Kiến thức : Thấy được khát vọng của nhân dân ta về một đất nước độc lập, thống nhất, hùng cường và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh được phản ánh qua “ Chiếu dời đô”
Trang 1Tiết 90
Chiếu dời đô
( Lí Công Uẩn )
A Mục tiêu:
1/ Kiến thức :
Thấy được khát vọng của nhân dân ta về một đất nước độc lập, thống nhất, hùng cường và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh được phản ánh qua “ Chiếu dời đô”
Nắm được đặc điểm cơ bản của thể chiếu Thấy được sức thuyết phục to lơn của “ chiếu dời đô” là sự kết hợp giữa lí lẽ và tình cảm
2/ Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm, phân tích
3/ Thái độ :
- HS vận dụng bài học để viết văn nghị luận
B Các hoạt động dạy học:
- Kiểm tra bài cũ: đọc thuộc lòng bài thơ "ngắm trăng"
Cảm nghĩ của em sau khi học bài thơ
- Bài mới:
Trang 2-Giáo viên cho học
sinh đọc phần chú
thích dấu sao
- Chốt
Quan sát 1 học sinh đọc to
I.Giới thiệu tác giả - tác phẩm
1 Tác giả: Lý Công Uẩn - người thông minh, nhân ái, có chí lớn, sáng lập ra triều Lý
2 Tác phẩm: Năm 1010, Lý Công Uẩn viết bài chiếu bày tỏ ý định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra thành Đại La (Hà Nội ngày nay)
Em hiểu "Chiếu" là
thể văn như thế nào?
- Giáo viên đọc mẫu 1
lần
- "Chiếu" là thể văn do vua dùng
để ban bố mệnh lệnh
II.Tiếp xúc văn bản:
Đọc - chú thích: giọng điệu trang trọng, chú ý những câu cần nhấn mạnh sắc thái tình cảm tha thiết hoặc chân tình
- Chú ý CT 8 Cho học sinh đọc lại
đoạn mở đầu
? Mở đầu "Chiếu dời
đô", Lý Công Uẩn
1 học sinh đọc
to, cả lớp theo dõi
III Tìm hiểu văn bản:
-Tác giả viện dẫn sử sách Trung Quốc để chuẩn bị cho lý lẽ ở phần sau Trong lịch sử đã từng
Trang 3viện dẫn sử sách TQ
việc các vua đời xưa
bên TQ cũng từng có
những cuộc dời đô Sự
viện dẫn đó nhằm
mục đích gì?
Thảo luận lớp
có chuyện dời đô và đã từng đem lại những kết quả tốt đẹp Việc LTT dời đô không có gì là khác thường, là trái quy luật
(Thời nhà Thương 5 lần dời đô, nhà Thu ba lần dời đô, mưu toan việc lớn, xây dựng vương triều phồn thịnh cho đời sau cách đưa điển tích điển cố, học tập tiền nhân là nét tâm lý của con người thời trung đại)
Theo Lý Công Uẩn,
kinh đô cũ ở vùng Hoa
Lư (Ninh Bình) không
còn thích hợp, vì sao?
Thảo luận Theo tác giả, không dời đô sẽ
phạm sai lầm: Không theo mệnh trời, không biết học theo cái đúng của người xưa nên triều đại ngắn ngủi, vạn vật không thích nghi, không thể phát triển thịnh vượng trong vùng đất chật chội
Khi đọc những câu
phê phán hai triều đại
Nêu ý kiến cá nhân
- Chú thích 8 (tr50 SGK)
Trang 4Đinh, Lê cứ đứng yên
đô thành ở Hoa Lư,
em có nhận xét suy
nghĩ gì?
- Em có nhận xét gì về
ngôn ngữ, giọng điệu
văn ở đoạn này?
-Tác giả kết hợp lý và tình (Trẫm rất đau xót về việc đó) khiến lời văn tác động đến tình cảm của người đọc
Cho học sinh đọc đoạn
cuối văn bản
-Theo tác giả, địa thế
thành Đại La có những
thuận lợi gì để có thể
chọn làm nơi đóng đô?
Đọc đoạn cuối văn bản
-Thành Đại La có những lợi thế: + Về vị trí địa lý: Nơi trung tâm
mở ra 4 hướng, có núi có sông, đất rộng mà bằng phẳng, cao mà thoáng, tránh được nạn lụt lội, chật chội
+ Về vị thế chính trị, văn hoá, là đầu mối giao lưu, chốn tụ hội của bốn phương, là mảnh đất hưng thịnh
-Thành Đại La có đủ mọi điều kiện để trở thành kinh đô của đất nước
Trang 5Bài chiếu được lập
luận theo trình tự như
thế nào?
* Trình tự lập luận của văn bản
- Nêu sử sách làm tiền đồ, làm chỗ dựa cho lý lẽ
- Soi sáng tiền đồ vào hai triều đại Đinh, Lê để chỉ rõ thực tế ấy không còn thích hợp đối với sự phát triển đất nước, nhất thiết phải dời đô
- Kết luận: Thành Đại la là nơi tốt nhất để chọn làm kinh đô
Nhận xét của em về
trình tự lập luận ấy?
?Tại sao kết thúc bài
chiếu Lý Thái Tổ
không ra mệnh lệnh
mà lại đặt câu hỏi
"Các khanh nghĩ thế
nào?" Cách kết thúc
ấy có tác dụng?
Trình tự lập luận chặt chẽ, lý lẽ rát có sức thuyết phục
Cách kết thúc mang tính chất đối thoại trao đổi, tạo sự đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với thần dân Bài chiếu thuyết phục người nghe bằng lý lẽ chặt chẽ và tình cảm chân thành
Gọi 1 học sinh đọc to IV.Tổng kết - ghi nhớ
Trang 6phần ghi nhớ SGK
(tr51)q
Học sinh ghi phần ghi nhớ vào
V Luyện tập
Việc dời đô chứng tỏ triều đình nhà Lý đủ sức chấm dứt nạn phong kiến cát cứ, thế và lực dân tộc Đại Việt đủ sức ngang hàng với phương Bắc Định đô ở Thăng Long là thực hiện nguyện vọng của nhân dân thu giang sơn về một nước, xây dựng đất nước độc lập, tự cường
Dặn dò: - Học lại bài ghi
- Viết đoạn văn CM "chiếu dời đô" có kết cấu chặt chẽ, lập luận giành sức thuyết phục