Việc hiểu rõ và áp dụng những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh lương thực cho các thế hệ tương l
Trang 11
BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA VIỆN ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO
CHUYÊN ĐỀ 2 HÀNG LƯƠNG THỰC
NGÀNH : LOGISTICS VÀ QUẢN LÝ CHUỖI CUNG Ứ NG
GVHD : Nguyễn Thị Hồng Thu
Sinh viên thực hiện:
Phương Hồ Gia Quyên
Phm Minh Khoa
Dương Khnh Linh
Trn Ly Na
Quan Ngc An
Văn Thị Thanh Huệ
Lữ Hoàng Gia Lợi Trn Duy Nguyên Nguyễn Thúy Hiền
Lớp: QC2319CLCB Khóa: 2023
TP.Hồ Chí Minh – 19/05/2024
Trang 22
LỜI M ĐU……….…….…4
CHƯƠNG 1: GI ỚI THIỆU VỀ HÀNG LƯƠNG THỰC……….… .6
1 Cơ sở lý thuyết… …… ……… ……… 6
CHƯƠNG 2: TÌM HIỀU CÁCH THỨC BAO GÓI, CÁC LOẠI BAO GÓI, XẾP DỠ, BẢO QUẢN HÀNG LƯƠNG THỰC……….……… 8
1 Cách Thức Bao Gói Hàng Lương Thực ……… ………… …… 8
2 Các Loại Bao Gói……… ……… …… 8
3 Xếp Dỡ Hàng Lương Thực……… …10
4 Bảo Quản Hàng Lương Thực ……… 11
CHƯƠNG 3: CÁCH THỨC XẾP DỠ HÀNG HÓA TRÊN TÀU VÀ KHO ………13
1.Khái Niệm ……… ………… ………13
2.Cách Thức Xếp Dỡ Hang Hóa Lên Tàu ……….…… … 13
3 Cách Thức Xếp Dỡ Hàng Hóa Trên Kho ……… …………15
CHƯƠNG 4 AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG VẬN CHUYỂN VÀ LƯU TRỮ HÀNG LƯƠNG THỰC………… ……….….…18
1 Các Yếu Tố Nguy Hiểm Trong Vận Chuyển Và Lưu Trữ Hàng Lương Thực ……… … 18
2 Nguyên Tắc An Toàn Lao Động Trong Vận Chuyển …… ………….………19
3 Nguyên Tắc An Toàn Cho Lao Động Khi Chất Xếp ……… 19
CHƯƠNG 5 PHƯƠNG TIỆN VẬN CHUYỂN, PHƯƠNG TIỆN XẾP ĐỠ, CÔNG CỤ XẾP ĐỠ HÀNG HÓA ……….………22
1.Khái Niệm……… 22
Mc Lc
Trang 33
CHƯƠNG 6 KẾT LUẬN……… ……30
Trang 44
LỜI M ĐU
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự biến đổi nhanh chóng của nền kinh tế, vấn
đề hàng lương thực ngày càng trở nên quan trọng và phức tạp hơn bao giờ hết Hàng lương thực không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết yếu hàng ngày của con người mà còn đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế bền vững Sự biến động của thị trường lương thực do tác động của biến đổi khí hậu, dịch bệnh, và các yếu tố kinh tế - chính trị đã đặt ra nhiều thách thức to lớn đối với
Nghiên cứu về hàng lương thực là rất cần thiết nhằm phân tích sâu sắc các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá tình hình thực tế và đề xuất những giải pháp khả thi Đề tài này tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sản xuất, phân phối và tiêu thụ lương
vững Ngoài ra, nghiên cứu còn hướng đến việc tìm hiểu các chính sách và biện pháp quản lý hiệu quả để giảm thiểu tổn thất, lãng phí trong chuỗi cung ứng lương thực
Việc hiểu rõ và áp dụng những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh lương thực cho các thế hệ tương lai Bài tiểu luận này hy vọng sẽ mang lại cái nhìn
những giải pháp thiết thực và hiệu quả, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế và xã hội
Trang 56
CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ HÀNG LƯƠNG THỰC
I/ Cơ Sở Lý Thuyết:
1 Định Nghĩa
Hàng lương thực là sản phẩm của nông
nghiệp, có tính chất thời vụ nhưng lại tiêu thụ
quanh năm
Lương thực bao gồm các loại hàng như:
gạo tẻ, gạo nếp (và các sản phẩm chế biến từ
gạo tẻ, gạo nếp); đậu, bắp, khoai, bột và tinh
bột (và các sản phẩm chế biến từ đậu, bắp,
khoai), các loại hạt
2 Phân Loi
Dựa vào cc chỉ tiêu: màu sắc, mùi vị, …
Dựa vào chất lượng sản phẩm: loại thường, loại dặc biệt, loại xấu, loại tốt,…
Dẫn nhiệt chậm nên ít ảnh hưởng bởi nhiệt độ từ bên ngoài
Nếu ta ép lương thực chặt, trong quá trình hộ hấp nhiệt dễ bị tích tụ, nhiệt không thoát ra được làm hàng hóa ẩm mốc, hư hỏng
Tính Hút Ẩm, Hút Mùi Vị:
Nhiệt độ, độ ẩm của lương thực không cân bằng vớ ộ ẩi đ m của không khí
4 Một Số Hàng Lương Thực:
Trang 67
Hàng Dng Rời: là hàng bao gồm các dạng hạt thường dùng hằng ngày như
lúa, gạo, đậu, ngô,…
Hàng Dng Đóng Bao: là hàng bao gồm các loại hạt đã qua công đoạn xay
nhuyễn ví dụ như bột mì, bộ ắp, bột b t sắn,…
Trang 78
CHƯƠNG 2:
TÌM HIỀU CÁCH THỨC BAO GÓI, CÁC LOẠI BAO GÓI, XẾP DỠ , B ẢO QUẢN HÀNG LƯƠNG THỰC
I/ Cch Thức Bao Gói Hàng Lương Thực:
Bao gói hàng lương thực là quy trình quan trọng giúp bảo quản thực phẩm từ khi sản xuất đến khi tiêu thụ Việc bảo quản đúng cách không chỉ giữ cho thực phẩm tươi ngon mà còn giữ được chất lượng dinh dưỡng Bao gói còn giúp bảo vệ sản phẩm khỏi các yếu tố bên ngoài như ánh sáng, không khí, nước hay vi khuẩn gây hại Với sự phát triển của ngành công nghiệp thực phẩm, việc áp dụng các kỹ thuật bao gói hiện đại đang trở nên phổ biến và cần thiết hơn bao giờ hết để đảm bảo an toàn cho ngư i tiêu dùng.ờ
Để đảm bảo chất lượng hàng lương thực tới tay người tiêu dùng không bị biến chấ ần lựt c a chọn cách thức bao gói hàng lương thực phù hợp:
⚫ Lựa chọn bao bì có chất liệu tốt, phù hợp với tính chất hàng lương thực, chịu được tác động trong lúc lưu trữ, bốc xếp, vận chuyển,có thể
là túi nhựa, túi giấy, hộp carton hay thùng gỗ
⚫ Bao bì phải có tính chống thấm, chống ẩm cao, bảo vệ lương thực không bị ẩm mốc và hư hỏng, cần được bao bì kín để không bị dính nước và mất chất lư ng ợ
⚫ Kích thước bao bì phù hợp với loại hình vận chuyển khác nhau
⚫ Bao bì khi xuất khẩu phải thích ứng với khí hậu thay đổi, thời tiết từng vùng địa lý khác nhau
⚫ Bao bì có đầy đủ thông tin sản phẩm, ngày sản xuất và hạn sử dụng, hình ảnh bắt mắt, thiết kế ấn thượng
⚫ In ấn trên bao bì phải rõ ràng, sắc nét, làm nổi bật được logo và thương hiệu sản phẩm
II/ Cc Loi Bao Gói
Bao Bì Giấy là một trong những loại bao
bì thông dụng và phổ biến Giấy thường được sử
dụng làm bao bì cho lương thực được sản xuất
từ giấy tái chế, hoặc từ nguyên liệu gỗ có nguồn
gốc rừng bền vững Với thiết kế đơn giản và dễ
dàng sử dụng, bao bì giấy đang được sử dụng
phổ biến trên thị trường
Trang 89
Bao Bì Nhựa là một loại bao bì khác được
sử dụng phổ biến Bao bì nhựa thường được làm
từ polyetylen hoặc polypropylen, có tỷ ọng thấtr p
và độ dày khác nhau Bao bì nhựa có thể được in
ấn để tạo ra các mẫu thiết kế và logo độc đáo, giúp
tăng tính thẩm mỹ của sản phẩm.Tuy nhiên, bao bì
nhựa không thân thiện với môi trường và có thể
gây hại cho sức khỏe nếu đượ ử dụng lạc s m dụng
Bao Bì Màng Ghép Phức Hợp được sử
dụng rộng rãi để đựng gạo và bảo quản sản phẩm
này Thường thì bao bì màng ghép phức hợp đựng
gạo được cấu tạo từ các lớp vật liệu như nhựa
polyethylene (PE), nhôm, nylon, và polyester Các
lớp vật liệu này kế ợp lại nhằm tạo thành một hệ t h
thống bảo vệ hoàn hảo Vì có cấ ạo từ nhiều lớu t p
nên loại bao bì này có thể giúp gạo khỏ ẩm, ánh i
sáng, vi khuẩn và các yếu tố bên ngoài gây hại,…
chính vì vậy mẫu bao bì màng ghép phức hợp đang
rất được ưa chuộng sử dụng để bảo quản các loại
nông sản
Bao Bì Vải là một loại bao bì đang trở nên
phổ biến hơn trong việc đóng gói lương thực Với
chất liệu vải bền và độ bền cao, bao bì vải có thể
sử dụng nhiều lần và đảm bảo an toàn cho sản
phẩm bên trong Ngoài ra, bao bì vải còn có thể
được làm từ các loại vải tổng hợp không dệt có tính
năng chống thấm nước tốt
Bao Bì Carton là một loại bao bì đóng vai
trò quan trọng trong việc vận chuyển gạo Carton
được làm từ giấy ép và có độ bền cao, đặc biệt là
với các loại carton hai lớp hoặc ba lớp Bên cạnh
đó, carton còn có khả năng chống lại va đập và yếu
tố thời tiết, giúp bảo vệ sản phẩm bên trong
Trang 910
Bao Gói Hút Chân Không: bao gói này lo i b ạ ỏ
không khí t ừ bao bì để ảm oxy và ngăn chặ gi n quá trình oxy
hóa, giúp lương thực giữ được độ tươi ngon và kéo dài tuổi
thọ Máy hút chân không được sử dụng để ực hi n quá th ệ
trình này
III/ Xếp Dỡ Hàng Lương Thực
⚫ Lương thực phải khô sạch ( nếu độ ẩm
vượt quá độ ẩm cho phép và lẫn nhiều tạp
chất sẽ làm cho vi sinh vật, sâu bọ phát
triển)
⚫ Hàng lương thực được đóng bằng bao đay,
vải để dễ hô hấp
⚫ Hầm tàu, kho bãi và các công cụ xếp dỡ,
vật liệu che đậy phải sạch sẽ, khô ráo,
không có mùi hôi
⚫ Kho phải quét sạch và diệt chuột
⚫ Không xếp trực tiếp hàng xuống nền kho
⚫ S p xắ ếp hàng hóa theo đúng trình tự để
vi c x p d , b c hàng khi mang ra ngoài ệ ế ỡ ố
được diễn ra thuận tiện l inhất ợ
⚫ Không giẫm, đạp và móc trực ti p vào ế
hàng Có th trang bể ị băng chuyền để quá
trình xếp d ỡ được thực hi n nhanh chóng ệ
⚫ Không kéo lê kéo l t hàng trên sàn vì s ế ẽ
ảnh hưởng đến chất lượng bên trong
⚫ S p xắ ếp hàng hóa theo đúng trình tự để việc
x p d , bế ỡ ốc hàng khi mang ra ngoài được
di n ra thu n ti n l i nhễ ậ ệ ợ ất
⚫ Không chất hàng cao như núi tránh làm đổ,
ngã
⚫ Thời gian xếp d hàng cần diễn ra nhanh ỡ
chóng nh m ti t ki m th i gian tằ ế ệ ờ ối đa ,
tránh được những hư hại về tài sản và đồ
đạc khi b c d ố ỡ
Trang 10năng hút ẩm mạnh không nên xếp
chung v i các m t hàng thoát ớ ặ ẩm như
nước đóng chai, rau củ,… Hay cũng
không x p chung v i m t hàng có mùi ế ớ ặ
như cà phê, hành tỏi,…
⚫ Hệ thống Robot b c xếp hàng tự động ố
là gi i pháp bán tả ự động và tự động hóa hoàn toàn công đoạn b c x p hàng ố ếlên pallet Hệ thống Robot b c x p hàng hóa tiêu chuố ế ẩn được c u thành t ấ ừnhi u h máy móc ph ề ệ ụ trợ, ch p hàng và h ấ ệ thống điều kiển hiện đại nh m tằ ối quy quy trình b c x p hàng hóa, mang l i hi u qu cao trong s n xu t, an toàn ố ế ạ ệ ả ả ấcho con người
IV/ Bảo Quản Hàng Lương Thực
⚫ Kiểm tra nhi t đệ ộ, độ ẩm, mùi vị, màu sắc, sâu bọ
⚫ Phải thông gió kịp thời, đúng lúc để giảm nhiệt độ và độ ẩm lương thực, không
để hiện tượng tỏa nhiệt của ngũ cốc trong thời gian dài
⚫ Nếu lương thực đảm bảo độ khô sạch, bảo quản tốt nhất là bịt kín đống lương thực, không cần thông hơi hay đảo
⚫ Nếu độ ủy phần <16%; bơm khí th CO2 để hạn chế sự hô hấp
⚫ Nếu độ ủy phần >16%; thông gió tự nhiên.th
⚫ Đông lạnh là phương pháp giúp cho lương
thực giữ được hương vị và hàm lượng chất
dinh dưỡng một cách tối ưu nhất Tủ lạnh hay
tủ đông cũng như các thiết bị công nghiệp
làm lạnh khác đều có thể điều chỉnh nhiệt độ
linh hoạt sao cho phù hợp với từng nhóm
lương thực, nhằm giảm thiểu sự phát triển của
vi khuẩn gây hại và kéo dài thời gian bảo
quản đáng kể
⚫ Phương pháp hút chân không sẽ giúp kéo
dài thời gian bảo quản lương thực lâu hơn
Vì trong điều kiện môi trường thiếu oxy, vi
khuẩn sẽ khó hoạt động và phát triển, nhờ
đó giảm thiểu được tình trạng gây hỏng
Trang 1112
⚫ Sấy khô là một trong những cách bảo quản lương
thực Phương pháp này có thể áp dụng cho các
loại đậu
Trang 121 Chuẩn Bị Hàng Hóa:
Hàng hóa được đóng gói cẩn thận và đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển
Các container hoặc kiện hàng cần được đánh dấu rõ ràng với thông tin người
gửi, ngư i nhận, nội dung hàng hóa và trọng lượng ờ
Cần có giấy tờ ứng nhận cần thiết cho hàng hóa, chẳng hạn như hóa đơn chthương mại, giấy kiểm dịch, nguồn gốc xuất xứ,…
2 Vận Chuyển Hàng Hóa Đến Cảng:
Hàng hóa có thể vận chuyển đến cảng
đường bộ, đường hàng không, hoặc đường sắt
Tại cảng, hàng hóa sẽ được kiểm tra và
niêm phong trước khi lên tàu
3 Xếp Hàng Hóa Lên Tàu:
Có hai phương pháp chính để xếp hàng hóa lên tàu:
• Xếp Hàng Rời: Phương pháp này được sử dụng cho các loại hàng hóa như ngũ cốc, than đá, quặng, Hàng hóa sẽ được đổ ực tiếp vào khoang tàu bằng trbăng tải hoặc ống dẫn
• Xếp Hàng Container: Phương pháp này được sử dụng cho các loại hàng hóa
đã được đóng gói trong container Container được sắp xếp lên tàu bằng cần cẩu hoặc xe nâng
Trang 13Nhập Hàng: Các công nhân tiến hành tháo lắp tăng và đưa khóa chằng buộc
container lên tàu Sau đó tiến hành dùng trục khung cẩu để lắp vào lỗ khóa trên container Tiếp đến sẽ xoay một góc 90 độ sao cho gù quai rồi lùi lại để tiến hành kéo container lên
Xuất Hàng: Sau khi đã dùng cần trục hạ hàng xuống vị trí nhất định, bắt đầu
tháo móc cẩu ngược 90 độ để mở khóa và lấy khung ra khỏi vị trí hàng hóa móc vào
• Trên Cn Tàu:
Nhập Hàng: Sau khi đã kéo hạ hàng hóa xuống cầu tàu hoặc romooc thì
người thực hiện sẽ phải điều khiển móc khung cẩu bán tự động sao cho xoay ngược
gù 90 độ Còn trường hợp sử dụng khung cẩu tự động thì công nhân chỉ cần mở khóa là được Sau đó, công nhân tiến hành lái cẩu đưa khung cẩu lên khỏi container
để tiến hành kéo đưa hàng hóa vào bãi
Xuất Hàng: Sử dụng xe đầu kéo, xe nâng hàng để tiến hành đưa hàng hóa
đến tàu Sử dụng cần cầu đưa khung cẩu xuống để gắn trực tiếp vào container, sau
đó đưa lên độ cao khoảng 2m để kiểm tra tính an toàn rồi mới tiếp tục đưa hàng hóa xuống hầm tàu để xuất hang
• Ti Kho Bãi:
Tại kho bãi hàng hóa có thể được nâng cao hoặc hạ bằng thiết bị nâng hoặc sức người, tùy thuộc vào loại hàng và trọng lượng Đối với các loại hàng hóa và trọng lượng khác nhau, có thể sử dụng nhiều loại thiết bị khác nhau
Thông thường, hàng hóa sẽ được sắp xếp trên các Pallet và cố định chắc chắn Sau đó, các xe nâng tiếp cận, nâng pallet lên khỏi mặt đất, di chuyển đến vị trí cần thiết và tiến hành nâng hoặc hạ hàng hóa theo ý muốn
Trang 1415
Đối với sản phẩm xếp dỡ là vật liệu xây dựng như sắt, thép dạng ống phải được cố định thành bó Còn các loại thép tấm phải được xếp chồng lên nhau Đảm bảo khoảng cách xếp dỡ an toàn tối thiểu 3m
Trước khi tiến hành xếp dỡ cần đưa hàng lên cao khoảng 2m để phải kiểm tra độ an toàn nhất định
Thiết bị công cụ xếp dỡ hàng hóa luôn phải được bảo trì, kiểm tra và bảo dưỡng thường xuyên trước khi sử dụng
Nắm rõ các thông số trên các thiết bị trước khi vận hành
Công nhân thực hiện quy trình xếp dỡ hàng hóa tại cảng phải được trang bị bảo hộ lao động đầy đủ
Hàng hóa khi xếp dỡ cần thực hiện theo thứ tự trên trên xuống dưới, tránh tình trạng lấy một bên dễ gây mất cân bằng và nguy hiểm
Xếp dỡ hàng trong kho yêu cầu tuân thủ quy định nghiêm ngặt về vệ sinh và
an toàn để đảm bảo chất lượng hàng hóa và không bị ảnh hưởng
• Chuẩn Bị Trước Khi Xếp D ỡ
Đảm bảo kho sạch sẽ, không có côn trùng và điều kiện mội trường như nhiệt
độ, độ ẩm phù hợp để bảo quản hàng hóa
Kiểm tra hệ ống gió, hệ ống chống ẩm, hệ ống phòng cháy chữa cháy th th th
để đảm bảo điều kiện bảo quản tốt nhất cho hàng lương thực
Chuẩn bị các thiết bị cần thiết cho việc xếp dỡ hàng hóa như xe nâng, xe đẩy, pallet, giá kệ, bao tải, dụng cụ lấy mẫu,…
• Nhận Hàng
Kiểm tra kỹ thông tin về số ợng, chủng loại, chất lượng và tình trạng bao bì lưcủa hàng lương thực khi nhận từ nhà cung cấp
Ghi chép lại thông tin và đối chiếu với hóa đơn
Báo cáo ngay nếu phát hiện bất kỳ sai sót nào về số lượng, chủng loại hoặc chất lượng hàng hóa
Lấy mẫu hàng hóa để kiểm tra chất lượng theo quy định
• Xếp Hàng Hóa:
Xếp hàng theo nguyên tắc:
Trang 15o Loi hàng: Xếp các loại hàng lương thực khác nhau theo khu vực riêng để
dễ dàng quản lý và kiểm soát
Sử dụng xe nâng, xe đẩy, pallet, giá kệ để tối ưu hóa việc xếp dỡ hàng hóa, tiết kiệm sức lao động và giảm thiểu rủi ro tai nạn
Xếp hàng thành từng dãy, từng chồng với khoảng cách phù hợp để đảm bảo thông gió và dễ dàng kiểm tra hàng hóa
Ghi chép lại vị trí cụ thể của từng loại hàng hóa để dễ dàng tìm kiếm khi cần thiết
• Bảo Quản Hàng Hóa:
Duy trì điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng phù hợp cho từng loại hàng lương thực Ví dụ:
o Gạo: Nên bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 30°C, độ ẩm dưới 65%
o Bột mì: Nên bảo quả ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 25°C, độ ẩn m dưới 60%
o Đậu, đỗ: Nên bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 20°C, độ ẩm dưới 55%
Kiểm tra hàng hóa thường xuyên để phát hiện hư hỏng, ẩm mốc, mối mọt hoặc các vấn đề khác
Sử dụng thuốc diệt mối, đặ ẫy chuột hoặc các biện pháp phòng ngừa khác t b
để bảo vệ hàng hóa
• Xuất Kho:
Kiểm tra kỹ thông tin về số ợng, chủng loại và chất lượng hàng hóa trướlư c khi xuất kho
Cập nhậ ố ợng hàng hóa trong kho sau khi xuất s lư t kho
Xuất kho theo đúng quy trình và thủ tục
*Lưu ý khi xếp hàng trên kho:
Cần tuân thủ các quy định về an toàn lao động khi xếp dỡ hàng hóa