tự sự với nghị luận - Đối thoại, độc thoại nội tâm, người kể trong VB tự sự.. * Giống : sử dụng yếu tố miêu tả, tự sự * Khác : -TM : đảm bảo tính khách quan, khoa học cung cấp tri thức v
Trang 1Tiết 82 : ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
A Mục tiêu cần đạt
- Hs nắm được các ND chính của phần TLV đã học, thấy được t/chất tích hợp của
chúng với VB chung
- Thấy được tính kế thừa và phát triển của các ND TLV học ở lớp 9 bằng cách so
sánh với ND các kiểu VB đã học ở lớp dưới
B Chuẩn bị
- Hs ôn tập theo sgk
- Lập bảng hệ thống
C Khởi động
Giới thiệu bài : Vai trò ý nghĩa quan trọng của bài ôn tập cuối học kỳ
Yêu cầu của tiết ôn tập TLV
D Tiến trình các hoạt động dạy và học
Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1
Phần TLV 9/1 có ~ nội dung lớn
nào? Trọng tâm cần chú ý ?
I Nội dung ôn tập
1 Các ND lớn và trọng tâm
a VB thuyết minh : trọng tâm là việc kết hợp giữa thuyết minh với các yếu tố nghị luận, giải thích, miêu tả
b VB tự sự :
- Kết hợp giữa tự sự với biểu cảm và mtả nội tâm, giữa
Trang 2Ví dụ thuyết minh 1 ngôi chùa cổ
người ta phải kết hợp liên tưởng,
tưởng tượng, so sánh nhân hoá ( như
ngôi chùa tự kể chuyện mình ) và
miêu tả màu sắc, dáng vẻ, cảnh vật,
xung quanh
Hs tìm ví dụ
tự sự với nghị luận
- Đối thoại, độc thoại nội tâm, người kể trong VB tự sự
2 Vai trò vị trí tác dụng của các biện pháp NT và yếu tố miêu tả trong VBTM
- Giúp người đọc có hứng thú khi tìm hiểu về đối tượng
- Tránh được sự khô khan, nhàm chán
3 Phân biệt VBTM có yếu tố miêu tả, tự sự với văn bản miêu tả, tự sự
* Giống : sử dụng yếu tố miêu tả, tự sự
* Khác : -TM : đảm bảo tính khách quan, khoa học cung cấp tri thức về đối tượng_ đơn ng~
- Miêu tả : mang cảm xúc chủ quan người viết tự sự
- Không nhất thiết phải trung thành với sự vật, có thể tưởng tượng, so sánh nhiều_ đa nghĩa
4 Văn bản tự sự lớp 9 vừa lặp lại, vừa nâng cao
- Nhận diện các yếu tố miêu tả nội tâm, nghị luận, đối thoại, độc thoại, người kể trong VB tự sự
- Kết hợp các phương thức trong 1 VB
- Thấy được vai trò vị trí, tác dụng của các yếu tố miêu
Trang 3- Đ/v miêu tả nội tâm
- Đ/v nghị luận
Quân Thanh sang xâm lấn nước ta
hiện đang ở Thăng Long, các người
đã biết chưa ?
- Đ/ v có sử dụng yếu tố miêu tả nội
tâm và nghị luận
+ Hỡi ơi lão Hạc ! Thì ra đến lúc
cùng lão cũng có thể làm liều như ai
hết
Một con người như thế ấy ! Một
người đã khóc vì trót lừa một con
chó !
Một người nhịn ăn để tiền
Cuộc đời quả thật lại cứ mỗi ngày
một thêm đáng buồn
Ví dụ : Chị cốc tức giận khi bị Mèn
tả nội tâm, nghị luận, đối thoại, độc thoại, của việc thay đổi các hình thức người kể chuyện trong 1 văn bản tự sự
* Vai trò của miêu tả nội tâm và nghị luận trong VB tự
sự
- Miêu tả nội tâm là tái hiện ~ ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của n/v → làm n/v sinh động, sâu sắc
- Nghị luận trong VB tự sự bằng cách nêu ý kiến, nhận xét, cùng ~ lí lẽ và d/chứng → làm câu chuyện thêm phần triết lý sâu sắc
5
* Đối thoại : hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người
* Độc thoại : lời người nào đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng
* Độc thoại nội tâm : độc thoại không phát ra thành tiếng
→ Thể hiện ~ diễn biến tâm lý hết sức phức tạp trong thế giới nội tâm của con người → khắc hoạ n/vật
6 – ngôi 3 : làng
Trang 4trêu - ngôi 1 : Dế mèn – Chiếc lược ngà
E Dặn dò
- Làm đề Ktra cuối kỳ 1 (Tr 224 sgk)
- Viết 1 VB tự sự kể về cuộc chia tay cuối cùng của cha con ông Sáu theo lời hồi tưởng n/v bé Thu - ông Sáu
- Kể 1 câu chuyện khiến em cảm động và rút ra nhiều bài học sâu sắc sử dụng nghị luận
và nội tâm
-
Ngày soạn 14/12/2011
A Mục tiêu cần đạt
- Hs nắm được các ND chính của phần TLV đã học, thấy được t/chất tích hợp của chúng với VB chung
- Thấy được tính kế thừa và phát triển của các ND TLV học ở lớp 9 bằng cách so sánh với ND các kiểu VB đã học ở lớp dưới
B Chuẩn bị
- Hs ôn tập theo sgk
- Lập bảng hệ thống
Trang 5C Khởi động
Giới thiệu bài : Vai trò ý nghĩa quan trọng của bài ôn tập cuối học kỳ
Yêu cầu của tiết ôn tập TLV
D Tiến trình các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1
Các nội dung VB tự sự đã học ở lớp 9
có gì giống và khác so với các ND về
kiểu VB này đã học ở lớp dưới
Hs đọc câu 8
Hs thảo luận trao đổi
Trả lời
7 Các nội dung VB tự sự ở lớp 9 được lặp lại và nâng cao so với các nội dung về kiểu VB này ở lớp 6.7.8
* Giống : lặp lại về kiến thức
- VB tự sự có kết hợp tự sự với miêu tả nội tâm với biểu cảm, nghị luận
* Khác : nâng cao về kiến thức và kỹ năng
Đội thoại, độc thoại nội tâm, người kể chuyện và vai trò của người kể chuyện
8 Bởi vì trong VB tự sự, các yếu tố miêu tả, nghị luận, biểu cảm chỉ là những yếu tố trơ nhằm làm nổi bật phương thức chính là phương thức tự sự
Khi gọi tên 1 VB người ta căn cứ vào phương thức biểu đạt chính của VB đó trong thực tế khó có 1 VB nào chỉ vận dụng 1 phương thức biểu đạt duy nhất
9 Sự kết hợp các phương thức biểu đạt
Tự sự → miêu tả, nghị luận, bcảm, TM
Trang 6Hs kẻ ô bảng và điền x vào ô trống
Hs đọc câu hỏi 10 trao đổi suy nghĩ
Hs trả lời theo suy nghĩ của mình
Gv định hướng
-
TIẾT 84 (tiếp)
A.Yêu cầu: như trên
B Bài mới:
* Miêu tả nội tâm
- Truyện Kiều
- Làng
- Lặng lẽ Sa Pa
- Chiếc lược ngà
Miêu tả → tự sự, biểu cảm, TM Nluận → miêu tả, bcảm, TM Bcảm → tự sự, mtả, NL
TM → miêu tả, NL
10 TLV tự sự của hs phải đủ 3 phần Bởi vì khi còn ngồi trên ghế nhà trường hs đang trong giai đoạn luyện tập, phải rèn luyện theo ~ y/cầu chuẩn mực của nhà trường
Sau này hs có thể viết tự do phá cách như các nhà văn -
11 Những kiến thức và kỹ năng về kiểu VB tự sự của TLV đã soi sáng thêm rất nhiều cho việc đọc – hiểu VB – tác phẩm văn học
Chẳng hạn khi học về các yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự, các kiến thức về TLV giúp người đọc hiểu rõ hơn sâu hơn đoạn trích truyện Kiều Truyện ngắn Làng
12
Trang 7* Độc thoại nội tâm
- Ông Hạc _ Làng
- Ông hoạ sĩ _ Lặng lẽ Sa Pa
* Lập luận – Cố hương
* Đối thoại – Kiều báo ân báo oán
- Những kiến thức đã giúp hs học tốt hơn khi làm bài kể chuyện
- VB tự sự trong sgk ngữ văn cung cấp + đề tài
+ nội dung + cách kể chuyện + cách dùng các ngôi kể, người kc, cách dẫn dắt
- XD và miêu tả n/v sự việc
E Củng cố – dặn dò :
- Nếu gặp đề văn tự sự trong đó sử dụng yếu tố thuyết minh thì giải quyết ntn ?
- Kể lại chuyện “ Chiếc lược ngà ” dưới ngôi kể của Thu cô giao liên trong đó có sử dụng
yếu tố thuyết minh về cây lược