Bài Giảng Luật Biển ( Combo Full Slides )

Trang 1 Bản lĩnh Việt Nam - Đổi mới – Sáng tạo – Vươn tới những tầm cao Trang 2 NỘI DUNG HỌC PHẦNCHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN CHUNG VỀ LUẬT BIỂN Trang 4 MỤC TIÊU MÔN HỌCXác định được các vùng

Bản lĩnh Việt Nam - Đổi mới – Sáng tạo – Vươn tới những tầm cao

LUẬT BIỂN

NỘI DUNG HỌC PHẦN

CHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN CHUNG VỀ LUẬT BIỂN

CHƯƠNG 2: CÁC VÙNG BIỂN THEO CÔNG ƯỚC LHQ VỀ LUẬT BIỂN CHƯƠNG 3: PHÂN ĐỊNH BIỂN VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP BIỂN CHƯƠNG 4: BẢO VỆ TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG BIỂN VÀ HẢI ĐẢO CHƯƠNG 5: HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ BIỂN

TỔNG QUAN VỀ MÔN HỌC

MỤC TIÊU MÔN HỌC

Xác định được các vùng biển và quy chế pháp lý của các vùng biển theo UNCLOS

Hiểu được bản chất pháp lý của vấn đề tranh chấp và phân định biển vận dụng được vào thực tế

Nắm được các vấn đề cơ bản của luật biển Việt Nam và hoạt động quản lý biển trên thực tế

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH

 Giáo trình Luật biển - Đại học Luật Hà Nội

 Ngô Hữu Phước (2020) - Luật Biển

 Nguyễn Hồng Thao, Nguyễn Như Mai - Luật biển quốc tế và luật biển Việt Nam

Bản lĩnh Việt Nam - Đổi mới – Sáng tạo – Vươn tới những tầm cao

CHƯƠNG 1 KHÁI LUẬN CHUNG VỀ

LUẬT BIỂN

CHƯƠNG 1 KHÁI LUẬN CHUNG VỀ

LUẬT QUỐC TẾ

 Hiểu được bản chất, nguồn gốc hình thành và

phát triển của luật biển

 Nắm được định nghĩa, đặc điểm và vai trò của

luật biển

 Xác định được chủ thể và đối tượng điều chỉnh

của luật biển

 Xác định được nguồn của luật biển quốc tế

Mục tiêu cần đạt được

CHƯƠNG 1 KHÁI LUẬN CHUNG VỀ LQT

VÀ NGUỒN CỦA LQT

CÁC NỘI DUNG CHÍNH CỦA CHƯƠNG 1.1.Một số vấn đề cơ bản của Luật biển

1.2 Nguyên tắc của luật biển quốc tế

1.3 Nguồnvà phương tiện bổ trợ nguồn của Luật Biển quốc tế

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH

 Ngô Hữu Phước, Luật biển, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, 2020

 Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật biển, năm 2019.

 Malcolm Shaw, International law, Cambridge University Press, Sixth edition.

1.1 Một số vấn đề cơ bản của Luật

1.1.1 Khái niệm luật biển

Nêu vai trò của biển và đại dương đối với đời sống con người?

1.1.1 Khái niệm luật biển

Luật biển là tổng thể các nguyên tắc và quy phạm pháp lý quốc tế

được các chủ thể của Luật quốc tế thoả thuận xây dụng nên nhằm

điều chỉnh các quan hệ nãy sinh giữa các chủ thể trong quá trình

khai thác, sử dụng và quản lý biển

1.1.1 Khái niệm luật biển

Luật biển thời cổ đại

2

3

4

Luật biển thời trung đại Luật biển thời cận đại Luật biển thời hiện đại

Các giai đoạn phát triển của luật biển?

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Còn gọi là luật biển thời kỳ chiếm hữu nô lệ.

 Việc đi biển yếu phục vụ buôn bán, chuyên

chở nô lệ, trao đổi hàng hóa

 Xuất hiện nhu cầu phân định biển của các

quốc gia kế cận, liền kề

 Pháp luật thời kỳ này chủ yếu liên quan đến

phạm vi hoạt động của tàu thuyền và giải quyết

tai nạn trên biển

Thứ nhất, Luật biển thời cổ đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Điều ước quốc tế đầu tiên được ban hành năm 406 TCN giữa La

Mã và Tuynidi Theo đó tàu thuyền La Mã không được đi quá mũi phía Bắc vịnh Tuynidi, trừ trường hợp bị tai nạn hoặc bị truy đuổi, nhưng không được mua bán trừ những vật dụng cần thiết cho việc sửa chữa tàu thuyền trong thời gian không quá 5 ngày

Thứ nhất, Luật biển thời cổ đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Nhu cầu giao thương nở rộ

 Xuất hiện các cuộc phát kiến địa lý và các cường quốc hàng hải

 Xuất hiện nhu cầu xác lập chủ quyền với các đảo ven bờ

 Các điều ước quốc tế về đánh bắt cá được ký kết

 Năm 1529, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ký kết hiệp ước phân định biển và đại dương thành 02 phần

Thứ hai, Luật biển thời phong kiến

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Xuất hiện nhiều hơn các cuộc đấu tranh cho quyền tự do hàng hải

 Nhiều học thuyết biển ra đời

 Học thuyết tự do biển cả năm Hugo Grotius “Nhà nước có khả năng thực hiện quyền lực đến đâu thì giới hạn lãnh hải quốc gia được mở rộng đến đó”

 Cornelius van Bynkershoek “Quyền lực quốc gia trên bờ biển kết thúc

ở nơi mà hiệu lực của vũ khí kết thúc”.

Thứ hai, Luật biển thời phong kiến

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Luật biển quốc tế trong thời kỳ này tiếp tục phát triển

 Các quốc gia có xu hướng xác lập chủ quyền đối với các khu vực nằm ngoài phạm vi lãnh hải

 Việc xác lập các vùng biển tài phán dân sự, tài phán hình sự, vùng thuế quan, vùng an ninh, đã đặt ra nhu cầu về vùng tiếp giáp lãnh hải

 Mâu thuẫn quyền lợi giữa quốc gia ven biển và cường quốc hàng hải

Thứ ba, Luật biển thời cận đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Năm 1930 Hội nghị quốc tế về luật biển lần đầu tiên được triệu tập tại

Hà Lan với sự tham gia của 47 quốc gia

- Chủ trì: Hội quốc liên

- Mục đích: Xây dựng bộ luật quốc tế về biển

- Bất đồng quan điểm giữa các quốc gia, chế độ pháp lý của các vùng biển, chiều rộng lãnh hải, quyền đi qua không gây hại trong lãnh hải,

- Không đạt được thỏa thuận nào

Thứ tư, Luật biển thời hiện đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Năm 1958, dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc hội nghị quốc tế lần I về luật biển được tổ chức tại Thụy Sĩ

- Chủ trì: Liên hợp quốc

- Thành lập 04 công ước quốc tế đầu tiên về luật biển

+ Công ước về lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải

+ Công ước về biển cả

+ Công ước về đánh bắt cá và bảo tồn các nguồn tài nguyên sinh vật biển

+ Công ước về thềm lục địa

Thông qua nghị định thư về bắt buộc giải quyết tranh chấp

Thứ tư, Luật biển thời hiện đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Năm 1960, Liên Hợp Quốc tổ chức Hội nghị về Luật Biển lần hai ("UNCLOS II") Tuy nhiên, hội nghị sáu tuần ở Geneva không đạt được tiến triển nào mới Nhìn chung, các nước đang phát triển chỉ tham dự như là như là khách, liên minh, hoặc nước độc lập của Mỹ hay Liên Xô mà không nói lên được tiếng nói của mình

Thứ tư, Luật biển thời hiện đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Năm 1960, Liên Hợp Quốc tổ chức Hội nghị về Luật Biển lần hai ("UNCLOS II") Tuy nhiên, hội nghị sáu tuần ở Geneva không đạt được tiến triển nào mới Nhìn chung, các nước đang phát triển chỉ tham dự như là như là khách, liên minh, hoặc nước độc lập của Mỹ hay Liên Xô mà không nói lên được tiếng nói của mình

Thứ tư, Luật biển thời hiện đại

1.1.1 Khái niệm luật biển

 Sau 5 năm trù bị 1968-1973, năm 1733, Liên Hợp Quốc tổ chức Hội nghị

về Luật Biển lần ba ("UNCLOS III").

Với chín năm đàm phán chính thức 1973-1982 với 11 khóa họp, năm 1982, UNCLOS ra đời, được xem là bản hiến pháp về biển và đại dương

Thứ tư, Luật biển thời hiện đại

1.1.2 Đối tượng điều chỉnh của Luật biển

Luật biển quốc tế quy định quyền hạn và nghĩa vụ của các quốc gia, quốc gia có biển và các quốc gia khác cũng như các mối quan hệ phát sinh giữa các quốc gia và các tổ chức quốc tế trên những vùng biển có các chế độ pháp lý khác nhau.

1.1.3 Chủ thể của Luật Biển quốc tế

Xác định chủ thể của luật quốc

tế?

1.1.3 Chủ thể của Luật Biển quốc tế

Các quốc gia, chủ thể truyền thống và

quan trọng nhất của luật pháp quốc tế,

cũng là chủ thể của luật biển quốc tế

1.1.3 Chủ thể của Luật Biển quốc tế

Thứ hai, các tổ chức quốc tế liên quan đến biển.

1.1.3 Chủ thể của Luật Biển quốc tế

Thứ ba, các công ty biển

Thứ tư, các thể nhân.

Thứ năm, loài người

Các nhận định sau là đúng hay sai, giải thích tại sao?

1 Hugo Grotius là cha đẻ của Luật biển quốc tế

2 Học thuyết của Cornelius van Bynkershoek là tiền đề để xác định lãnh hải quốc gia ven biển dựa vào tầm bắn của đại bác.

3 Luật biển quốc tế chỉ xuất hiện từ thời kỳ phong kiến

4 Hội nghị đầu tiên về luật biển diễn ra vào năm 1958

5 Công ước về lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải ra đời trong hội nghị liên hợp quốc về luật biển lần thứ 2

Bài tập đánh giá

Bài tập nhóm

Nhóm 1: Các vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia

Nhóm 2: Các vùng biển thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán

quốc gia

Nhóm 3: Các vùng biển quốc tế

- Quy định của pháp luật Việt Nam về các vùng biển trên

Thời gian nộp bài: Ngày 25/11/2021, các nhóm thuyết trình tại lớp

Ngày 27/11/2021, nộp file mềm bài tiểu luận

- Lề trên 2,0 cm, lề dưới 2,0 cm, lề trái 3,5 cm, lề phải 2,0 cm.

- Số trang đánh ở giữa, bên dưới, bắt đầu từ mục lục

- Bài tiểu luận được chia thành từng mục và có trích dẫn tài liệu tham khảo

Bản lĩnh Việt Nam - Đổi mới – Sáng tạo – Vươn tới những tầm cao

CHƯƠNG 1 KHÁI LUẬN CHUNG VỀ

LUẬT BIỂN (tt)

CHƯƠNG 1 KHÁI LUẬN CHUNG VỀ

LUẬT QUỐC TẾ

 Hiểu được bản chất, nguồn gốc hình thành và

phát triển của luật biển

 Nắm được định nghĩa, đặc điểm và vai trò của

luật biển

 Xác định được chủ thể và đối tượng điều chỉnh

của luật biển

 Xác định được nguồn của luật biển quốc tế

Mục tiêu cần đạt được

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH

 Ngô Hữu Phước, Luật biển, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, 2020

 Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật biển, năm 2019.

 Malcolm Shaw, International law, Cambridge University Press, Sixth edition.

1.2 Các nguyên tắc cơ bản của luật biển

2.2.1 Khái niệm

“Hệ thống nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế được hiểu là những tư tưởng chính trị, pháp lý mang tính chỉ đạo, nền tảng, bao trùm và có giá trị bắt buộc chung đối với các quốc gia và các chủ thể khác của luật quốc tế khi tham gia vào các quan hệ pháp lý quốc tế.”

Các nguyên tắc cơ bản của luật biển quốc tế là tư tưởng chính trị, pháp lý mang tính chỉ đạo, nền tảng, bao trùm và có giá trị bắt buộc chung đối với các quốc gia và các chủ thể khác trong việc khai thác, quản lý và sử dụng biển.

1.2.2 Các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế

Hãy kể tên các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế?

1.2.2 Các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế

Cơ sở pháp lý của các nguyên tắc cơ bản của luật

quốc tế

1 Bình đằng vể chủ quyền giữa các quốc gia (k1);

2 Pacta sunt servanda (k2);

3 Hoà bình giải quyết các tranh chấp quốc tế (k3);

4 Không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực

(k 4);

5 Không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc

gia khác (k7).

“Art 2”

Cơ sở pháp lý của các nguyên tắc cơ

bản của luật quốc tế

Tuyên bố ngày 24/10/1970 bổ sung thêm 02

nguyên tắc:

1 Nguyên tắc các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác

với nhau;

2 Nguyên tắc quyền dân tộc tự quyết.

The Declaration on Principles of International

2 Nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ quốc gia;

3 Nguyên tắc tôn trọng quyền con người

Đặc điểm của các nguyên tắc cơ bản

của luật quốc tế

 Các nguyên tắc cơ bản của luật

1.2.2 Các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế

Đánh giá vai trò của các nguyên tắc đối này đối với các quan hệ pháp lý phát sinh trong qua trình khai thác, sử dụng và quản lý biển của các chủ thể của Luật quốc tế

1.2.3 Các nguyên tắc đặc thù của luật biển

 Nguyên tắc tự do biển cả

 Nguyên tắc đất thống trị biển

 Nguyên tắc biển quốc tế và đáy đại dương là di sản chung

của nhân loại

 Một số nguyên tắc đặc thù trong giải quyết tranh chấp biển

- Chiếm hữu thực sự

- Uti-possidetis

- Nguyên tắc đường trung tuyến - nguyên tắc đường cách đều

- Nguyên tắc hoàn cảnh đặc biệt,

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Nguyên tắc tự do biển cả bắt nguồn từ nghiên cứu của Hugo Grotius trong quyển Mare Liberum (tên tiếng Anh: The Freedom of Sea) Theo đó, Grotius cho rằng biển cả nói chung

là “res communis”, tức biển thuộc sở hữu chung và không ai hay quốc gia nào có quyền chiếm đoạt.

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Điều 87 UNCLOS quy định:

“1 Biển cả mở cho tất cả Quốc gia, cả quốc gia có biển và quốc gia không có biển Các tự do biển cả được hưởng theo các điều kiện được quy định theo Công ước này và các quy định khác của luật quốc tế Tự do biển cả dành cho các quốc gia có biển và không có biển bao gồm, inter alia:

- Tự do hàng hải;

- Tự do hàng không;

- Tự do lắp đặt cáp và ống ngầm, theo quy định của Phần VI;

- Tự do xây dựng các đảo và các công trình nhân tạo khác được luật quốc tế cho phép, theo quy định của Phần VI;

- Tự do đánh bắt cá, theo các điều kiện được quy định trong mục 2;

- Tự do nghiên cứu khoa học, theo quy định của Phần VI và XIII

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Tự do hàng hải:

Tự do hàng hải là quyền của tất cả các quốc gia, bao gồm cả những quốc gia không có biển, được sử dụng các phương tiện vận chuyển trên mặt nước, dưới mặt nước để đi lại tự do, không bị khám xét trên các vùng biển quốc tế, được

đi qua các eo biển, kênh đào quốc gia nằm trên các đường hàng hải quốc tế, được đi qua vô hại các vùng tiếp giáp lãnh hải, các vùng biển đặc quyền kinh

tế của các quốc gia, được vào trú đậu, sửa chữa phương tiện vận chuyển khi gặp thiên tai, hư hỏng, để lấy thêm nhiên liệu, tiếp tế lương thực tại các hải cảng quốc tế

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Tự do hàng không:

- Quyền bay quá cảnh không hạ cánh qua vùng trời của quốc gia cho phép bay quá cảnh

- Quyền bay quá cảnh có hạ cánh vì lý do phi thương mại, như tiếp nhiên liệu, lương thực, thực phẩm trong lãnh thổ nước cho phép bay quá cảnh

- Quyền vận chuyển hành khách, hàng hoá và hành lý từ lãnh thổ nước đăng tịch phương tiện bay đến lãnh thổ nước ký kết hiệp định vận chuyển hàng không tương ứng và ngược lại

- Quyền vận chuyển hành khách, hàng hoá và hành lý giữa các nước qua vùng trời của quốc gia đăng tịch phương tiện bay

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Tự do lắp đặt dây cáp và ống dẫn ngầm:

- Ngăn chặn, hạn chế và chế ngự ô nhiễm do ống dẫn gây ra

- Khi đặt các dây cáp và ống dẫn ngầm, các quốc gia phải tính đến các dây cáp và ống ngầm đã được đặt trước

- Không làm ảnh hưởng đến khả năng sửa chữa các đường dây cáp và ống dẫn đó

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Tự do xây dựng các đảo và các công trình nhân tạo khác được luật quốc tế cho phép

- Các giàn khoan trên biển cùng toàn bộ các bộ phận phụ thuộc khác đảm bảo hoạt động bình thường và liên tục của các giàn khoan hoặc các thiết bị chuyên dùng để thăm dò, khai thác và

sử dụng biển;

- Các loại báo hiệu hàng hải;

- Các thiết bị công trình khác được lắp đặt và sử dụng ở biển

- Quốc gia ven biển có thể lập ra xung quanh các công trình đó những khu vực an toàn có phạm vi không vượt quá 500m

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Tự do đánh bắt cá

Tất cả các quốc gia đều có quyền cho công dân của mình đánh bắt ở biển cả, với điều kiện:

- Tiến hành các biện pháp bảo tồn tài nguyên sinh vật của biển cả

- Các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác trong việc bảo tồn tài nguyên

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Tự do nghiên cứu khoa học

- Nghiên cứu khoa học biển nhằm mục đích hòa bình: điều này phù hợp với tinh thần chung của Công ước luật biển năm 1982, được quy định tại Lời nói đầu và nhiều điều khoản khác như Điều 88, Điều 143 và Điều 301

- Hoạt động nghiên cứu được thực hiện với những phương pháp và biện pháp phù hợp

- Không cản trở các hoạt động khác, sử dụng biển phù hợp với quy định của Công ước luật biển năm 1982 và điều này cần được tuân thủ trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu khoa học biển

- Hoạt động nghiên cứu khoa học biển được tiến hành phù hợp với các quy định liên quan, bao gồm cả quy định về bảo vệ và gìn giữ môi trường biển

1.2.3.1 Nguyên tắc tự do biển cả

Điều 87 UNCLOS quy định:

2 Tất cả các Quốc gia thực hiện các tự do này phải xem xét thích đáng đến lợi ích của các Quốc gia khác khi thực hiện các tự do biển cả và đồng thời xem xét thích đáng đến các quyền theo Công ước này đối với các hoạt động ở Vùng.”

 Nghĩa vụ này nhằm bảo đảm các quốc gia có thể thực hiện các tự do biển cả mang lại lợi ích cho mình mà không xâm phạm quá đáng vào lợi ích của các bên khác Theo đó, nghĩa

vụ này buộc các quốc gia phải cân bằng lợi ích của mình với lợi ích của quốc gia khác và lợi ích của cộng đồng quốc tế ở vùng đáy biển quốc tế