Bảng hệ thống ST T Tác phẩm Tác giả Năm sáng tác Thể thơ Giá trị ND Đặc sắc NT 1 Đồng Chí Chính Hữu 1948 Tự do - Tình đồng chí cùng chung ngộ và lý tưởng chiến đấu... đẹp tinh thần của n
Trang 1TIẾT 127 : ÔN TẬP VỀ THƠ
A Mục tiêu cần đạt:
Nắm rõ có hệ thống nội dung ,nghệ thuật các bài htơ hiện đại ,tim hiểu thêm giai đoạn
lịch sử và tác giả các bài thơ
B Chuẩn bị:
- Bảng phụ
- GV hướng dẫn HS chuẩn bị 6 câu hỏi SGK
C Khởi động
1 Kiểm tra: Kết quả chuẩn bị bài ôn tập của HS
2 Giới thiệu: Yêu cầu của tiết ôn tập
D Tiến trình các hoạt động
1 Bảng hệ thống
ST
T
Tác phẩm Tác giả Năm
sáng tác
Thể thơ
Giá trị ND Đặc sắc NT
1 Đồng Chí Chính
Hữu
1948 Tự do - Tình đồng chí
cùng chung ngộ
và lý tưởng chiến đấu
- Sức mạn và vẻ
- Chi tiết, h/a ngôn ngữ giản
dị, chân thực, co đọng giàu sức biểu cảm
Trang 2
đẹp tinh thần của người lính CM
2 Bài thơ về
tiểu đội xe
ko kính
Phạm Tiến Duật
1969 Tự do -H/a những chiếc
xe độc đáo -H/a người chiến
sỹ lái xe đường trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, ý trí chiến đấu
- Chất liệu hiện thực, H/a độc đáo
- Giọng điệu tự nhiên, khoẻ khoắn
3 Đoàn
thuyền
đánh cá
Huy Cận
1958 Bảy
chữ
- Bức tranh thiên nhiên
- Người LĐ
- Cảm xúc tươi khẻo
- H/a đẹp, rộng lớn, giàu liên tưởng, tưởng tượng
- Âm hưởng khẻo khoắn
4 Bếp lửa Bằng
Việt
1963 Bảy
chữ +
- Những kỷ niệm
về bà và tình bà
- Kết hợp biểu cảm mô tả và bình luận
Trang 3Tám chữ
cháu
- Lòng kính yêu trân trọng, biết
ơn của cháu
- Sáng tạo h/a bếp lửu
5 Khúc hát
ru những
em bé
Nguyễ
n Khoa Điềm
1971 Chủ
yếu 8 chữ
- Ty thương con người gắn với lòng yeu nuớc, tinh thần chiến đấu và khát vọng
về tương lai
- Điệu ru ngọt ngào trìu mến
6 ánh trăng Nguyễ
n Duy
1978 5 chữ - H/a ánh trăng
thành phố gợi quá khứ
- Nhắc nhở thái
độ sông tình nghĩa, thuỷ chung
- H/a bình dị, giàu ý nghĩa biểu tượng
- Giọng điệu chân thành, nhỏ nhẹ, sâu lắng
7 Con cò Chế lan
Viên
1962 Tự do - Từ hình tượng
con cò:
+ Ca ngợi tình
-Vận dụng sáng tạo h/a lời
ru của ca dao
Trang 4mẹ + ý nghĩa của lời
ru
8 Mùa xuân
nho nhỏ
Thanh Hải
1980 5 chữ - Cảm xúc truớc
mùa xuân thiên nhiên đ/n
- ước nguyện dâng hiến
- Thể thơ 5 chữ nhạc điệu
- H/a đẹp giản dị
9 Viếng
Lăng Bác
Vũ Phương
1976 8 chữ - Lòng thnhà
kính và niềm xúc động sâu sắc của nyhà thơ đối với Bác
- Giọng diệu tha thiết
- H/a ẩn dụ
- Ngôn ngữ bình dị
10 Sang thu Hữu
Thỉnh
1977 5 chữ - Biến chuyển
của thiên nhiên lúc giao mùa hạ - thu qua sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ
- H/a thiên nhiên được gợi tả bằng nhiều cảm giác tinh nhạy
- Ngôn ngữ chính xác, gợi cảm
11 Nói với Y Sau Tự do - Bằng lời trò - Cách nói giàu h/a vừa cụ
Trang 5con Phương 1975 chuyện với con,
bài thơ thể hiện
sự gắn bó, niềm
tự hào về quê hương và đạo lý sống của dân tộc
thể vừa gợi cảm, vừa gợi ý nghĩa sâu xa
HS đọc câu 2
Thảo luận
2 Sắp xếp các bài thơ theo giai đoạn lịch sử
- 1945 - 1954: Đồng chí
- 1954 - 1964: Đoàn thuyền đánh cá, bếp lửa, con cò
- 1964 - 1975: Bài thơ về tiểu đội xe ko kính, Khúc hát ru
- Sau 1975: ánh trăng, Mùa xuân nho nhỏ, Viếng lăng Bác, Sang thu, Nói với con
* CS đ/n và h/a con người Vn + Đ/n và con người VN trong 2 cuộc kháng chiến nhiều gian khổ
hy sinh nhưng rất anh hùng
+ Công cuộc LĐ, XD đ/n và những quan hệ tốt đẹp của con người
*Tâm hồn tư tưởng, t/c của con người trong một thời kỳ lịch sử
có nhiều biến động + T/c yêu nước, ty que hương
Trang 6GV: Yêu cầu HS đưa dẫn
chứng từ các bài thơ đã học
Hoạt động 3
GV nói thêm: Mây và sóng:
Hoá thân vào lời trò chuyện
hồn nhiên, ngây thơ của em
+ Tình đồng chí, sự gắn bó với CM, lòng jính yêu Bác Hồ + Những t/c gần gũi, bề chặt của con người: Tình mẹ con, bà cháu trong sự thống nhất với t/c chung rộng lớn
3 So sánh bài “Khúc hát ru ” và “Con cò”
* Giống:
- Đều ca ngợi tình mẹ con
- Đều dùng diệu ru, lời ru của mẹ
*Khác:
+ Khúc hát thể hiện sự thống nhất của tình yêu con với lòng yêu nước, gắn bó với CM và ý trí chiến đấu
+ Con cò ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru (phát triển tứ thơ
từ hình tượng con cò)
* So sánh 2 bài với bài “Mây và Sóng”
4 Ba bài “Đồng chí”, “ánh trăng”, “Khúc hát ru” đều viết về người lính CM với vẻ đẹp trong tính cách và tâm hồn họ Nhưng mỗi bài khai thác những nét riêng và đặt trong hoàn cảnh khác nhau
5 So sánh bút pháp sáng tạo hình ảnh thơ
* “Đồng chí” và “Đoàn thuyền đánh cá”
- “Đồng chí”: Bút pháp hiện thực đưa những chi tiết h/a thực
Trang 7bé với mẹ thắm thiết của trẻ
thơ
H/a “Đầu súng trăng treo”
cũng là h/a rất trân thực
Nước mặn đồng chua, đất
cày sỏi đá
- “Đoàn thuyền đánh cá”; Bút pháp tượng trưng, phóng đại với nhiều liên tưởng, tưởng tượng, so sánh mới mẻ
Mặt trời xuống biển như hòn Sóng đã cài then,đem sập cửa
* “Bài thơ vầ tiểu đội xe ko kính”, “ánh trăng”
- Bài thơ: Bút pháp hiện thực, miêu tả cụ thể
- “ánh trăng”: có đưa vào nhièu h/a và chi tiét thực, rất bình dị, nhưng chủ yếu dùng bút pháp gợi tả, ko đi vào chi tiết mà hướng tới ý nghĩa khái quát và biểu tượng của h/a
E Củng cố - Dặn dò
- Làm BT còn lại
- Chuẩn bị bài : “Nghĩa tường minh”