báo cáo vi sinh

I.GIỚI THIỆU XẠ KHUẨN Xạ khuẩn hay còn gọi là nấm tiacó cấu tạo dang sợi  Xạ khuẩn Actinobacteria là một nhóm vi sinh vật đơn bào phân bố rất rộng rãi trong tự nhiên trong đất, nước, k

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM

MÔN: VI SINH VẬT ĐẠI CƯƠNG

Đề tài:

Họ và tên: HUỲNH LÂM ĐẠT

MSSV: 10139035

Mục lục

I Sơ lược xạ khuẩn

II Các vấn đề liên quan

1 Khuẩn ty của vi khuẩn

2 Cấu tạo xạ khuẩn

3 Sinh sản

4 Phân loại

5 Tác dụng và tác hại của xạ khuẩn

III Đặt vấn đề

Tài liệu tham khảo

I.GIỚI THIỆU XẠ KHUẨN

 Xạ khuẩn hay còn gọi là nấm tia(có cấu tạo dang sợi)

 Xạ khuẩn (Actinobacteria) là một nhóm vi sinh vật đơn bào phân bố rất rộng rãi trong tự nhiên (trong đất, nước, không khí, và trong đường tiêu hoá của động vật) Trước kia được xếp vào Tản thực vật (tức nấm), nhưng ngày nay chúng được xếp vào vi khuẩn

Đặc điểm chung của xạ khuẩn

 Kích thước tế bào nhỏ bé tương đương kích thước tế bào vi khuẩn, chiều ngang tế bào khoảng 1μ

 Nhân tế bào chưa phân hóa hình thái, chúng thuộc loại tế bào tiền nhân ( không có màng nhân và tiểu hạch)

 Màng tế bào không chứa xellulose hay cutin

 Phân chia tế bào giống với vi khuẩn (kiểu amytoza)

 Xạ khuẩn không có giới tính (không có tế bào đực và

tế bào cái)

 Hệ sợi gồm hai loại: sợi kí sinh và sợi cơ chất

 Chúng sinh sản chủ yếu bằng sự phân nhánh tạo

thành sợi nhỏ dài gọi là khuẩn ty (hypha)-mỗi khuẩn

ty do một tế bào tạo thành

 Sống ký sinh và hoại sinh

 Xạ khuẩn sống trong đất, tham dự vào quá trình

chuyển hóa tự nhiên của nhiều hợp chất trong đất

 Đặc điểm quan trọng bậc nhất của xạ khuẩn là khả năng hình thành chất kháng sinh như: streptomycin, biomyin, chloramphenicol,…

 Ngoài ra trong quá trình trao đổi chất, nhiều xạ khuẩn còn sinh ra một số chất hữu cơ có giá trị như vitamin nhóm B(B1, B2, B6, B12, ) và enzym (protease,

amylase,kitinaza) ;các axit hữu cơ (acid lactic, acid acetic,…) các acid amin (asparaginic, alanin, valin, methionin,…

 Tuy nhiên bên cạnh nhiều xạ khuẩn có ích,có một số

xạ khuẩn sinh ra những chấ độc kiềm hãm sứinh

trưởng của thực vật,một số khác gây bệnh

actinomycosis cho người và động vật

II.NỘI DUNG:

1 Khuẩn ty của xạ khuẩn:

• Khuẩn ty của xạ khuẩn phân nhánh và không có vách ngăn

• Đường kính khuẩn ty khoảng 0.5 – 1.5μ ( giống vi khuẩn)

• Các loại xạ khuẩn khác nhau đều có cùng một kiểu cấu tạo khuẩn ty nhưng sự phân nhánh của khuẩn ty

có sự khác nhau giữa các giống loài

Khuẩn ty của xạ khuẩn

Phân loại khuẩn ty:

 Khuẩn ty khí sinh (aerial mycelium) và khuẩn ty cơ chất (substrate mycelium)

 Nhiều loại chỉ có khuẩn ty cơ chất nhưng cũng có

loại (như chi Sporichthya) lại chỉ có khuẩn ty khí sinh

*Đặc điểm nỗi bật của khuẩn ty xạ khuẩn là có khả năng

phân nhánh ( khác biệt với vi khuẩn ) Khả năng này có ở tất cả các loài xạ khuẩn

*Trên môi trường dinh dưỡng đặc biệt, khuẩn ty xạ khuẩn

phát triển dày đặc bện vào nhau tạo thành khuẩn lạc

• Nếu sự phân nhánh ít sẽ tạo ra những khuẩn lạc trần

• Nếu sự phân nhánh nhiều sẽ tạo ra những khuẩn lạc dạg nhung haylông tơ mịn

• Khuẩn lạc thường có các màu sắc như: đỏ, lam, vàng, tím, nâu, đen

• Khuẩn lạc thường có dạng tròn, đường kính

khoảng 0.5-2mm hoặc có khi 1cm

• Bề mặt khuẩn lạc thường nhẵn bóng hay xù xì, thường có 3 lớp: lớp ngoài cùng gồm các sợi bện chặt vào nhau, lớp trong xốp hơn, còn lớp ở

giữa(lớp thứ 3 trong cùng) có cấu trúc dang tổ ong.(theo Bongopskaia)

2.Cấu tạo tế bào xạ khuẩn:

Cấu tạo tế bào xạ khuẩn gồm:

 Màng nhầy

 Thành tế bào

 Màng nguyên sinh

 Tế bào chất

 Thể nhân

 Các thể ẩn nhập trong nguyên sinh chất

3.Sự sinh sản của xạ khuẩn:

 Xạ khuẩn sinh sản dinh dưỡng bằng đoạn sợi: mỗi đoạn sợi xạ khuẩn khi đứt ra đều có khả năng nảy chồi tạo ra hệ sợi xạ khuẩn

 Bằng sự nãy chồi phân nhánh:trên bề mặt xạ khuẩn xuất hiện những mấu lồi, những mấu lồi lớn lên thành chồi, chồi lớn lên thành nhánh mới

 Phân cắt trực tiếp tế bào

 Sự hình thành bào tử

4.Bào tử và sự hình thành bào tử:

 Bào tử của xạ khuẩn được hình thành trên các nhánh phân hóa của khuẩn ty khí sinh

 Sự hình thành bào tử của xạ khuẩn có 2 kiểu:

 Theo kiểu kết đoạn

 Theo kiểu cắt khúc

5.Phân loại xạ khuẩn:

Xạ khuẩn thuộc về lớp Actinobacteria, bộ

Actinomycetales,35 họ, 110 chi và 1000 loài Hiện

nay, 478 loài đã được công bố thuộc chi

Streptomyces và hơn 500 loài thuộc tất cả các chi còn

lại và được xếp vào nhóm xạ khuẩn hiếm

Mô tả một số họ xạ khuẩn

Họ streptomycetacease

Họ nocardiaceae

Họ fradiaceae

Họ actinomyceaceae

Họ micromonosporaceae

Họ dermatophilaceae

Họ streptomycetacease

 khuẩn ty khí sinh thường phát triển mạnh,

 Bào tử hình cầu, hình oval hoặc hình que,

 Có nhiều màu sắc

 không có khả năng di động

khuẩn

Streptomyces coelicolor

Một số loài Streptomyces

Họ nocardiaceae

phân nhánh nhiều, có thể đứt đoạn thành các thể hình cầu

và hình que Khuẩn ty khí sinh dài, phân nhánh không đều, thẳng Gram dương, hiếu khí, kháng axít

Nocardia- Khuẩn lạc và khuẩn ty đứt đoạn

Họ fradiaceae

 Cộng sinh trong nốt sần một số cây không phải họ đậu

 đã hình thành khuẩn ty thật

Frankiacộng sinh ở rễ cây Phi lao

Họ actinomyceaceae

 Khuẩn ty chưa thật sự phát triển

 Có thể sinh những sợi phân nhánh

 Không kháng axit và cồn

Actinomyces viscosus

Họ micromonosporaceae

 Khuẩn ty kí sinh phát triển

 Bào tử được sinh ra do sự phân cắt đầu cuống sinh bào tử

Micromonospora

Họ dermatophilaceae

 Có khuẩn ty thật phân cắt tạo ra khối tế bào giồn hình cầu

 Di động

 Bào tử không sinh trong nang

Dermatophilus congolensis

☺Vai trò của xạ khuẩn

 Xạ khuẩn là nhóm vi sinh vật phân bố rộng rãi trong đất, chúng tham gia vào các quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ trong đất như xenluloza, tinh bột v.v góp phần khép kín vòng tuần hoàn vật chất trong tự nhiên

 Đặc tính này còn được ứng dụng trong quá trình chế biến phân huỷ rác v.v

 Nhiều xạ khuẩn có khả năng sinh chất kháng sinh

Đặc điểm này được sử dụng trong nghiên cứu sản xuất các chất kháng sinh dùng trong y học, nông

nghiệp và bảo quản thực phẩm

۞Tác hại của xạ khuẩn

 Một số xạ khuẩn sinh ra chất độc kìm hãm sự sinh trưởng của thực vật

 Một số gây bệnh cho người và động vật

III.ĐẶT VẤN ĐỀ:

 Phân lập và tuyển chọn các nhóm vi sinh vật, xạ

khuẩn có khả năng phân giải các chất phế thải có xenllulose, tinh bột……góp phần bảo vệ môi trường

 Tạo các chế phẩm sinh học ức chế lại xạ khuẩn gây bệnh cho người, động vật…

 Các biện pháp tối ưu để giảm sự xâm nhập của xạ khuẩn có hại trong vấn đề bảo quản lương thực thực phẩm

Tài liệu tham khảo

 http://www.sinhhocvietnam.com

 http://baigiang.violet.vn

 Vietsciences- Nguyễn Lân Dũng & Nguyễn Kim

Nữ Thảo

 Vi sinh đại cương Trường Đại Học Nông Lâm TP.Hồ Chí Minh 2008