Bài 31 ứng dụng của virus trong miễn dịch

Loại Đặc điểm Tác hại Phòng tránh Ví dụ - Xâm nhập trực tiếp -Nhân lên qua 5 giaiđoạn - Gây tổn thất lớn cho nhiều nghành công nghiệp vi sinh: mì chính, sinh khối… - Vô trùng trong

Bài 31

VIRUS GÂY BỆNH

ỨNG DỤNG CỦA VIRUS TRONG THỰC TIỄN

Loại

Đặc

điểm

Tác

hại

Phòng

tránh

Ví dụ

- Xâm nhập trực tiếp -Nhân lên qua 5 giaiđoạn

- Gây tổn thất lớn cho nhiều nghành công nghiệp

vi sinh: mì chính, sinh khối…

- Vô trùng trong sản xuất.

- Kiểm tra vi khuẩn trước khi đưa vào sản xuất

- Phagơ ở E.coli

Phagơ T2

Lông đuôi

Bao đuôi

ADN xoắn kép

1 Virus kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)

I CÁC VIRUT KÍ SINH Ở VI SINH VẬT, THỰC VẬT VÀ CÔN TRÙNG

Bệnh xoăn lá bÖnh vµng lïn, lïn XOĂN l¸

Bệnh đốm khoai tây Bệnh khảm thuốc lá

Loại

Đặc điểm

Tác hại

Phòng

tránh

Ví dụ

-Virut xâm nhập vào TB nhờ các vết thương của thực vật

-Virut từ TB này sang TB khác nhờ cầu sinh chất

- Virut khảm thuốc lá, khảm dưa chuột, còi cà chua.

- Gây tắc mạch làm hình thái của lá thay đổi.

- Thân lùn, còi cọc.

- Chọn giống sạch bệnh, luân canh, vệ sinh đồng ruộng, tiêu diệt côn trùng truyền bệnh.

ARN

Virut khảm thuốc lá

2- VIRUT KÍ SINH Ở THỰC VẬT

Loại virut Ký sinh ở côn trùng

Đặc điểm

Tác hại

Phòng

tránh

Ví dụ

- Chỉ kí sinh ở côn trùng (côn trùng là vật chủ).

- Ký sinh ở côn trùng sau đó nhiễm vào người

và động vật(côn trùng là vật trung gian).

- Làm sâu chết.

- Sinh độc tố.

- Khi côn trùng đốt người và động vật thì virut xâm nhập vào tế bào và gây bệnh.

- Tiêu giệt côn trùng trung gian truyền bệnh.

- Virut Baculo, virut viêm não, virut Dengue.

3- VIRUT KÍ SINH Ở CÔN TRÙNG

Muỗi Anophen Muỗi Aedes - Muỗi vằn

mang virut Dengue

Muỗi Culex mang virut polio

Bệnh sốt rét do ĐVNS

Plasmodium

Bệnh sốt xuất huyết(Dangi)

do virut Dengue

Bệnh viêm não Nhật Bản

do virut Polio ( Muỗi Culex hút máu lợn hoặc chim là ổ chứa virut sau đó đốt sang người và gây bệnh ở người)

Loại

virut Ký sinh ở TV Ký sinh ở VSV Ký sinh ở côn trùng Ký sinh ở người, ĐV

Đặc

điểm

Tác

hại

Phòn

g

tránh

Ví dụ - Virut khảm

thuốc lá, khảm dưa chuột, còi

cà chua.

- Gây tắc mạch

làm hình thái của

lá thay đổi.

- Thân lùn, còi

cọc.

- Chọn giống

sạch bệnh, luân canh, vệ sinh đồng ruộng, tiêu diệt côn trùng truyền bệnh.

- Chỉ kí sinh ở côn

trùng (côn trùng là vật chủ).

- Ký sinh ở côn trùng

sau đó nhiễm vào người và động vật.

- Làm sâu chết.

- Sinh độc tố.

- Khi côn trùng đốt

người và động vật thì virut xâm nhập vào tế bào và gây bệnh.

- Tiêu giệt côn trùng

trung gian truyền bệnh.

- Xâm nhập trực

tiếp.

- nhân lên theo 5

giai đoạn

- Gây tổn thất

lớn cho nhiều nghành công nghiệp vi sinh:

mì chính, sinh khối…

- Vô trùng trong

sản xuất.

- Kiểm tra vi

khuẩn trước khi đưa vào sản xuất

- Phagơ ở

E.coli

- HIV, H1N1,

H5N1…

- Khả năng lây lan nhanh.

- Mức độ nguy

hiểm cao.

- Gây tử vong ở

người và động vật.

- Ảnh hưởng

đến sức khỏe

và sản xuất.

- Tiêm văcxin.

- Vệ sinh nơi ở.

- Cách ly nguồn

bệnh Sống lành mạnh.

- Virut Baculo, virut

viêm não ngựa, virut

Đengi.

-Virut xâm nhập

nhờ các vết thương của tv

-Virut từ TB

sang TB: nhờ cầu SC

II ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN

1 Trong sản xuất các chế phẩm sinh học:

Sản xuất interferon – IFN, sản xuất

insulin…

* Cơ sở khoa học:

- Phagơ có chứa đoạn gen không

quan trọng có thể cắt bỏ mà không

liên đến quá trình nhân lên của

chúng.

- Cắt bỏ gen của phagơ thay bằng

gen mong muốn.

- Dùng phagơ làm vật chuyển gen.

* Quy trình:

- Tách gen IFN ở người nhờ enzim.

- Gắn gen IFN vào ADN của phagơ tạo

nên phagơ tái tổ hợp.

- Nhiễm phagơ tái tở hợp vào E.coli.

- Nuôi E.coli nhiễm phagơ tái tổ hợp

trong nồi lên men để tổng hợp IFN

* IFN có tác dụng:

- Chống virut, chống tế bào ung thư

và tăng cường khả năng miễn dịch.

Chế phẩm interferon

Quy trình sản xuất Interfêron

B ướ c 1: Tách gen IFN tếế bào ở

ng ườ i nh enzim cắết ờ

B ướ c

2:

Gắến gen IFN vào AND c a phag ủ ơ

B ướ c 3: Nhi m phag tái t ễ ơ ổ

h p vào E.coli ợ

B ướ c 4: Nuôi E.coli nhi m ễ

phag tái t h p ơ ổ ợ trong nôồi lến men.

II ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN

2 Trong nông nghiệp:

- Sản xuất thuốc trừ sâu từ virut.

- Tính ưu việt của thuốc trừ sâu từ virut:

+ Thuốc trừ sâu từ virut có tính đặc hiệu cao, không gây độc cho người, động vật và côn trùng có ích.

+ Dễ sản xuất, hiệu quả trừ sâu cao, giá thành hạ.