Mục tiêu: 1/ Kiến thức : Cảm nhận được vẽ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả.. Cảnh thuyền cá
Trang 1Tiết: 77
Quê hương
( Tế Hanh )
A Mục tiêu:
1/ Kiến thức :
Cảm nhận được vẽ đẹp tươi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả
Thấy được những nét đặc sắc của bài thơ
2/ Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, cảm thụ và phân tích thơ
3/.Thái độ :
- Tình yêu quê hương , yêu đất nước
B Các hoạt động dạy học:
- Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng bài "ông đồ" Nêu những nét nghệ thuật đặc sắc của bài thơ
-Bài mới
Hãy gt về tác giả Tế
Hanh?
- G/v chốt
- Lưu ý học sinh về
thể thơ 8 chữ trong thơ
mới: tự do, độ dài
không hạn định, số
khổ, số câu trong khổ
không bắt buộc, vần
1 học sinh trình bày (theo CT)
I Tiếp xúc văn bản:
1 Giới thiệu tác giả - tác phẩm
a Tế Hanh (1921), quê Quảng Ngãi
- Ông được mệnh danh là "Nhà thơ của quê hương" bởi ông có rất nhiều bài thơ hay viết về quê hương
b Quê hương là nguồn cảm hứng
Trang 2liền, vần ôm nhịp
nhàng
chủ đạo trong suốt đời thơ Tế Hanh
mà bài "Quê hương" là sự mở đầu
- Giáo viên đọc màu 1
lần
- Hướng dẫn đọc chú
thích
- Em có nhận xét gì về
bố cục bài thơ?
GV: Hai câu mở đầu
rất bình dị, tự nhiên,
tác giả giới thiệu
chung về làng, nội
dung chỉ có ý nghĩa
thông tin
1 học sinh đọc
to
2 Đọc và tìm hiểu chú thích:
II Tìm hiểu bài (đọc - hiểu VB)
Bố cục:
- 2 câu đầu: giới thiệu chung về làng tôi
- 6 câu tiếp: Cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá
- 8 câu tiếp: cảnh thuyền cá trở về bến
- 4 câu cuối: Nỗi nhớ làng của tác giả
- Cho học sinh đọc 6
câu tiếp theo (từ câu 3
- câu 8)
Cảm nhận của em về
cảnh được mô tả trong
đoạn thơ như thế nào?
1 học sinh đọc
to
- Nêu cảm nghĩ
cá nhân
1 Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá:
- Những câu thơ mở ra cảnh tượng đẹp: bầu trời cao rộng, trong trẻo, nhuốm nắng hồng bình minh, nổi bật hình ảnhđoàn thuyền băng mình
ra khơi
- Hãy tìm những từ
ngữ và hình ảnh miêu
tả đoàn thuyền ra khơi
đánh cá? tác dụng của
những từ ngữ hình ảnh
- Tìm TN và hình ảnh phân tích
Hình ảnh so sánh: "con tuấn mã", 1 loạt từ ngữ: hăng, phăng, vượt
- Khí thế băng tới dũng mãnh của con thuyền ra khơi, sức sống mạnh
mẽ, vẻ đẹp hùng tráng đầy hấp dẫn
Trang 3đó?
Theo em 4 câu thơ ấy
miêu tả cảnh thiên
nhiên hay cảnh LĐ
của con người?
Thảo luận Vừa là cảnh thiên nhiên tươi sáng
vừa là bức tranh lao động đầy hứng khởi và dào dạt sức sống
Em có nhận xét gì khi
đọc 2 câu thơ "cánh
buồm giương to
thân góp gió "
- GV: bình
Trình bày ý kiến
cá nhân
Hình ảnh cánh buồm rất đẹp, đẹp lãng mạn, phép 5 độc đáo: so sánh cái cụ thể với cái trìu tượng - cánh buồm trở nên lớn lao, thiêng liêng
và rất thơ mộng
- Cho học sinh đọc
khổ thơ thứ 3
1 học sinh đọc
to
2 Cảnh thuyền cá về bến
Cảm nhận của em như
thế nào về cảnh được
miêu tả?
Nêu ý kiến cá nhân
Đây là một bức tranh lao động náo nhiệt, đầy ắp niềm vui và sự sống, toát ra từ không khí ồn ào, tấp nập đông vui, từ những chiếc ghe đầy
cá, từ những lời cảm tạ chân thành đất trời
- Hình ảnh người dân
chài và con thuyền
nằm nghỉ được miêu tả
rất đặc sắc Em hãy
chỉ ra sự đặc sắc đó?
Thảo luận lớp Hình ảnh người dân chài vừa được
tả thực, vừa được miêu tả bằng sự sáng tạo độc đáo, gợi cảm rất thú vị:
"Cả thân hình nồng thở vị xa xăm" (Người dân chài nước da ngăm nhuộm nắng gió, thân hình vạm vỡ
và thấm đậm vị mặn mòi, xa xăm
Trang 4của biển khơi
Hình ảnh người dân chìa vừa chân thực, vừa lãng mạn và trở nên có tầm vóc phi thường)
Tác giả không chỉ thấy con thuyền đang nằm im trên bến mà còn thấy
sự mệt mỏi của nó, cảm thấy như con thuyền đang lắng nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ - con thuyền vô tri trở nên có hồn, một tâm hồn tinh tế
Đọc những câu thơ ấy
em nghĩ gì về tác giả
Tế Hanh?
(Nhận xét của em về
tính chất của tác giả
đối với cảnh vật, cuộc
sống và con người của
quê hương ông?)
Nêu ý kiến Tác giả là người có một tâm hồn
tinh tế, tài hoa và có tấm lòng gắn
bó sâu nặng với con người và cuộc sống lao động làng chài quê hương mới có những câu thơ xuất thần như vậy
- 1 học sinh đọc 4 câu
kết
- Cảm nghĩ của em về
nỗi nhớ làng quê khôn
nguôi của tác giả?
Học sinh đọc
ý kiến cá nhân
3 Nỗi nhớ làng quê của tác giả:
- Nỗi nhớ chân thành tha thiết nên lời thơ thật giản dị, tự nhiên, như thốt ra từ trái tim: "tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!" Với Tế Hanh cái hương vị lao động làng chài đó chính là hương vị riêng đầy quyến
Trang 5rũ của quê hương, tác giả cảm nhận được chất thơ trong đời sống lao động hàng ngày
Hình ảnh quê hương tươi sáng, khoẻ khoắn mang hơi thở nồng ấm của lao động, của sự sống
- Bài thơ có những đặc
sắc nghệ thuật nổi bật?
(về hình ảnh thơ? )
Thảo luận 4 Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ:
- Bài thơ khá phong phú hình ảnh, đặc biệt là sự sáng tạo ở hình ảnh thơ (có những hình ảnh rất chân thực, đồng thời lại có những hình ảnh hết sức lãng mạn, bay bổng) Đây là bài thơ trữ tình mà PTBĐ bao trùm là biểu cảm vì toàn bộ hệ thống hình ảnh miêu tả chỉ là tái hiện phong cảnh, con người, cuộc sống làng chài quê hương trong nỗi nhớ của chủ thể trữ tình (yếu tố miêu tả dù nhiều cũng chỉ là phục
vụ cho biểu cảm, trữ tình) Học sinh đọc ghi nhớ
Dặn dò: - Học thuộc
lòng bài thơ, học thuộc
bài
- Soạn bài tiếp theo
III Tổng kết - ghi nhớ (tr18 - SGK)
IV Luyện tập: vè nhà thực hiện
Trang 6-Thực hiện phần luyện tập