Mục tiêu: 1 Kiến thức: Giới thiệu cho HS: - Hiểu được nguyên tắc của các máy phát điện xoay chiều.. - Nắm được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của máy xoay chiều một pha và ba pha.. 2
Trang 1Bài 30.MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I Mục tiêu:
1) Kiến thức: Giới thiệu cho HS:
- Hiểu được nguyên tắc của các máy phát điện xoay chiều
- Nắm được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của máy xoay chiều một pha và ba pha
2) Kĩ năng:
- Yêu cầu HS vận dụng tốt các công thức để tính tần số và suất điện động của máy phát điện xoay chiều
II Chuẩn bị:
1) GV:
- Mô hình máy phát điện xoay chiều một pha, tranh vẽ sơ đồ các loại máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha
2) HS: Ôn tập khái niệm tử thông và định luật cảm ứng điện từ
II Tổ chức các hoạt động dạy học:
1) GV giới thiệu bài:
- Điện năng được Bàiến đổi từ cơ năng bằng các máy phát điện
- Xét hai loại máy phát điện thường dùng: máy xoay chiều một pha, ba pha
2) giảng bài mới:
Trang 2Hoạt động 1 (10’) Tìm hiểu: NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY
CHIỀU
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* GV yêu cầu HS đọc lại mục 1, 2 bài
26 Nêu câu hỏi:
H 1 Dòng điện xoay chiều được tao r
atheo nguyên tắc nào?
H 2 Hãy nhắc lại hiện tượng cảm ứng
điện từ để xuất hiện suất điện động
cảm ứng và hiệu điện thế xoay chiều?
-GV giới thiệu 2 cách tạo ra suất điện
động xoay chiều thường dùng trong
các máy phát điện bằng cách nêu câu
hỏi gợi ý
-Hướng dẫn HS lập các Biểu thức 30.1
và 30.2
H 3 Có thể tạo từ thông Bàiến thiên
bằng cách nào?
-Thực hiện yêu cầu của GV
-Đọc SGK tìm hiểu nguyên tắc của máy phát điện xoay chiều
-Trả lời
Thực hiện theo hướng dẫn
-Phải thay đổi góc giữa vectơ n r của mp vòng dây
và vectơ cảm ứng từ ur B
1) Nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều
a) Nguyên tắc:
-Dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ
-Từ thông qua một vòng dây Bàiến thiên, trong vòng dây xuất hiện sđđ cảm ứng xoay chiều
1 = 0cost
-Với Câuộn dây có N vòng giống nhau: = N1
Suất điện động xoay chiều trong Câuộn dây:
0
0
sin
cos
2
d
dt
Trang 3 2 cách tạo thay đổi Đặt E0 = N0
b) Hai cách tạo Suất điện động xoay chiều trong máy phát điện:
-Từ trường cố định, các vòng dây quay trong từ trường
-Từ trường quay, các vòng dây cố định
Hoạt động 2 (30’) Tìm hiểu: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
Cho HS quan sát mô hình
Nêu câu hỏi:
H 1 Quan sát mô hình, cho
Biết máy được cấu tạo thế
nào?
-GV giới thiệu: phần cảm và
phần ứng của máy
H 2 Cho Biết cấu tạo của
phần cảm? phần ứng?
-Giới thiệu về roto, stato và
2 cách cấu tạo của máy
-Giới thiệu cấu tạo của máy
-Quan sát, tìm hiểu cấu tạo
Cá nhân trả lời câu hỏi
-Phải có bộ phận tạo ra từ trường
- Phải có bộ phận tạo ra sđđ cảm ứng
- Quan sát hình 30.1, hình
a) Cấu tạo: máy xoay chiều có:
+Hai bộ phận chính: phần cảm và phần ứng
(SGK)
+Một trong hai phần đặt cố định, phần còn lại quay quanh một trục
-Phần quay: roto
-Phần cố định: stato
* Máy xoay chiều một pha được cấu tạo theo 2 cách:
Cách 1 phần ứng quay, phần cảm
cố định
Trang 4xoay chiều một pha
H 3 Trình bày hoạt động của
Máy xoay chiều một pha
theo 2 cách cấu tạo?
-GV nói thêm về tốc độ
quay của roto
-GV nhấn mạnh cấu tạo và
hoạt động của hệ thống vành
khuyên, chổi quét của 2 loại
máy đều phải nằm trên phần
quay
+Phần ứng quay: dùng lấy
điện ra
+Phần cảm quay: đưa dòng
1 chiều vào nuôi nam châm
30.2 tìm hiểu 2 cách cấu tạo của máy xoay chiều một pha
Từ mô hình, trình bày hoạt động của Máy xoay chiều một pha theo 2 cách
Cách 2 phần cảm quay, phần ứng
cố định
b) Hoạt động:
SGK trang 162
-Hoạt động của máy có:
+Roto: phần ứng
+Stato: phần cảm
-Hoạt động của máy có:
+Roto: phần cảm
+Stato: phần ứng
Hoạt động 3 (10’) Tìm hiểu: MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
GV trình bày vì sao phải tạo
dòng điện xoay chiều ba
pha Yêu cầu HS tìm hiểu
a) ĐN dòng đi xoay chiều ba pha: SGK
Trang 5thế nào dòng điện xoay
chiều 3 pha, thiết bị tạo
dđxc 3 pha như thế nào?
H 1 Nêu định nghĩa dđxc 3
pha?
H 2 Cho Biết cấu tạo của
máy xoay chiều 3 pha?
-Chú ý so sánh với cấu tạo
của máy xoay chiều một
pha
H 3 Trình bày hoạt động của
Máy xoay chiều ba pha?
-GV trình bày chi tiết sự
hình thành 3 sđđ xoay chiều
từ cấu tạo đặc Biết của phần
ứng Cần chú trọng vì sao 3
sđđ có cùng Bàiên độ, lệch
pha nhau từng đôi một 2/3
H 4 Phải sử dụng 3 sđđ
- Đọc SGK, tìm hiểu và trả lời
- Phân Biết với cấu tạo của máy xoay chiều một pha
Thấy được sự hình thành của 3 sđđ xoay chiều ở 3 Câuộn dây
b) Cấu tạo và hoạt động của máy xoay chiều 3 pha:
* Cấu tạo:
+Roto: phần cảm, là nam châm điện
+Stato: 3 Câuộn dây giống nhau, đặt lệch 1200 trên vòng tròn
* Hoạt động của máy:
Roto quay, 3 sđđ xuất hiện trong 3 Câuộn dây có cùng Bàiên độ, cùng tần số nhưng lệch về pha là 2/3
Nếu các đầu dây của 3 Câuộn với 3 mạch ngoài giống nhau, ta có 3 dòng điện cùng Bàiên độ, cùng tần
số nhưng lệch nhau về pha là 2/3
Trang 6trong 3 Câuộn dây như thế
nào để phát huy ưu điểm
của máy?
-Giới thiệu cách mắc hình
sao, cách mắc tam giác của
3 Câuộn dây với mạch
ngoài (hình vẽ hoặc tranh
mô tả)
-Yêu cầu HS đọc nội dung
ghi ở cột phụ SGK trang
163
-Giới thiệu thêm về cách
mắc 3 tải tiêu thụ
-Tìm hiểu cách mắc hình sao, hình tam giác
-Ghi nhận: Ud = 3 Up và chứng minh (về nhà làm)
c) Cách mắc dòng điện xoay chiều
3 pha
SGK
Hoạt động 4 (5’) Củng cố:
* GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi 1, 2 SGK trang 164 và yêu cầu HS chuẩn bị bài tập 1, 2,
3, 4 ở nhà Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung cho tiết học sau
* HS ghi nhận yêu cầu
III Rút kinh nghiệm – Bổ sung: