BÀI 31 + 32: VIRUT GÂY BỆNH. ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN. BỆNH TRUYỀN NHIỄM VÀ MIỄN DỊCH

Sau khi học xong học sinh cần: - Trình bày được đặc điểm của Virut kí sinh trên VSV, thực vật, động vật, côn trùng - Nêu được những ứng dụng của VR trong thực tiễn - Nêu được khái niệm bệnh truyền nhiễm và các phương thức lây truyền bệnh truyền nhiễm - Trình bày được khái niệm miễn dịch, phân biệt được miễn dịch đặc hiệu và miễn dịch không đặc hiệu, miễn dịch tế bào và miễn dịch thể dịch ...

BÀI 31 + 32: VIRUT GÂY BỆNH ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG

THỰC TIỄN BỆNH TRUYỀN NHIỄM VÀ MIỄN DỊCH

I) Mục tiêu:

Sau khi học xong học sinh cần:

- Trình bày được đặc điểm của Virut kí sinh trên VSV, thực vật, động vật, côn trùng

- Nêu được những ứng dụng của VR trong thực tiễn

- Nêu được khái niệm bệnh truyền nhiễm và các phương thức lây

truyền bệnh truyền nhiễm

- Trình bày được khái niệm miễn dịch, phân biệt được miễn dịch đặc hiệu và miễn dịch không đặc hiệu, miễn dịch tế bào và miễn dịch thể dịch

- Đề xuất được các biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm

- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, khái quát hoá

- Hình thành ý thức phòng chống bệnh truyền nhiễm

II) Chuẩn bị:

1- Chuẩn bị của thầy: Tranh ảnh về VR, bệnh truyền nhiễm

2- Chuẩn bị của trò: Kiến thức về VR, bệnh truyền nhiễm

III) Nội dung và tiến trình tiết dạy:

A Tổ chức lớp: ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

B Tiến trình:

1) Kiểm tra bài cũ: Chu trình nhân lên của VR? Các giai đoạn phát

triển AIDS?

2) Bài mới:

Hoạt động I: Tìm hiểu VR kí sinh ở Thực vật, VSV, Côn trùng

HĐ của giáo viên HĐ của học

sinh

Nội dung

I) Các virut kí sinh ở VSV, thực vật, côn trùng

1) Phagơ (Virut kí sinh ở

VSV) Khoảng 3000 loài -H: Con người đã sử

dụng VSV để sản xuất

những sản phẩm gì?

-Trả lời (Sx mì chính, thuốc kháng sinh) -H: Nếu VSV bị VR tấn

công thì điều gì xảy ra?

-Vậy, phagơ ảnh hưởng

ntn?

-Cá nhân trả lời, giải thích

-Gây thiệt hại cho ngành CN vi sinh

-Kí sinh/VSV nhân sơ (VK, xạ khuẩn), VSV nhân thực (nấm)

2) Virut kí sinh ở thực vật

(khoảng 1000 loài) -Y/c HS n/c SGK, mô

tả đặc điểm xâm nhập

của VR kí sinh thực

vật?

-Độc lập n/c SGK, trả lời

-Xâm nhập vào côn trùng rồi gây nhiễm ở thực vật

-Xâm nhập qua vết thương, hạt phấn ở thực vật

→ Cây nhiễm VR bị đốm (vàng nâu), lá xoăn, héo, rụng, thân còi cọc

-H: Tại sao VR gây

bệnh thực vật lại không

tự xâm nhập được vào

TBTV?

-Trả lời (vì thành TB dày, không có thụ thể đặc hiệu cho VR bám)

-H: Hiện nay chưa có

thuốc chữa bệnh VR

Vậy, cần làm gì để

phòng chống cho thực

vật?

-Trả lời, y/c nêu rõ: chọn giống sạch bệnh, vệ sinh đồng ruộng, tiêu diệt vật trung gian…

3) Virut kí sinh côn trùng

-Y/c HS phân biệt VR -Phân biệt, nhận -VR chỉ kí sinh ở côn trùng

chỉ kí sinh ở côn trùng

và VR kí sinh ở

ĐV-TV-Người?

xét -VR kí sinh ở côn trùng →

Nhiễm vào người, động vật, thực vật (ổ chứa) → VR sinh độc tố gây bệnh cho người +ĐV+TV

-H/d HS trả lời lệnh -Trả lời

II) ứng dụng của virut trong thực tiễn

-Gọi HS đọc SGK, 1

HS khác nêu ứng dụng

-Đọc, nêu ứng dụng

1) Sản xuất chế phẩm sinh học

2) Sản xuất thuốc trừ sâu trừ virut

Hoạt động II: Tìm hiểu bệnh truyền nhiễm

HĐ của giáo viên HĐ của học

sinh

Nội dung

III) Bệnh truyền nhiễm

1) Khái niệm

-H: Thế nào là bệnh

truyền nhiễm? Cho ví

-Trả lời -Là bệnh lây lan từ cá thể này

sang cá thể khác

dụ? VD: Quai bị, HIV, viêm gan B -H: Muốn gây bệnh

truyền nhiễm cần những

điều kiện gì?

-Trả lời (độc lực,

số lượng, con đường xâm nhiễm phù hợp)

2) Phương thức lây truyền

-GT các phương thức

lây truyền

-Truyền ngang: Qua không khí, tiêu hoá, tiếp xúc, vật trung gian

-Truyền dọc: mẹ → con qua nhau thai, nhiễm qua sữa mẹ, nhiễm khi sinh nở

3) Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut

-GT các bệnh -Ghi nhớ -Bệnh đường hô hấp

-Bệnh đường tiêu hoá -Bệnh hệ thần kinh -Bệnh đường sinh dục -Bệnh da

-Y/c HS lấy ví dụ về

các loại bệnh trên, cách

xâm nhập ( sử dụng

phiếu học tập để học

sinh hoạt động nhóm)

-H/d HS trả lời lệnh -Trả lời lệnh

(tiêm phòng, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, kiểm soát vật trung gian)

IV) Miễn dịch

1) Miễn dịch không đặc hiệu

-H/d HS thảo luận

nhóm, TLCH:

+ Phân biệt miễn dịch

đặc hiệu và miễn dịch

không đặc hiệu?

+ Phân biệt miễn dịch

dịch thể và miễn dịch tế

-Thảo luận nhóm, trả lời, nhận xét, bổ sung

-Mang tính bẩm sinh -Không đòi hỏi phải có sự tiếp xúc trước với kháng nguyên

2) Miễn dịch đặc hiệu (xảy ra

khi có kháng nguyên xâm nhập)

bào?

a- Miễn dịch dịch thể: Cơ thể

sản xuất ra kháng thể (máu, dịch bạch huyết, sữa)

b- Miễn dịch tế bào: Tế bào T

độc phát hiện ra TB nhiễm → tiết Pr độc làm tan TB nhiễm

→ VR không nhân lên được

3) Phòng chống bệnh truyền nhiễm

-H: Hãy kể tên các biện

pháp phòng chống bệnh

truyền nhiễm?

-Độc lập n/c SGK, trả lời

Tiêm văcxin, giữ vệ sinh sạch

sẽ, kiểm soát vật trung gian

3) Củng cố: (BTTN)

C Giao nhiệm vụ về nhà: Ôn tập phần Sinh học Vi sinh vật