Mục tiêu: 1 Kiến thức: Giới thiệu cho HS: - Hiểu được nguyên tắc của các máy phát điện xoay chiều.. - Nắm được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của máy xoay chiều một pha và ba pha.. 2
Trang 1Bài 30
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
I Mục tiêu:
1) Kiến thức: Giới thiệu cho HS:
- Hiểu được nguyên tắc của các máy phát điện xoay chiều
- Nắm được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của máy xoay chiều một pha và ba pha
2) Kĩ năng:
- Yêu cầu HS vận dụng tốt các công thức để tính tần số và suất điện động của máy phát điện xoay chiều
II Chuẩn bị:
1) GV:
- Mơ hình my pht điện xoay chiều một pha, tranh vẽ sơ đồ các loại máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha
2) HS: Ôn tập khái niệm tử thông và định luật cảm ứng điện từ
II Tổ chức các hoạt động dạy học:
1) GV giới thiệu Bài:
- Điện năng được Bàiến đổi từ cơ năng bằng các máy phát điện
- Xét hai loại máy phát điện thường dùng: máy xoay chiều một pha, ba pha
Trang 22) giảng Bài mới:
Hoạt động 1 (10’) Tìm hiểu: NGUYN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY PHÁT ĐIỆN
XOAY CHIỀU
* GV yêu cầu HS đọc lại mục 1, 2 bài
26 Nêu câu hỏi:
H 1 Dịng điện xoay chiều được tao r
atheo nguyên tắc nào?
H 2 Hy nhắc lại hiện tượng cảm ứng
điện từ để xuất hiện suất điện động
cảm ứng và hiệu điện thế xoay chiều?
-GV giới thiệu 2 cách tạo ra suất điện
động xoay chiều thường dùng trong
các máy phát điện bằng cách nêu câu
hỏi gợi ý
-Hướng dẫn HS lập các Bàiểu thức
30.1 và 30.2
H 3 Cĩ thể tạo từ thơng Bàiến thin bằng
cch no?
-Thực hiện Yêu cầu của GV
-Đọc SGK tìm hiểu nguyn tắc của máy phát điện xoay chiều
-Trả lời
Thực hiện theo hướng dẫn
-Phải thay đổi góc giữa vectơ n
của mp vịng dy v
1) Nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều
a) Nguyn tắc:
-Dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ
-Từ thơng qua một vịng dy Bàiến thin, trong vịng dy xuất hiện sđđ cảm ứng xoay chiều
1 = 0cost
-Với cuộn dy cĩ N vịng giống nhau: = N1
Suất điện động xoay chiều trong cuộn dy:
Trang 3vectơ cảm ứng từ B
2 cch tạo thay đổi
0
0
sin
cos
2
d
dt hay e N t
Đặt E0 = N0
b) Hai cách tạo Suất điện động xoay chiều trong máy phát điện:
-Từ trường cố định, các vịng dy quay trong từ trường
-Từ trường quay, các vịng dy cố định
Hoạt động 2 (30’) Tìm hiểu: MY PHT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
Cho HS quan st mơ hình
Nu cu hỏi:
H 1 Quan st mơ hình, cho
Bàiết my được cấu tạo thế
nào?
-GV giới thiệu: phần cảm
v phần ứng của my
H 2 Cho Bàiết cấu tạo của
phần cảm? phần ứng?
-Quan st, tìm hiểu cấu tạo
C nhn trả lời cu hỏi
-Phải có bộ phận tạo ra từ trường
- Phải có bộ phận tạo ra sđđ cảm ứng
a) Cấu tạo: my xoay chiều cĩ:
+Hai bộ phận chính: phần cảm
v phần ứng
(SGK)
+Một trong hai phần đặt cố định, phần cịn lại quay quanh một trục
-Phần quay: roto
-Phần cố định: stato
* Máy xoay chiều một pha
Trang 4-Giới thiệu về roto, stato v
2 cch cấu tạo của my
-Giới thiệu cấu tạo của
my xoay chiều một pha
H 3 Trình by hoạt động
của My xoay chiều một
pha theo 2 cch cấu tạo?
-GV nói thêm về tốc độ
quay của roto
-GV nhấn mạnh cấu tạo
và hoạt động của hệ thống
vành khuyên, chổi quét
của 2 loại máy đều phải
nằm trn phần quay
+Phần ứng quay: dùng lấy
điện ra
+Phần cảm quay: đưa
dịng 1 chiều vo nuơi nam
chm
- Quan st hình 30.1, hình 30.2 tìm hiểu 2 cch cấu tạo của my xoay chiều một pha
Từ mơ hình, trình by hoạt động của My xoay chiều một pha theo 2 cch
được cấu tạo theo 2 cách:
Cch 1 phần ứng quay, phần
cảm cố định
Cch 2 phần cảm quay, phần
ứng cố định
b) Hoạt động:
SGK trang 162
-Hoạt động của máy có:
+Roto: phần ứng
+Stato: phần cảm
-Hoạt động của máy có:
+Roto: phần cảm
+Stato: phần ứng
Hoạt động 3 (10’) Tìm hiểu: MY PHT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
Trang 5GV trình by vì sao phải
tạo dịng điện xoay chiều
ba pha Yêu cầu HS tìm
hiểu thế no dịng điện
xoay chiều 3 pha, thiết bị
tạo dđxc 3 pha như thế
nào?
H 1 Nêu định nghĩa dđxc
3 pha?
H 2 Cho Bàiết cấu tạo của
my xoay chiều 3 pha?
-Ch ý so snh với cấu tạo
của my xoay chiều một
pha
H 3 Trình by hoạt động
của My xoay chiều ba
pha?
-GV trình by chi tiết sự
hình thnh 3 sđđ xoay
chiều từ cấu tạo đặc Bàiệt
- Đọc SGK, tìm hiểu v trả lời
- Phn Bàiệt với cấu tạo của my xoay chiều một pha
Thấy được sự hình thnh của 3 sđđ xoay chiều ở 3
a) ĐN dịng đi xoay chiều ba pha: SGK
b) Cấu tạo và hoạt động của máy xoay chiều 3 pha:
* Cấu tạo:
+Roto: phần cảm, là nam châm điện
+Stato: 3 cuộn dây giống nhau, đặt lệch 1200 trn vịng trịn
* Hoạt động của máy:
Roto quay, 3 sđđ xuất hiện trong 3 cuộn dây có cùng Bàiên
độ, cùng tần số nhưng lệch về pha l 2/3
Nếu các đầu dây của 3 cuộn với
Trang 6của phần ứng Cần chú
trọng vì sao 3 sđđ có cùng
Bàiên độ, lệch pha nhau
từng đôi một 2/3
H 4 Phải sử dụng 3 sđđ
trong 3 cuộn dây như thế
nào để phát huy ưu điểm
của máy?
-Giới thiệu cch mắc hình
sao, cch mắc tam gic của
3 cuộn dy với mạch ngồi
(hình vẽ hoặc tranh mơ
tả)
-Yêu cầu HS đọc nội
dung ghi ở cột phụ SGK
trang 163
-Giới thiệu thm về cch
mắc 3 tải tiêu thụ
cuộn dây
-Tìm hiểu cch mắc hình sao, hình tam gic
-Ghi nhận: Ud = 3 Up v chứng minh (về nh lm)
3 mạch ngoài giống nhau, ta có
3 dịng điện cùng Bàiên độ, cùng tần số nhưng lệch nhau về pha
là 2/3
c) Cch mắc dịng điện xoay chiều 3 pha
SGK
Hoạt động 4 (5’) Củng cố:
* GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi 1, 2 SGK trang 164 v Yêu cầu HS chuẩn bị Bài tập 1, 2, 3, 4 ở nh Yêu cầu HS tìm hiểu nội dung cho tiết học sau
* HS ghi nhận Yêu cầu
III Rút kinh nghiệm – Bổ sung: