ôn Tập Đọc hiểu văn bản I.Lý thuyết 1.Khái niệm văn bản : Văn bản là sản phẩm giao tiếp bằng ngôn ngữ gồm một hay nhiều câu, nhiều đoạn.. Nhóm 2: Đọc văn bản ếch ngồi đáy giếng Có co
Trang 1
NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« vÒ dù giê th¨m líp
Trang 2¤n tËp tèt nghiÖp m«n
Ng÷ V¨n.
N¨m häc 2013 - 2014.
Gi¸o viªn :Vò ThÞ Tho.
Tr êng THPT Chu V¨n An.
Trang 3«n TËp
§äc hiÓu v¨n
b¶n
CÊu tróc
bµi häc
I Lý thuyÕt.
II Bµi tËp thùc hµnh.
III.Nh÷ng l u ý khi lµm bµi.
IV.Cñng cè , bµi tËp vÒ nhµ.
Trang 4ôn Tập
Đọc hiểu văn
bản
I.Lý thuyết
1.Khái niệm văn bản :
Văn bản là sản phẩm giao tiếp bằng ngôn ngữ gồm một hay nhiều câu, nhiều đoạn.
Văn bản gồm những đặc điểm:
-Mỗi văn bản tập trung thể hiện một chủ đề và triển khai chủ đề đó một cách trọn vẹn.
-Các câu trong văn bản có sự liên kết chặt chẽ đồng thời cả văn bản đ ợc xây dựng theo một kết cấu mạch lạc.
-Mỗi văn bản có dấu hiệu hoàn chỉnh về nội dung (mở đầu bằng nhan
đề và kết thúc bằng hình thức thích hợp với từng loại văn bản).
-Mỗi văn bản thực hiện một hoặc một số mục đích giao tiếp nhất định.
Trang 5«n TËp
§äc hiÓu v¨n b¶n
I Lý thuyÕt :
1.Kh¸i niÖm v¨n b¶n :
2.C¸c lo¹i v¨n b¶n:
-V¨n b¶n thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ sinh ho¹t.
-V¨n b¶n thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ nghÖ thuËt.
-V¨n b¶n thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ khoa häc.
-V¨n b¶n thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ hµnh chÝnh.
-V¨n b¶n thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ chÝnh luËn.
-V¨n b¶n thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ b¸o chÝ.
Trang 6
ôn Tập
Đọc hiểu văn
bản
I Lý thuyết :
1.Khái niệm văn bản :
2.Các loại văn bản:
3 Yêu cầu của bài thi đọc hiểu văn bản:
-Nắm đ ợc nội dung chính ,các thông tin quan trọng của văn bản -Hiểu ý nghĩa văn bản , tên văn bản.
-Hiểu biết về từ ngữ ngữ pháp , thể loại của văn bản.
-Một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản và tác dụng của chúng.
Trang 7
«n TËp
§äc hiÓu v¨n b¶n
I Lý thuyÕt.
II.Bµi tËp thùc hµnh.
Trang 8
Làm việc nhóm.
Nhóm 1:Đọc bài ca dao sau.
Th ơng thay thân phận con tằm
Kiếm ăn đ ợc mấy phải nằm nhả tơ
Th ơng thay con kiến li ti
Kiếm ăn đ ợc mấy phải đi tìm mồi
Th ơng thay hạc lánh đ ờng mây
Chim bay mỏi cách biết ngày nào thôi
Th ơng thay con quốc giữa trời
Dầu kêu ra máu có ng ời nào nghe
( Ca dao)
-Bài ca dao có những hình ảnh gì, đ ợc
khắc hoạ nh thế nào, có những đặc điểm gì
chung?
-Biện pháp nghệ thuật, ý nghĩa ,tác dụng?
-Chủ đề của bài ca dao?
-Đặt nhan đề?
Nhóm 2: Đọc văn bản ếch ngồi đáy giếng
Có con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nọ Xung quanh chỉ có vài con nhái, cua ,ốc bé nhỏ Hàng này nó cất tiếng kêu
ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất hoảng sợ ếch cứ t ởng bầu trời bé bằng cái vung và nó thì oai nh một vị chúa tể Một năm nọ trời m a to làm n ớc dềnh lên , tràn bờ , đ a ếch ra ngoài Quen thói cũ…nó nhâng nháo đ a mắt lên nhìn bầu trời chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu đi qua giẫm bẹp
(Ngữ Văn 6-tập I-NXBGD)
-Văn bản trên thuộc thể loại truyện gì?
-Khi sống d ới giếng ếch nh thế nào?
-Khi lên bờ ếch nh thế nào?
-Tìm và nêu tác dụng của bp tu từ ẩn dụ ? -Bài học rút ra rừ câu chuyện?
Trang 9Làm việc nhóm.
Nhóm 3: Đọc văn bản sau
Chị Phan Ngọc Thanh (ng ời Việt -29 tuổi)
cùng chồng là Jae Geun(54 tuổi) đã làm
nhân viên lau chùi trong khu chung c
đ ợc 5 năm Họ có 2 con : con trai lớn 6
tuổi , bé gái 5 tuổi Ước mơ đổi đời đã đ a
họ lên chuyến phà tới Jeju Phà Sewol
gặp nạn và gia đình chị chỉ có một chiếc
áo phao duy nhất Trong khoảnh khắc đối
mặt giữa sự sống và cái chết họ quyết định
mặc chiếc áo phao duy nhất cho cô con gái
nhỏ và đẩy bé ra khỏi phà Bé đ ợc cứu sống
nh ng hiện nay những nhân viên cứu hộ vẫn
ch a tìm thấy những ng ời thân của bé
(web.phap luat doi song com.16/4/2014)
-Văn bản trên thuộc phong cách ngôn
ngữ nào?
-Nội dung của văn bản?
-Suy nghĩ về hình ảnh cái phao trong
văn bản ?
Nhóm 4: Đọc văn bản sau
Hắn vừa đi vừa chửi Bao giờ cũng thế cứ r ợu xong là hắn chửi Bắt đầu hắn chửi trời Có hề gì? Trời có của riêng nhà nào ? Rồi hắn chửi đời Thế cũng chẳng sao : Đời là tất cả nh ng chẳng
là ai Tức mình hắn chửi cả làng Vũ Đại Nh ng cả làng Vũ Đại ai cũng nhủ : “Chắc nó chừa mình ra”.Không ai lên tiếng cả Tức thật ! Đã thế hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn Nh ng không có ai ra điều Mẹ kiếp ! Thế có phí r ợu không? Có khổ hắn không?
Không biết đứa chết mẹ nào đẻ ra cái thân hắn cho hắn khổ đến nông nỗi này?A ha ….hắn cứ chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra hắn…Nh ng mà biết
đứa nào đã đẻ ra CP ?Có trời mà biết ? Hắn không biết cả làng Vũ Đại cũng không ai biết… (Trích Ngữ Văn 11-Tập I-NXBGD)
-Đoạn văn trên Nam Cao đã sử dụng kiểu câu gì? -Chí Phèo chửi những ai?
-ý nghĩa của tiếng chửi ?
Trang 10ôn Tập: Đọc hiểu văn
bản
II.Bài tập thực hành.
Nhóm 1:Đọc bài ca dao sau.
Th ơng thay thân phận con tằm
Kiếm ăn đ ợc mấy phải nằm nhả tơ
Th ơng thay con kiến li ti
Kiếm ăn đ ợc mấy phải đi tìm mồi
Th ơng thay hạc lánh đ ờng mây
Chim bay mỏi cách biết ngày nào thôi
Th ơng thay con quốc giữa trời
Dầu kêu ra máu có ng ời nào nghe
( Ca dao)
-Bài ca dao có những hình ảnh gì, đ ợc
khắc hoạ nh thế nào, có những đặc
điểm gì chung?
-Biện pháp nghệ thuật, ý nghĩa ,tác dụng?
-Chủ đề của bài ca dao?
-Đặt nhan đề?
-Hình ảnh: Con tằm , con kiến, con hạc, con quốc.
-Đ ợc khắc hoạ qua hành động hàng ngày của chúng :nhả tơ , tìm mồi , bay mỏi cánh….
-Đều là những sinh vật nhỏ bé , yếu ớt nh ng siêng năng, chăm chỉ
Biện pháp nghệ thuật : -ẩn dụ -Điệp ngữ
Chủ đề : Thân phận ng ời nông dân d ới xã hội
cũ chịu nhiều bất công ,khổ cực.
Nhan đề :-Ca dao than thân -Th ơmg thay tiếng hát than
thân
Trang 11ôn Tập: Đọc hiểu văn
bản
II.Bài tập thực hành.
Nhóm 2: văn bản ếch ngồi đáy giếng
Có con ếch sống lâu ngày trong một cái
giếng nọ Xung quanh chỉ có vài con nhái,
cua ,ốc bé nhỏ Hàng này nó cất tiếng kêu
ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các
con vật kia rất hoảng sợ ếch cứ t ởng bầu
trời bé bằng cái vung và nó thì oai nh
một vị chúa tể Một năm nọ trời m a to
làm n ớc dềnh lên , tràn bờ , đ a ếch ra
ngoài Quen thói cũ…nó nhâng nháo đ a
mắt lên nhìn bầu trời chả thèm để ý đến
xung quanh nên đã bị một con trâu đi
qua giẫm bẹp
(Ngữ Văn 6-tập I- NXBGD 2002)
-Văn bản trên thuộc thể loại truyện gì?
-Khi sống d ới giếng ếch nh thế nào?
-Khi lên bờ ếch nh thế nào?
-Tìm và nêu tác dụng của BP tu từ trong bài?
-Bài học rút ra rừ câu chuyện?
Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngụ ngôn.
Khi sống d ới giếng ếch thấy trời là cái vung, còn
mình là chúa tể.
Khi lên bờ ếch ngênh ngang đi lại khắp nơi, nhâng nháo nhìn trời ,bị một con trâu giẫm bẹp.
-Tự cao tự đại làm hại bản thân.
-Biết mình biết ng ời , trăm trận trăm thắng -Sự hiểu biết là chìa khoá của thành công.
-Điều thiết yếu trong cuộc sống là luôn làm học trò.
-Hành trang quý giá nhất của con ng ời là sự hiểu biết.
-Bp tu từ ẩn dụ :ếch t ợng tr ng cho con ng ời giếng ,bầu trời :môi tr ờng sống
-Tác dụng :kín đáo bóng bẩy tăng sức thuyết phục
Trang 12ôn Tập: Đọc hiểu văn
bản
II.Bài tập thực hành.
Nhóm 3: Đọc văn bản sau
Chị Phan Ngọc Thanh (ng ời Việt -29 tuổi)
cùng chồng là Jae Geun(54 tuổi) đã làm
nhân viên lau chùi trong khu chung c
đ ợc 5 năm Họ có 2 con : con trai lớn 6
tuổi , bé gái 5 tuổi Ước mơ đổi đời đã đ a
họ lên chuyến phà tới Jeju Phà Sewol
gặp nạn và gia đình chị chỉ có một chiếc
áo phao duy nhất Trong khoảnh khắc đối
mặt giữa sự sống và cái chết họ quyết định
mặc chiếc áo phao duy nhất cho cô con gái
nhỏ và đẩy bé ra khỏi phà Bé đ ợc cứu sống
nh ng hiện nay những nhân viên cứu hộ vẫn
ch a tìm thấy những ng ời thân của bé
(web.phap luat doi song com.16/4/2014)
-Văn bản trên thuộc phong cách ng/ngữ nào?
-Văn bản trên giúp em hiểu đ ợc thông tin gì ?
-Suy nghĩ về hình ảnh cái phao trong vb?
Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ báo chí.
Văn bản trên nói về việc chìm phà Sewol (H.Quốc) -Hoàn cảnh gia đình chị Thanh.
-Lý do gia đình chị lên chuyến phà.
-Chiếc áo phao duy nhất cứu sống em bé của gia đình.
-áo phao trao sự sống.
-áo phao biểu t ợng của tình yêu gia đình.
-Tr ớc sự sống còn , tình yêu th ơng đã bừng sáng.
Trang 13ôn Tập: Đọc hiểu văn
bản
Nhóm 4: Đọc văn bản sau
Hắn vừa đi vừa chửi Bao giờ cũng thế cứ r ợu
xong là hắn chửi Bắt đầu hắn chửi trời Có hề
gì? Trời có của riêng nhà nào ?Rồi hắn chửi đời
Thế cũng chẳng sao : Đời là tất cả nh ng chẳng
là ai Tức mình hắn chửi cả làng Vũ Đại Nh ng
cả làng Vũ Đại ai cũng nhủ : “Chắc nó chừa
mình ra”.Không ai lên tiếng cả Tức thật ! Đã
thế hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau
với hắn Nh ng không có ai ra điều Mẹ kiếp !
Thế có phí r ợu không? Có khổ hắn không?
Không biết đứa chết mẹ nào đẻ ra cái thân hắn
cho hắn khổ đến nông nỗi này?A ha ….hắn cứ
chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra hắn…Nh ng mà biết
đứa nào đã đẻ ra CP ?Có trời mà biết ? Hắn
không biết cả làng Vũ Đại cũng không ai biết…
(Trích Ngữ Văn 11-Tập I-NXBGD)
-Đoạn văn trên NC đã sử dụng kiểu câu gì?
-Chí Phèo chửi những ai?
-ý nghĩa của tiếng chửi ?
Nam cao đã sử dụng nhiều kiểu câu khác nhau : -Câu miêu tả ,câu kể.
-Câu nghi vấn -Câu cảm thán.
-Chí Phèo chửi : Chửi trời ,chửi đời ,chửi cả làng
Vũ Đại -Chửi cha đứa nào không chửi nhau với Chí -Chửi cha đứa nào đẻ ra Chí
Tiếng chửi mở đầu truyện có tác dụng : -Giới thiệu nhân vật một cách ấn t ợng.
-Bi kịch , nỗi đau mà Chí Phèo phải chịu đựng -Niềm th ơng cảm sâu sắc của nhà văn với nhân vật
Trang 14ôn Tập
Đọc hiểu văn
bản
I Lý thuyết.
II.Bài tập thực hành.
III.Những l u ý khi làm kiểu bài đọc hiểu văn bản: -Đọc kỹ văn bản và câu hỏi.
-Trả lời các câu hỏi chính xác , ngắn gọn ,tránh lan man dài dòng iv.Bài tập về nhà :
Trang 15«n TËp
§äc hiÓu v¨n
b¶n
iv.Bµi tËp vÒ nhµ :
Tại Thế vận hội đặc biệt dành cho những người tàn tật có chín vận động viên đều bị tổn
thương về mặt thể chất và tinh thần, cùng tập trung về vạch xuất phát để dự cuộc thi 100m Khi súng hiệu nổ, tất cả đều lao về vạch với quyết tâm giành chiến thắng Trừ một cậu bé Cậu cứ vập ngã liên tục trên đường đua Và cậu bật khóc Tám người kia nghe tiếng khóc, giảm tốc độ, ngoái lại nhìn Rồi họ quay trở lại Tất cả, không trừ một ai! Một
cô gái bị chứng dow dịu dàng cúi xuống hôn cậu bé:
-Như thế này em sẽ thấy tốt hơn.
Rồi tất cả chín người họ khoác tay nhau sánh vai về đích Tất cả khán giả trong sân vận động đều đứng dậy vỗ tay hoan hô không dứt.
Câu chuyện này đã lan truyền qua mỗi kì Thế vận hội về sau”.
Hãy đọc kĩ câu chuyện trên và trả lời các câu hỏi:
Câu 1: Khi cậu bé ngã, bật khóc có mấy vận động viên quay trở lại?
Câu 2: Từ câu chuyện trên hãy viết 3 bình luận về chiến thắng