3 Vận chuyển hàng hóa: 13
Chương 4 An toàn lao động khi chất xếp và vận chuyển hàng thông dụng:
4.1 Các yếu tố nguy hiểm khi bốc xếp hàng hóa 14
4.1.1 Hàng hóa tự đổ: 14
Trang 34.1.2 Sạt đổ hàng hóa: 14
4.1.3 Bị ngã, tai nạn nghề nghiệp trong quá trình xếp dỡ 15
4.2 Các quy tắc an toàn khi chất xếp và vận chuyển hàng thông dụng: 15
Chương 5 Phương tiện vận chuyển, phương tiện xếp dỡ và công cụ xếp dỡ hàng hóa, các vật liệu chèn lót trong vận tải:
5.1 Phương tiện vận chuyển: 16
5.1.1 Xe container (Container truck) 16
5.1.2 Tàu hỏa: 17
5.1.3 Tàu thủy 18
5.1.4 Máy bay 19
5.2 Phương tiện và công cụ xếp dỡ: 19
5.2.1 Cẩu giàn (Container gantry crane) 19
5.2.2 Cẩu chân đế (Multifunction crane) 20
5.2.3 Cẩu sắp xếp container (Container stacking crane) 20
5.2.4 Xe nâng hạ (Forklift) 21
5.2.5 Giá cẩu 21
5.2.6 Bàn nâng điện: 22
5.2.7 Dây nilon: 22
5.2.8 Các dây đai bằng thép, xích, móc: 23
5.3 Vật liệu chèn lót trong vận tải: 23
Chương 6 Kết luận:
NGUỒN TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4Chương 1 Giới thiệu về hàng thông dụng
1.1 Hàng thông dụng:
1.1.1 Định nghĩa:
Hàng thông dụng là những loại hàng được vận chuyển và bảo quảntrong từng bao riêng hoặc theo nhóm Phụ thuộc vào tính chất lý hoá, hànghoá còn có thể được đóng gói và không đóng gói
Hình 1.1 Hàng không đóng gói
Hình 1.2 Hàng được đóng gói
1.1.2 Phân loại:
*Vận chuyển hàng thông dụng được chia làm 2 hình thức:
- Hình thức vận chuyển và cơ giới hoá xếp dỡ
- Điều kiện bảo quản và vận chuyển
a) Hình thức vận chuyển và cơ giới hoá xếp dỡ:
-Hàng hòm, thùng, bao, kiện… (như bao gạo, khẩu trang, sữa,
…)
-Hàng đơn chiếc không bao gói (như xe, máy móc, thiết bị…)
-Hàng dài (như sắt, thép, )
-Hàng vận chuyển trên pallet
-Hàng tự di chuyển (như ô tô, máy kéo, xe máy,…)
-Hàng container (xi măng, bột,…)
Trang 5Hình 1.3: Hàng đựng trong bao Hình 1.4: Hàng trong
container
b Điều kiện bảo quản và vận chuyển:
- Hàng được vận chuyển và bảo quản lộ thiên (như gạch, đá,
sỏi….)
- Hàng sợ ẩm, sợ nhiệt: vận chuyển và bảo quản trong phương tiện
và kho kín (như ngũ cốc, hạt giống….)
- Hàng vận chuyển và bảo quản nhiệt độ thích hợp (hàng mau
hỏng) (như trái cây, rau củ… )
Ngoài ra người ta còn phân ra hàng nguy hiểm và hàng dễ cháy được vận chuyển và bảo quản theo nguyên tắc riêng (xăng, dầu)
Hình 1.5: Xe vận chuyển đá Hình 1.6: Xe chở xăng dầu
1.2 Phương tiện vận chuyển:
Hiện nay hàng thông dụng có xu hướng vận chuyển trong các xeContainer (General Container) và vận chuyển trên các tàu Container(General Ship)
Trang 6Hình 1.7: Tàu Container Hình 1.8: Xe container
-Hàng linh kiện điện tử: có thể là một bộ truy xuất ngẫu nhiên như
ram, một bộ bo, diode phát quang,…
Trang 8Chương 2 Giới thiệu Pallet So sánh giữa
Pallet và Slip sheet2.1 Pallet là gì?:
Bản chất Pallet là các kệ dùng để kê hàng hóa Nó được thiết kế theo dạng mặt phẳng, dùng đế cố định hàng hóa bên trên Các Pallet thường được thiết kế theo đơn vị lượng tải nhất định để dễ dàng cho việc thống kê, sắp xếp và vận chuyển trong các kho một cách hiệu quả
Trang 9- Pallet cố định (captive
pallet): Pallet sử dụng
trong phạm vi hạn
chế, thường sử dụng
trong các trung tâm
phân phối, nhà máy
Trang 10Hình 2.6: Pallet nhựa
2.3.Vai trò của Pallet
- Giúp cố định hàng hóa chắc chẵn để cán thiết bị như xe nâng cóthể dễ dàng nâng hạ hàng hóa lên kệ để pallet hoặc container antoàn, tránh va chạm hay hàng hóa bị xê dịch
- Pallet giúp hạn chế việc hàng hóa tiếp xúc với mặt đất có thể gây
ra ẩm mốc, làm hư hỏng các loại hàng hóa đặc trưng như: lươngthực thực phẩm, dược phẩm, vải cuộn,
- Thay vì vận chuyển hàng hóa một cách riêng lẻ, hàng hóa sẽ đượcxếp lên pallet và đóng gói cùng nhau, tạo thành một tải hàng, giúpviệc vận chuyển hàng hiệu quả
- Một số pallet có thể xếp chồng lên nhiều tầng thành một dấy kệchứa hàng hóa, tiết kiệm được nhiều chi phí
- Đơn giản hóa công tác quản lý kho
2.4 Slip sheet là gì? Và Pallet và slip sheet có điểm gì giống và khác nhau?
Slip
sheet : là tấm đỡ hàng mỏng làm từ giấy kraft-liner hoặc
nhựa PP và HDPE, được sử dụng trong ngành vận chuyển vàlogitics, giúp di chuyển và bốc xếp hàng hóa một cách dễ dàng
Trang 11Hình 2.7: Slip sheet giấy Hình 2.8: Slip sheet
nhựa
2.5 So sánh pallet và slip sheet:
- Giống nhau: Pallet và Slip sheet đều là những thiết bị hỗ trợhậu cần mang đến nhiều lợi ích cho doanh nghiệp sử dụng
Dễ dàng đưa vào thịtrường giấy thải để táichế thành các sản phẩmmới
Nguyên liệu cần
dùng để tạo ra sản
phẩm
Cần dùng nhiều nguyên liệu để
hơn
Có độ sâu, là nơi trú ẩn nhiềusâu bệnh, cần được khử khuẩn
Trang 12Vệ sinh Nguy cơ lây nhiễm chéo.
Thiết bị hỗ trợ Không cần các phụ kiện
đặc biệt
Cần có các phụ kiện đặc biệt trên các thiết bị vận chuyển
như: xe nâng để xếp hàng, nâng hàng,…
Khả năng bảo
vệ môi trường
Khi không còn nhu cầu sử dụng
nữa, pallet nhựa hay pallet gỗ rất
khó để xử lý Việc tiêu hủy
chúng có thể gây ra các khí thải
làm ảnh hưởng đến môi trường
Dễ dàng phân hủy, rấtthân thiện với môitrường Chúng có thể dễdàng tái chế và tái sửdụng, hạn chế được tìnhtrạng thải ra ngoài,không gây ra các tácđộng tiêu cực làm ônhiễm môi trường
Trang 13Chương 3 Kỹ thuật chất xếp, bảo quản và
vận chuyển hàng thông dụng trong kho và
trên phương tiện vận chuyển:
- Chất xếp theo nguyên tắc FIFO/LIFO: Chất xếp hàng theo nguyên tắc
"đầu vào trước - đầu ra trước" hoặc "đầu vào sau - đầu ra trước" để đảmbảo hàng hóa được sử dụng theo thứ tự
- Sử dụng thiết bị hỗ trợ: Sử dụng các thiết bị hỗ trợ như xe nâng, cần cẩu
để chất xếp hàng hóa một cách an toàn và nhanh chóng
➔ Kỹ thuật chất xếp, bảo quản và vận chuyển hàng hóa không chỉ đảmbảo an toàn cho hàng hóa mà còn tối ưu hóa quá trình lưu trữ và vậnchuyển để tiết kiệm thời gian và chi phí
Trang 14Chương 4 An toàn lao động khi chất xếp và
Đây là một trong những yếu tố nguy hiểm khi bốc xếp hàng hóa mà bạncần lưu ý Việc này có thể xảy ra bất chợt và con người khó có thể lườngtrước được
Hình 4.1: Hàng bị đổ
4.1.2 Sạt đổ hàng hóa:
Việc không cân đối khối lượng trong quá trình bốc xếp hàng hóa dễ dẫn tớitình trạng sạt đổ hàng hóa Có thể bạn xếp những thùng hàng có trọnglượng nhẹ ở bên dưới và các thùng có khối lượng lớn ở bên trên nên dễ dẫntới tình trạng bị sụp hàng Phần hàng hóa ở dưới cùng sẽ bị hư hại nghiêmtrọng mà không thể lường trước được
Trang 15Hình 4.2: Hàng hóa bị đỗ, ngã
4.1.3 Bị ngã, tai nạn nghề nghiệp trong quá trình xếp dỡ
Việc bị ngã, hay gặp tai nạn nghê nghiệp trong quá trình xếp dỡ hàng hóa
là điều không ai mong muốn Chỉ cần một phút sơ sảy bạn có thể bị ngã từnhững kiện hàng cao xuống, nếu nhẹ thì gãy tay, gãy chân nhưng nặng cóthể gây nguy hiểm đến tính mạng
- Xác định trọng tải cho phép để xếp dỡ hàng hóa Tuyệt đối không đượcxếp hàng hóa quá tải vì gây ra những ảnh hưởng không tốt
- Những lô hàng có cùng tính chất nên được sắp xếp cùng nhau để tiệnthống kê và quản lý Hơn nữa, việc bảo quản hàng hóa cũng dễ dànghơn rất nhiều
- Sắp xếp hàng hóa theo thứ tự được giao Những hàng cần giao ngay nên
để ở đầu Lô hàng giao cuối sẽ để ở phía trong cùng của
thùng xe Việc sắp xếp khoa học như vậy sẽ giúp bạn thuận tiện hơntrong việc trả hàng
- Những hàng hóa có khối lượng nặng đặt lên trước và đặt ở gần nhau
Trang 16hóa không bị xê dịch trong suốt quá trình vận chuyển dẫn đến việc hưhỏng.
- Hàng hóa nhẹ nên xếp cuối cùng, ở bên trên, tránh việc bị các hàngnặng đè lên gây hư hỏng Các mặt hàng dễ vỡ như đồ thủy tinh, thủcông mỹ nghệ cần phải xếp cẩn thận hoặc đặt riêng trong các cont khácnhau Ngoài ra, bạn cần cố định chúng lại để hạn chế tối đa xê dịch
- Phân bố tải trọng của lô hàng đều trên xe, tránh trường hợp bị lệch hayvượt quá tải trọng sẽ gây ra ảnh hưởng không tốt
- Thống nhất phương án xếp dỡ với người phụ trách khi sử dụng xà lan,tàu thuyền Kiểm tra môi trường trong xà lan có thông thoáng không khivận chuyển hàng có hơi, khí độc
- Bốc dỡ hàng hóa nên lấy theo thứ tự từ trên xuống dưới, tránh trườnghợp rút sàn hàng hóa gây sụt đổ, hỏng hàng Giữ hàng ổn định theo 1hình khối nhất định
- Di chuyển chậm rãi, cẩn thận bình khí hóa lỏng hay khí nén, hạn chếnhững va chạm mạnh xảy ra Đồng thời chuẩn bị sẵn các phương án xử
lý kịp thời các trường hợp rơi vỡ không mong muốn xảy ra
Chương 5 Phương tiện vận chuyển, phương tiện xếp
dỡ và công cụ xếp dỡ hàng hóa, các vật liệu chèn lót
trong vận tải:
5.1 Phương tiện vận chuyển:
- Là các phương tiện chuyên sử dụng trong vận chuyển sản phẩm, hàng hóa cả đường bộ, đường thủy hay hàng không, vận chuyển
những bưu phẩm, bưu kiện, những loại hàng hóa từ nhỏ cho tới lớn hơn
- Hàng thông dụng trong vận tải biển được vận chuyển bằng tàu bách hóa,tàu khô tổng hợp, salan, tàu chuyên dụng (roro, container),
5.1.1 Xe container (Container truck)
- Hiện nay, xe container được sử dụng phổ biến, có vai trò quan trọngtrong việc vận tải container và vận tải đa phương thức Đặc biệt là tạinhững cảng biển, nơi mà hằng ngày đón nhận hàng trăm tàu thuyền,container vận chuyển hàng hóa liên tục
- Là các loại xe chuyên dụng để chở container, vận chuyển containerhàng hóa về kho bãi, nơi tập kết hay địa chỉ theo yêu cầu của kháchhàng
Trang 17Hình 5.1: Xe container
+ Ưu điểm:
- Có khả năng chứa lượng hàng hóa lớn, giúp tối ưu quy trình vận
chuyển vả giảm chi phí
- Các xe container thường được trang bị GPS, giúp quản lý vận
chuyển hàng hóa một cách hiệu quả và minh bạch
+ Nhược điểm:
- Xe container có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khu vực khó
đi, như khu vực nông thôn và miển núi
- Không phù hợp cho vận chuyển hàng hóa có kích thước lớn hoặc cồng
kềnh
5.1.2 Tàu hỏa:
Hình 5.2 Tàu hỏa
Trang 18- Có thể vận chuyển được lượng hàng hoá lớn
- Đây là một phương tiện vận chuyển phổ biến cho một hành trình nhất định
- Chỉ có thể đi theo một tuyến đường nhất định
- Tần suất khai thác khá thấp, thời gian giao hàng lâu
- Không thích hợp với những kiện hàng có giá trị cao cần thời gian giao hàng nhanh
Trang 19+ Ưu điểm:
- Có khả năng vận chuyển được một khối lượng hàng hoá lớn
- Có chi phí thấp nhất trong 4 loại hình vận chuyển hiện nay
- Thích hợp với các loại hàng hoá cồng kềnh, có hạn sử dụng lâu dài và khó hỏng hóc trên những cung đường trung bình và dài
+ Nhược điểm:
- Tốc độ chậm
- Chịu ảnh hưởng nhiều có thời tiết như bão, sóng to, gió lớn,
- Các tuyến đường vận chuyển có hạn phụ thuộc vào mạng lưới
5.2 Phương tiện và công cụ xếp dỡ:
Trong ngành logistics nói riêng và xuất nhập khẩu nói chung, quá trìnhxếp dỡ hàng hóa container tại cảng là một việc làm rất quan trọng
5.2.1 Cẩu giàn (Container gantry crane)
- Loại cẩu lớn thường được lắp đặt tại các cảng container hoặc đặt tại cầu
Trang 20tàu dùng để xếp dỡ container lên xuống tàu theo phương thức nâng qualan can tàu: Lo/Lo (Lift-on/Lift-off).
5.2.2 Cẩu chân đế (Multifunction crane)
Còn gọi là cổng trục chân đế, cẩu bờ, cẩu cò,… Với phần chân đế linhhoạt có thể xoay trở dễ dàng, sử dụng để cẩu hàng bách hóa, phổ biến tạicảng biển, cảng sông, bến bãi bốc xếp container
Hình 5.2: Cẩu chân đế
Ưu điểm: tầm với và chiều cao nâng lớn, phạm vi hoạt động rộng, linh
hoạt trong việc chọn vị trí nhấc cũng như đặt container mà không cần dichuyển Tuy nhiên, loại này có năng suất kém hơn và không chuyên dụng bằngcẩu giàn
Trang 215.2.3 Cẩu sắp xếp container (Container stacking crane)
Cẩu sắp xếp là loại cẩu di động chuyên dụng dùng để cẩu nâng hạ, sắpxếp các kiện công, container trong bãi container của cảng Cấu trúc gồmmột khung có chân đế gắn vào bánh lăn ray hoặc bánh lăn cao su và một xeđiện con (trolley) di chuyển dọc khung dầm
Hình 5.3: Cẩu sắp xếp
5.2.4 Xe nâng hạ (Forklift)
Là thiết bị dùng chủ yếu, để di chuyển và nâng hạ hàng hóa nặng, hànghóa cồng kềnh dễ dàng hơn với cấu trúc dạng ô tô bánh lốp có trang bịđộng cơ Diesel và động cơ thủy lực, nâng hạ container qua cơ cấu càng (xenâng thông thường) hoặc khớp giữ (xe nâng chụp, nâng cạnh)
Trang 22tương ứng với chiều dài và chiều rộng của container 20′ và 40′.
• Giá cẩu tự động: Có chiều dài thay đổi được để phù hợp với chiềudài của nhiều loại container và cũng là loại có cấu trúc phức tạp hơnnhiều giá cẩu thô sơ
Hình 5.5: Giá cẩu thô sơ
5.2.6 Bàn nâng điện:
Hình 5.6: Bàn nâng điện
5.2.7 Dây nilon:
Hình 5.7 : Dây nilon
Trang 235.2.8 Các dây đai bằng thép, xích, móc:
5.3 Vật liệu chèn lót trong vận tải:
Để đảm bảo tránh sự va chạm ảnh hưởng đến hàng hóa cũng như container, trong vận tải có một số vật liệu chèn lót như sau:
Trang 25Hình 5.13: Thanh nẹp góc chữ V
Chương 6 Kết luận:
Hàng thông dụng đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh
vực khác nhau của đời sống hàng ngày, sản xuất, thương mại,
và dịch vụ Hàng thông dụng đóng vai trò quan trọng trong việc
đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người, hỗ trợ các ngành công
nghiệp khác nhau và có ảnh hưởng đáng kể đến cách chúng ta
sống và làm việc Các mặt hàng thông dụng không chỉ là những
sản phẩm cần thiết trong cuộc sống hàng ngày mà còn phản ánh
nhu cầu và xu hướng tiêu dùng tại Việt Nam Thị trường này
liên tục thích ứng với sự đổi mới và thay đổi trong lối sống
Trang 26NGUỒN TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu sách Hàng Hóa Vận Tải – Tác giả Ths Nguyễn Thị