Bài giảng chương tuần hoàn potx

Bμi 1đại cương tuần hoμn Lμ sự lưu thông máu trong hệ thống kín, gồm: tim vμ mạch... 2- Tính co bópTim co bóp nhịp nhμng lμ nhờ hệ tự động- có đ/điểm: Hiện tượng Frank- Starling: Trong g

Ch−¬ng tuÇn hoμn

Bμi 1

đại cương tuần hoμn

Lμ sự lưu thông máu trong hệ thống kín, gồm: tim vμ mạch.

Harvey chia TH ra 2 vòng:

1- Vòng TH lớn:

Cấp máu vμ dinh dưỡng.

Thất trái→ ĐMC →ĐM vừa →ĐM nhỏ → m/mạch (t/đổi: O2 , CO2 ) →TM nhỏ

→TMC → nhĩ fải

2- Vòng TH nhỏ:

(n/v đổi mới máu) Thất fải →ĐM fổi →m/m fổi (t/đ khí) →

TM fổi →tâm nhĩ trái.

3- Thời gian TH: lμ t/g của 1 hồng

cầu rời tâm thất →qua 2 vòng TH (lớn , nhỏ) → lại trở về t/thất (vòng ĐM cảnh:

21 sec; vòng 2 chi: 60 sec.)

4- Lưu lưîng TH:

Lμ l/lưîng t©m thu (60-70ml) x t/sè tim.

đặc tính sinh lí cơ tim

I- cấu trúc cơ tim

1- Sơ l−ợc g/fẫu

Tim có 4 buồng…vách ngăn…van

tim…cho máu đi 1 chiều.

đĩa tối có băng H.

Sợi cơ tim có thể sắp xếp s/song, dích dắc, chéo…Có những đĩa nối, nối các cơ tim → lμm vững chắc… →h/đ như 1 hợp bμo.

Xen lẫn có hệ lưới nội cơ tương:

Hệ thống ống ngang.

Hệ thống ống dọc

II- đặc tính SL cơ tim

1- Tính h/f:

Cơ tim co dưới mọi t/n k/t-có đ/điểm

sau:

Định luật tất cả hay không:

Cường độ k/t tới ngưỡng, tim co tối đa (dưới ngưỡng, không co).

Sự b/đổi h/f sau 1 k/t:

GĐ trơ tuyệt đối: 0,27gy (tim không bao giờ co cứng).

GĐ trơ tương đối: 0,03 gy (k/t g/đ nμy

cho NTT).

GĐ hưnh vượng: o,03 gy.

GĐ hồi fục hoμn toμn.

HiÖn t−îng ngo¹i t/thu (extrasystole):

K/T vμo G§ 2, 3, 4 tim cho co bãp fô gäi

lμ NTT- cã 3 lo¹i:

NTT kh«ng so le, cã nghØ bï.

NTT so le, kh«ng cã nghØ bï.

NTT xen kÏ (th−êng ë nhÞp chËm).

HiÖn t−îng rung tim:

Nguyªn nh©n: do k/t bÊt th−êng

Flutte: T/S # 300- 400 l/ph.

Fibrillation: t/s > 600 l/ph.

2- Tính co bóp

Tim co bóp nhịp nhμng lμ nhờ hệ tự

động- có đ/điểm:

Hiện tượng Frank- Starling:

Trong giới hạn, tim cμng bị căng sức co bóp của tim cμng lớn.

Tương quan Laplace:

Trong giới hạn, lực co bóp tim cμng

mạnh, khi P tt cao, r lớn, độ dμy thất ↓

T =

2δ C¬ tim co rÊt cÇn oxy vμ Ca++ .

Nh÷ng bã trªn t¹o ®−êng d/t −u tiªn tõ nót xoang→ nót N-T vμ t©m nhÜ

Những RL d/t- h/t−ợng fong bế

(xung động bị tắc trong hệ tự động)

Block từng fần:

Block nhánh (d/t bị chậm hoặc tắc trên nhánh bó His) F hay T.

Block N - T không hoμn toμn.

(bó His t/t →d/t bị chậm…).

Block N - T hoμn toμn.

(bó His tắc nghẽn hoμn toμn- H/C

Stoker-Adam)

Ch−¬ng tuÇn hoμn

Bμi 2

chu chuyÓn tim,

®iÖn tim

1.1- Định nghĩa:

CCT lμ tổng hợp những h/đ của tim trong 1 c/k, khởi đầu từ một c/đ nhất định, tiếp diễn cho đến khi c/đ nμy x/hiện trở lại.

1.chu chuyển tim

CCT gắn liền với thay đổi P trong tim vμ

1.2.1.2- Th× t©m thÊt thu (0,33 gy.) 2 g/®:

P t/tr¸i ↑ 70-80mmHg,

P t/f¶i: 10mmHg.

P t > P ®m → më van tæ

chim.

- Cơ tâm thất co đẳng trương →

(Ptt → 120- 150 mmHg, Ptf → 30- 40 mmHg) → tống máu vμo ĐM.

- Tống máu nhanh: 0,12 gy (4/5 lượng máu) -Tống máu chậm: 0,13 gy (1/5 lượng máu).

Thể tích tâm thu: 60 - 70 ml/nhịp

* GĐ tống máu (0,25 gy.):

3 GĐ: - GĐ tiền t/trương (0,04 gy.).

- GĐ cơ tim giãn (0,08 gy.).

Lúc đầu cơ thất giãn đẳng trường:

P t < P đm → máu dội ngược → đóng van tổ

chim → T 2

Sau đó cơ thất giãn đẳng trương:

P t < P n → mở van N- T → máu từ N →T.

1.2.2- Thì tâm trương (0,37 gy.)

- GĐ đầy máu (0,25 gy):

Lúc đầu máu xuống nhanh (0,09gy), sau

đó xuống chậm (0,16 gy).

KQủa: 3/4 l−ợng máu từ N xuống T

(tâm thất lμm việc 0,33gy, nghỉ 0,47gy)

+Nguyên nhân: đóng van tổ chim

*Im lặng dμi (0,47-0,50gy): Tâm trương vμ tâm nhĩ thu của CCT sau

Lμ đồ thị ghi lại dòng điện do tim

Sơ đồ Waller:

- Điện thế cao nhất ở 2

điểm trên 2 đầu trục điện tim (mỏm vμ nền tim,

trùng với trục GF tim).

- Đường đẳng thế (đường sức) có đIện thế giảm dần,

đến đường vuông góc với trục điện trường có ĐThế

= 0 mv.

2.2.1- Đạo trình cơ bản.

Đ/t l−ỡng cực chi:

- DI: điện cực tay P - tay T.

- DII: điện cực tay P - chân T.

- DIII: điện cực tay T- chân T (b/độ điện thế ở DII lớn nhất).

2.2- Các đạo trình ECG

-Phức bộ QRS: khử cực tâm thất

.Th.gian: 0,06 - 0,10gy; > 0,10gy bệnh

.B.độ: tuỳ đạo trình

-Sóng Q (-): khử cực mắt trái vách LT, 0-0,3mv

Sóng R (+): khử cực bao trùm toμn bộ cơ thất, 0,4 2,2mv

Sóng S (-): HP tới ngoại tâm mạc, 0

0,6mV

S R

Q

- Đoạn ST: khử cực trùm lên 2 tâm thất

- Sóng T: tái cực tâm thất,

.Th.gian: 0,20gy

.B.độ = 1/2 1/4 R

-Khoảng QT: thời gian tâm thu điện học

của tâm thất, 0,36 0,42gy

Bμi 3

tuÇn hoμn trong m¹ch m¸u

1.1.§Þnh luËt Poa- D¬i (Poiseuille)

-N−íc sinh ra ¸p lùc thμnh, cμng xa b×nh chøa, ¸p lùc thμnh cμng gi¶m.

1.2.ThÝ nghiÖm Bernouilli

- Chç èng hÑp:

Tr−íc chç hÑp ⇒ P t¨ng

Sau chç hÑp ⇒ P gi¶m

2.1 Cấu tạo thμnh động mạch

3 lớp:

-áo ngoμi: sợi đμn hồi vμ sợi liên kết

-áo giữa: dμy nhất, các sợi cơ trơn vμ sợi chun, sợi đμn hồi…

- áo trong : võng nội mô phủ glycocalyx trơn nhẵn

Có ĐM cơ vμ ĐM chun.

2 Tuần hoμn trong động mạch

+ TÝnh ®μn håi: gi¶m søc c¶n, t¹o dßng ch¶y liªn tôc.

2.3.3.C¸c thμnh phÇn vμ gi¸ trÞ HA §M ë ng−êi.

- HA tèi ®a (HA t©m thu, Mx).

< 30mmHg = gi¶m (HA kÑt)

- Yếu tố thuộc về tim:

Tần số vμ sức co bóp ⇒ lưu lượng tim.

- Yếu tố thuộc về mạch:

Tình trạng đμn hồi, xơ cứng

Trạng thái co, giãn

- Yếu tố thuộc về máu:

Khối lượng vμ độ nhớt

2.3.4-Yếu tố ảnh hưởng đến HA

- Theo tuổi: HA tăng theo tuổi

- Theo t− thế

- Theo vị trí trên cơ thể

- Theo thời gian trong ngμy (nhịp SH)

- Theo trạng thái h/đ của cơ thể: l/động ăn uống, căng thẳng TK

2.3.5 -Thay đổi HA

3.1- §Æc ®iÓm tuÇn hoμn mao m¹ch.

3- tuÇn hoμn mao m¹ch

(Vi tuÇn hoμn)

3.1.1- Kh¸i niÖm vi tuÇn hoμn:

3.1.2- §Æc ®iÓm cÊu t¹o thμnh

Mao M¹ch

- Líp tÕ bμo néi m¹c

- Mμng nÒn cã vi lç

- C¸c tÕ bμo quang m¹ch

- Phụ tuộc chênh lệch áp lực thuỷ tĩnh vμ nồng độ các chất.

(+) 13mmHg 0-0,5mmHg (-) 7mmHg

4.1- §Æc ®iÓm cÊu t¹o TM

- Líp ¸o ngoμI TB néi m¹c h×nh ®a gi¸c.

-Líp ¸o gi÷a cã m« liªn kÕt.

- Líp ¸o ngoμI cã sîi t¹o keo, sîi chun.

Thμnh máng, kh«ng cã kh¶ n¨ng ®iÒu hoμ dßng m¸u

Mçi §M th−êng cã 2 TM.

4-tuÇn hoμn tÜnh m¹ch

- D− ¸p lùc do h/® cña tim

- Nguyªn nh©n kh¸c:

Søc hót cña tim th× t©m tr−¬ng Søc hót cña lång ngùc

Sù co bãp ña c¬ x−¬ng

Lùc träng tr−êng

4.2- Nguyªn nh©n TH t/m¹ch

- Đầu TM: #10mmHg

- TM lớn: 5mmHg

- Gốc TM chủ: 0mmHg

- Tốc độ dòng máu: chậm, do tổng thiết diện lớn (gấp 2-3 lần tổng thiết đIện ĐM)

4.3-HA tĩnh mạch

bμi 4

®iÒu tiÕt tuÇn hoμn

1.1-Trung khu ®iÒu tiÕt tim-m¹ch

1.1.1- ë hμnh tuû.

- TN cña Oxianhicèp (1871):

.c¾t cñ n·o sinh t−: HA Bth−êng

.C¾t gÇn mám bót l«ng, hoÆc møc tuû cæ: HA gi¶m.

1- c¬ chÕ thÇn kinh

.KT 2/3 trên thể lưới hμnh não: HA tăng KT 1/3 dưới thể lưới hμnh não: HA giảm.

BT trung khu giảm áp chiếm ưu thế.

Phá Tkhu giảm áp ⇒ HA ổn định

200-400mmHg

- TN của Alexander (1946):

-Tõ trung khu gi¶m ¸p:

1.1.2- C¸c trung khu kh¸c.

1.2- c¸c d©y tk chi phèi tim m¹ch

T¸c dông: ⇒ ↑ Tsè,

tr−¬ng lùc, søc co bãp, tÝnh HP, tÝnh DT,

T¸c dông qua chÊt catecholamin

(noradrenalin, adrenalin)

Catecholamin ⇒ Thô thÓ α vμ β 1 , β 2

NÕu g¾n α vμ β 1 ⇒ HP (co m¹ch)

NÕu g¾n β 2 ⇒ UC (gi·n m¹ch)

1.2.2- TK phó giao cảm.

- Chi phối tim:

Dây TK X ⇒ đám rối

tim ⇒ Nút xoang, nút N-T, cơ nhĩ, cơ thất,

thμnh mạch vμnh.

Td: giảm h/đ tim (Tsố, trương lực, sức co

bóp, tính HP, tính DT.

D©y TK X

Chuçi H¹ch

G c¶m cæ

Mạch các tuyến nước bọt do dây TK VII

vμ dây IX

Mạch vùng hố chậu do các dây phó G cảm từ đám rối cùng

Các mạch còn lại do dây TK X…

- TK phó GC T dụng thông qua chất

acetylcholin.

- Chi phối mạch.

động ⇒ theo dây TK X ⇒ KT T khu tăng áp

⇒ tăng sức co bóp cơ tim (Luật Starling).

- Ng−ợc lại, thể tích tâm nhĩ ↓ ⇒ sức co

bóp cơ tim ↓

1.3- các phản xạ điều tiết tim-mạch

*- Px¹ tõ TCT ¸p lùc ë quai §M chñ vμ

xoang §M c¶nh.

xoang §M c¶nh vμ quai §M chñ, xung

KT Tkhu gi¶m ¸p, UC Tkhu t¨ng ¸p ⇒ ↓

h/® tim, gi·n m¹ch ⇒ HA gi¶m vÒ BT.

- Ng−îc l¹i, khi ¸p lùc m¸u ↓ ⇒ TCT hÕt

bÞ KT ⇒ Px¹ t¨ng h/® tim ⇒ HA t¨ng lªn

møc BT

*- Pxạ từ TCT hoá học ở quai ĐM chủ vμ

xoang ĐM cảnh.

- Khi O2 ↓, hoặc CO 2 ↑, H + ↑ ⇒ Thụ thể

hoá học ở xoang ĐM cảnh vμ quai ĐM chủ, xung động ⇒ mượn đường Dây Hering vμ

Cyon ⇒ hμnh não: KT Tkhu tăng áp, UC

Tkhu giảm áp ⇒ tăng h/đ tim, (giãn một số

mạch) ⇒ HA tăng, tăng lưu lượng TH.

- Ngược lại, khi CO 2 , H + ↓ , O2 ↑ ⇒ TCT

hết bị KT ⇒ Pxạ giảm h/đ tim ⇒ HA giảm.

- FX m¾t- tim (aschner- Danini)

→chËm nhip tim.

1.3.2- C¸c Px¹ tõ TCT ngoμi hÖ TuÇn hoμn.

- FX néi t¹ng: (f/x Goltz)

§Ëp m¹nh vïng th−îng vÞ →tim ngõng ®Ëp

*- Mét sè PX kh¸c

- §au: ®au võa ⇒ HA t¨ng , ng−îc l¹i

®au qu¸ ⇒ HA ↓ (Shock).

- Nãng ⇒ gi·n m¹ch t¹i chç, co m¹ch

chung ⇒ HA t¨ng

- PX cã §K

1.2- C¬ chÕ thÓ dÞch

1.2.1-¶nh h−ëng lªn tim.

- Catecholamin cña tuû th−îng thËn

(gièng cña TK giao c¶m)

-Acetylcholin

-Thyroxin cña tuyÕn gi¸p

- Nồng độ O 2 ↓, nồng độ CO 2 ↑, H + ↑ ⇒

tăng h/đ tim.

-Các chất điện giải:

K + tăng ⇒ giảm trương lực cơ tim ⇒ tim

co bóp yếu, ngừng ở thì tâm trương.

Ca ++ tăng ⇒ tăng trương lực cơ tim ⇒ tim tăng co bóp, ngừng ở thì tâm thu.

- Catecholamin, Acetylcholin:…

- HÖ RAA (Renin Angiotensin Aldosteron)

HA TÕ bμo cËn tiÓu cÇu

HA

1.2.2-¶nh h−ëng lªn m¹ch.

Bμi 5

tuần hoμn một số khu vực đặc biệt

-BT # 750ml/phút, ≈ 15% lưu lượng tâm thu -Trong phạm vi HA=80-160mmHg: lưu

lượng TH não không đổi.

-Vùng não h/đ mạnh, máu đến nhiều

-Nhu cầu Oxy não lớn: Trọng lượng não # 1/50 T/lượng cơ thể, tiêu Oxy =1/5 toμn bộ.

#45-50ml/phút.

.100g chất xám: tiêu 4ml Oxxy/phút

.100g chất trắng: tiêu 1ml Oxy/phút.

1.2-Lưu lượng tuần hoμn não

-CO 2 : T¨ng ⇒ gi·n, gi¶m ⇒ co m¹ch n·o

-O 2 : Gi¶m ⇒ gi·n, t¨ng ⇒ co m¹ch n·o -H + : T¨ng ⇒ gi·n, gi¶m ⇒ co m¹ch n·o.

1.3- §iÒu tiÕt tuÇn hoμn n·o

2 -TuÇn hoμn vμnh

2.1-Nguån gèc:

§M vμnh tr¸i vμ §M vμnh ph¶i

§M vμnh kh«ng cã Shunt vμ c¬ th¾t, nªn t¾c m¹ch vμnh ⇒ thiÕu m¸u

-Có khả năng thay đổi nhanh…

-BT: 200-250ml/phút.

-Khi lao động có thể đạt 3-4l/phút, nhu cầu

Oxy tim cũng tăng.

2.3-Thay đổi tuần hoμn vμnh trong

chu chuyển tim.

-Lưu lượng : Tâm thu ⇒ lưu lượng giảm.

Tâm trương ⇒ lưu lượng tăng.

2.2 lưu lượng mạch vμnh

ml/min 300

T©m trư¬ng T©m thu

Lưu lưîng TH vμnh P

-G/đ tăng áp: P vμnh trái =0mmHg

-G/đ tống mái : P vμnh trái tăng dần -Cuối g/đ tống máu: P vμnh giảm

-Thì tâm trương: P vμnh tăng cao

+ P ĐM cơ tim thì biến đổi ngược lại.-áp lực

2.4- §iÒu tiÕt TH vμnh

Cơ chế TK:

- TK G cảm ⇒ giãn, TK phó G cảm ⇒ co

- Vùng dưới đồi, vỏ não…

3 - tuÇn hoμn phæi

-HÖ mao m¹ch

nhiÒu (S #150m 2 ), thμnh máng nhiÒu sîi ®μn håi

- NhiÒu m¹ch t¾t

(Shunt), m¹ch nèi (anastomos) ⇒ dù tr÷ chøc n¨ng tèt.

-¸p lùc TH thÊp

* C¸c ¸p lùc m¸u: Do co bãp t©m thÊt ph¶i, gi·n nhÜ tr¸i, søc hót lång ngùc.

- ¸p suÊt: thÊt P §M phæi

-BT: 5-6 l/min, chỉ 1/10 số mao mạch mở h/đ -Khi lao động: tới 40 l/min,

2.4.3- Điều hoμ TH phổi.

- ảnh hưởng của thông khí:

*Lưu lượng TH phổi

Mao mạch Nhiều Oxy

Thiếu Oxy

hÕt