Thảo luận nhóm TMU tìm hiểu về mô hình d2c (direct to consumer), phân tích tiềm năng của mô hình này trong ngành tiêu dùng nhanh (FMCG)

Cùng với sự thay đổi trong cách thức kinh doanh, các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh FMCG - kinh doanh các mặt hàng như thực phẩm và các mặt hàng... Các doanh nghiệp trong ngành

BÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN

“THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN”

Đề tài: “Tìm hiểu về mô hình D2C (Direct to Consumer), phân tích tiềm năng của mô

hình này trong ngành tiêu dùng nhanh (FMCG)”

Nhóm: 10 Lớp: 2260PCOM0111 Giáo viên hướng dẫn: ThS Vũ Thị Thúy Hằng

Hà Nội, tháng 3 năm 2022

Nhóm 10 HỌC PHẦN: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN

Nền tảng: Zoom

Thời gian: 20h – 21h ngày: 24/03/2022

Thành phần tham gia: 11/11 (nhóm đủ)

Nội dung cuộc họp:

1 Triển khai đề tài thảo luận

91 20D150037 Dương Thị Mai Phương Mục 2.1+2.2+2.3 Chương 3

92 20D200111 Nguyễn Thị Phương Mục 1.3+1.4 Chương 2

93 21D140128 Nguyễn Thị Thu Phương Thuyết trình +1.1+1.2 Chương 2

94 21D140173 Nguyễn Tiểu Phương Thuyết trình+mục 3 chương 1

96 21D140174 Lê Minh Quân Mục 1.4+2.4 Chương 3 +Kết luận

97 19D100322 Đào Thị Hương Quỳnh Word+2.1 chương 2

98 21D140130 Lê Thị Như Quỳnh PP+mục 2 chương 1

99 21D140175 Nguyễn Như Quỳnh PP+ mục 1 chương 1

100 21D140131 Vũ Thị Như Quỳnh Word +2.3 chương 2+ mở đầu

92 20D200111 Nguyễn Thị Phương 9

93 21D140128 Nguyễn Thị Thu Phương 9

94 21D140173 Nguyễn Tiểu Phương 9

97 19D100322 Đào Thị Hương Quỳnh 9

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT: MÔ HÌNH D2C TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 4

1.1 Cách hiểu về D2C 4

1.2 Lợi ích và hạn chế của D2C 4

1.2.1 Lợi ích của D2C 4

1.2.2 Hạn chế của D2C 5

1.3 Quá t rình kinh doanh D2C 6

Chương 2: NGÀNH TIÊU DÙNG NHANH VÀ TIỀM NĂNG CỦA MÔ HÌNH D2C VỚI NGÀNH TIÊU DÙNG NHANH (FMCG) 12

2.1 Ngành tiêu dùng nhanh (FMCG) 12

2.1.1 FMCG là gì 12

2.1.2 Ngành tiêu dùng trong những năm gần đây 13

2.1.3 Những vấn đề ảnh hưởng đến sự phát triển TMĐT ngành FMCG 15

2.1.4 Cơ hội và thách thức của ngành tiêu dùng nhanh 17

2.2 Tiềm năng của mô hình D2C với ngành tiêu dùng nhanh FMCG 19

2.2.1 Lợi ích của mô hình D2C với ngành tiêu dùng nhanh 19

2.2.2 Những cơ hội mà mô hình D2C mang lại cho ngành FMCG 20

2.2.3 Những thách thức mà các hãng sản xuất FMCG phải đối mặt khi triển

khai mô hình D2C

23 Chương 3: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VỀ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ NGÀNH TIÊU DÙNG NHANH TRONG TƯƠNG LAI 24

3.1 Về phía nhà nước 24

3.1.1 Xây dựng hệ thống pháp lý 24

3.1.2 Các chính sách của Nhà nước 24

3.1.3 An ninh mạng 25

3.1.4 Đào tạo nhân lực 25

3.2 Về phía doanh nghiệp 26

3.2.1 Xây dựng thương hiệu 26

3.2.2 Hoàn thiện hệ thống web bán hàng 27

3.2.3 Mở rộng mạng lưới truyền thông 28

3.2.4 Hệ thống chăm sóc khách hàng 28

KẾT LUẬN 30

Tài liệu tham khảo 31

LỜI MỞ ĐẦU

Nhân loại đang bước vào nền kinh tế số với nền tảng là sự phát triển của internet Sự bùng nổ mạnh mẽ của internet đã đánh dấu sự phát triển của một ngành mới - Thương Mại điện tử.

Trong nền kinh tế thị trường với sự phát triển của khoa học công nghệ đặc biệt

là công nghệ thông tin và thương mại điện tử, điều này làm cho hoạt động kinh doanh của con người ngày càng trở nên đa dạng, các mô hình kinh doanh mới lần lượt ra đời khắc phục những hạn chế của kinh doanh truyền thống Khi thói quen, hành vi của người tiêu dùng đang chuyển dần từ xu hướng mua bán trao đổi trực tiếp sang trực tuyến (online), các mô hình kinh doanh thương mại điện tử trở thành cánh tay đắc lực cho doanh nghiệp.

Cùng với sự thay đổi trong cách thức kinh doanh, các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) - kinh doanh các mặt hàng như thực phẩm và các mặt hàng

thiết yếu hàng ngày khác cũng đang có nhiều thay đổi kéo theo nhiều thách thức Các doanh nghiệp trong ngành tiêu dùng nhanh phải “bắt tay” với các doanh nghiệp thương mại điện tử để giải quyết các vấn đề về kênh bán hàng và vận chuyển hàng hoá.

Thương mại điện tử vừa tạo cơ hội để doanh nghiệp bứt phá trong thương trường đầy cạnh tranh vừa là một phép thử khiến không ít doanh nghiệp phải lao đao khi áp dụng thương mại điện tử sai cách Vậy làm thế nào để các doanh nghiệp FMCG

có thể vượt qua thách thức, tiến gần hơn với thành công cùng D2C? Bài thảo luận của nhóm 10 với nội dung: Mô hình D2Cvà tiềm năng của mô hình này trong ngành tiêu dùng nhanh (FMCG) sẽ cung cấp cho người đọc những thông tin về vấn đề này Tuy nhiên, với vốn kiến thức còn hạn chế, bài thảo luận còn không thể tránh được những thiếu xót, rất mong nhận được sự góp ý từ cô giáo và các bạn để bài thảo luận của nhóm 10 được hoàn thiện hơn

Chương 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT: MÔ HÌNH D2C TRONG THƯƠNG MẠI

 D2C (Direct to Consumer ) bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng, còn được gọi là thương mại điện tử trực tiếp cho người tiêu dùng Đây là một chiến lược bán hàng trong đó doanh nghiệp bán hàng trực tiếp cho khách hàng.

 Doanh nghiệp giao dịch trực tiếp với người tiêu dùng mà không qua bất cứ một bên trung gian nào như đại lý, cửa hàng bán lẻ, nhà phân phối mà doanh nghiệp tự bán trực tiếp qua website, cửa hàng chính hãng của mình.

 Thông thường, ở mô hình D2C sẽ là khách hàng truy cập vào link phân phối sản phẩm và đặt mua hàng, nhân viên chăm sóc khách hàng sẽ gọi điện xác nhận đơn hàng

và chuyển đổi trạng thái thành đặt hàng thành công và bạn sẽ được tính hoa hồng cho đơn hàng đó Tiền hoa hồng cho mỗi sản phẩm thường khá cao và có sự chênh lệch tùy thuộc vào mặt hàng kinh doanh.

 So với những cách làm marketing khác trong việc định hướng chiến lược phát triển thương hiệu, D2C tối ưu chi phí và mang đến nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp thiết lập và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng.

 Bởi vì khi bất kỳ ai nói đến ý nghĩa trực tiếp với người tiêu dùng, người ta cho rằng D2C là một hình thức của một doanh nghiệp B2B đang mở rộng chiến lược bán hàng của mình Nhưng thực chất không phải đây là một mô hình hoàn toàn độc lập.

1.2.1 Lợi ích của D2C

 Tỷ suất lợi nhuận cao hơn: Bán trực tiếp cho người tiêu dùng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp của bạn sẽ có tỷ suất lợi nhuận cao hơn, vì các khoản chi phí mà nếu không sẽ chuyển cho các nhà phân phối bên thứ ba sẽ bị cắt bỏ Trong báo cáo kinh doanh toàn cầu mới nhất, Nike cho biết doanh thu từ mô hình D2C ghi nhận tăng đến 142% từ 2015 đến 2020 Theo đó, Nike đã cắt giảm số lượng hợp đồng với những

bên trung gian thứ 3, họ tập trung đầu tư ứng dụng di động và phát triển mối quan hệ với khách hàng Cụ thể, trên ứng dụng di động, Nike đã xây dựng một tính năng cá nhân hóa sản phẩm có tên "Nike By You", giúp khách hàng có thể dễ dàng tìm thấy những sản phẩm phù hợp với nhu cầu Chỉ trong năm 2018, D2C đã chiếm 40% doanh

số bán hàng của hãng tại Trung Quốc Hay như Perfect Diary - một trong những thương hiệu D2C sáng tạo nhất của Trung Quốc, đã được định giá hơn một tỷ đô la Đằng sau thành tích nổi bật này là chiến lược bán hàng trực tiếp qua nhóm riêng trên nền tảng WeChat Số lượng khách hàng mua sắm trực tiếp thông qua kênh D2C tăng 30.9%, từ 11 triệu đến 14,4 triệu trong quý 4/2019.

 Trực tiếp kiểm soát được mọi hoạt động, đặc biệt là về giá cả vì không bị ảnh hưởng bởi cơ chế giá sỉ, nâng giá, phá giá của các đại lý.

 Chi phí đầu vào và rủi ro thấp do doanh nghiệp giảm hoặc loại bỏ được nguồn chi phí lớn trả cho mặt bằng, cửa hàng bán lẻ và trả lương cho nhân viên bán hàng.

 Mô hình D2C giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí marketing.

 Dễ dàng kết nối, nắm bắt được sở thích, nhu cầu của khách hàng từ đó tăng mức độ trung thành với thương hiệu và mức độ tương tác của khách hàng, doanh nghiệp có thể chủ động trong việc nghiên cứu, phát triển, thiết kế, sản xuất sản phẩm

và xây dựng chương trình marketing phù hợp với khách hàng mục tiêu.

 Không giống như CPG thuần túy, bạn có thể thiết lập một nền tảng Thương mại điện tử vô hạn, nơi khách hàng có thể mua sắm trên nhiều kênh với tất cả các loại cũng như phương thức thanh toán

Có thể thấy, bằng cách tăng tính độc lập với thị trường và các trung gian, mô hình D2C có thể giúp các thương hiệu hiểu rõ hơn về người tiêu dùng cũng như linh hoạt hơn trong chiến lược kinh doanh Nhờ lợi thế về kiểm soát dữ liệu, doanh nghiệp

có thể kịp thời tung ra các sản phẩm mới bắt nhịp với nhu cầu thay đổi, tăng cường mối quan hệ với khách hàng và giảm chi phí phân phối, trong khi duy trì quyền kiểm soát hơn danh tiếng của họ.

1.2.2 Hạn chế của D2C

D2C tuy có mang lại những lợi thế lớn nhưng mô hình này cũng còn nhiều hạn chế:

 Đây vẫn còn là mô hình mới nên chưa nhận được sự tin dùng cao của nhiều thương hiệu, các doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai, đặc biệt

là trong giai đoạn bắt đầu chuyển đổi.

 Phải chịu mọi chi phí cho các hoạt động kinh doanh khác, từ chiến dịch quảng cáo đến khuyến mại sản phẩm, các khoản phí khác nhau, Chi phí điều hành doanh ⇨ nghiệp cao.

 Điều phối các vấn đề về chuỗi cung ứng rất khó khăn, vì chỉ có một mình doanh nghiệp, phải làm nhiều hơn các công đoạn từ thực hiện đơn hàng đến thanh toán, giao hàng, trả hàng, hỗ trợ khách hàng,

 Tăng khả năng cạnh tranh giữa các thương hiệu trên thị trường Doanh nghiệp nào có sản phẩm, dịch vụ tốt, kiểm soát hoạt động kinh doanh hiệu quả và đặc biệt là mang đến trải nghiệm tiêu dùng hoàn hảo cho khách hàng, doanh nghiệp đó sẽ có lợi thế nhất định và phát triển lâu dài.

 Vấn đề về bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư của khách hàng.

Một nhà bán hàng thay vì đi qua những kênh trung gian thì họ sẽ tốn quá nhiều chi phí, vì vậy họ tự xây dựng các website và các cửa hàng chính hãng để bán hàng trực tiếp cho khách hàng Doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm từ khâu nghiên cứu đến phân phối sản phẩm.

Quá trình kinh doanh D2C gồm:

 Nghiên cứu sản phẩm:

Đặc điểm chung của những doanh nghiệp kinh doanh trong mô hình D2C đó là sản phẩm của họ có thể mua sắm online được như: giày dép, thời trang, mỹ phẩm và các đồ gia dụng khác,… Việc nghiên cứu ra một sản phẩm có chất lượng tốt, phù hợp với nhu cầu của người tiêu là rất quan trọng.

 Định giá sản phẩm:

Doanh nghiệp cần xem xét nhận thức của người tiêu dùng về giá trị sản phẩm

và giá trị này được sử dụng để xác định mức giá tối đa mà người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cho sản phẩm đó Từ đó đưa ra chiến lược giá nhằm tối đa hóa lợi nhuận và nhấn mạnh giá trị cao trong việc quảng bá và giới thiệu sản phẩm.

 Phân phối sản phẩm:

Doanh nghiệp có thể thực hiện bán sản phẩm của mình thông qua nhiều kênh phân phối khác nhau: cửa hàng bán lẻ, website, page,

 Quảng bá sản phẩm:

Những doanh nghiệp ứng dụng được trong môi trường D2C có đặc điểm là đều

có khả năng marketing xuất sắc.

 Một hình thức quảng bá gắn liền với D2C đó là Affiliate.

Về bản chất, đây là một phương thức marketing mà nhà sản xuất liên kết với những đối tác cá nhân gọi là Publisher, những Publisher này sẽ giữ nhiệm vụ quảng bá sản phẩm và ăn hoa hồng dựa trên số sản phẩm mà mình bán được Publisher có thể chạy tất cả các hình thức Digital Marketing Như vậy, với loại hình marketing này, nhà sản xuất có thể đưa sản phẩm đến tay khách hàng nhanh nhất có thể.

 Chiến lược sử dụng hình ảnh người nổi tiếng

Chiến lược sử dụng hình ảnh người nổi tiếng là chiến lược được nhiều thương hiệu lớn sử dụng bởi khách hàng thường tin tưởng vào các sản phẩm mà các ngôi sao – những người họ đang hâm mộ sử dụng.

 Chiến lược phân phối trên nhiều kênh mạng xã hội

Doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều trang mạng xã hội khác nhau để tương tác trực tiếp với khách hàng Việc phối hợp nhuần nhuyễn giữa các kênh mạng xã hội đã giúp doanh nghiệp chinh phục được nhiều đối tượng khách hàng với các sở thích và hành vi khác nhau.

Các trang mạng xã hội phổ biến: Facebook, Instagram, Twitter, Youtube,…

 Chiến lược tạo ra những quảng cáo truyền cảm hứng

Các doanh nghiệp thường hợp tác cùng các ngôi sao để truyền tải thông điệp, câu chuyện của họ Trong các đoạn quảng cáo, doanh nghiệp không nói về sản phẩm của mình mà chỉ tập trung đến câu chuyện truyền cảm hứng và những thông điệp sâu sắc mang tới cho khách hàng.

Ví dụ về quá trình kinh doanh D2C của hãng Nike

“Nike – Thành công nhờ đưa trực tiếp sản phẩm đến tay người tiêu dùng”

Nike là thương hiệu giày thể thao được ưa chuộng nhất nhì thế giới là một trong những thương hiệu đầu tư và phát triển mô hình D2C nhằm đa dạng hoá kênh phân phối Không chỉ dừng lại ở đó Việc áp dụng mô hình D2C giúp Nike nhận được nhiều

“trái ngọt” hơn nhiều những gì kênh phân phối truyền thống có thể làm.

Điểm mấu chốt của bán lẻ hiện đại mà các thương hiệu đều nhận thức được đó

là dữ liệu khách hàng (Customer data) Nếu không có dữ liệu, các thương hiệu sẽ không thể cá nhân hóa trải nghiệm của khách hàng, không thể thích ứng được với văn hóa địa phương hay phát triển sản phẩm, và đánh giá hiệu quả khi ra mắt 1 sản phẩm mới Nói tóm lại, dữ liệu khách hàng chính là xương sống cho doanh nghiệp bán lẻ nếu muốn tồn tại trong tương lai.

Khi mà thương mại điện tử ngày càng trở nên phổ biến, những dữ liệu như khách hàng vào website, thêm sản phẩm vào giỏ hàng, mua hàng,… sẽ có ý nghĩa rất lớn để doanh nghiệp như Nike có thể phác họa chân dung khách hàng, hay mô tả chính xác hành vi của họ.

Nike đã triển khai mô hình bán hàng D2C như thế nào?

1 Website

Website Nike.com của hãng đem đến cho người dùng một trải nghiệm mua sắm online rất dễ dàng Ngoài ra, khách hàng đăng ký thành viên NikePlus sẽ được miễn phí vận chuyển và có thể đổi trả trong vòng 30 ngày Đây cũng đồng thời là

nơi để hãng kể câu chuyện về thương hiệu của mình trực tiếp đến người dùng hay ra mắt những bộ sưu tập mới của hãng.

2 Cửa hàng chính hãng

Mô hình D2C (Direct to Consumer) về bản chất của nó là cách doanh nghiệp bán trực tiếp sản phẩm của họ đến người dùng bao gồm cả việc bán hàng online và offline Nike cũng đã mở những cửa hàng của chính mình (như cách Apple đang làm), đây là cách dễ nhất để thương hiệu có thể truyền tải chính xác thông điệp của họ đến người dùng cuối.

3 Mạng xã hội

Những nền tảng mạng xã hội được Nike sử dụng cũng đem lại hiệu quả rất khả quan Bằng việc kết hợp với các hình thức quảng cáo trả tiền, tài khoản Instagram của hãng hiện có hơn 78 triệu người theo rõi Những bài viết giới thiệu sản phẩm của hãng cũng thu hút được lượng cực lớn tương tác của người dùng Vào thời điểm chúng tôi viết bài này, 1 post với hình ảnh Rafael Nadel trên Instagram của hãng có hơn 1 triệu lượt yêu thích.

4 Apps

Nike hiện đang phát triển đồng thời 7 ứng dụng trên app store, bao gồm cả ứng dụng bán lẻ “Nike” Hãng cũng tiết lộ rằng 1 người dùng mua hàng trên app thông thường sẽ chi ra gấp 3 lần so với 1 người dùng trên website Nike bình thường.

Nike đã ra mắt ứng dụng SNKRSS tại Trung Quốc và tháng 12 năm ngoái và đã thu được hơn 2 triệu lượt tải về chỉ trong tháng đầu tiên Khi hãng ra mắt ứng dụng tại Nhật Bản thì nó cũng nhanh chóng trở thành ứng dụng bán hàng được tải về nhiều nhất trên IOS store.

5 NikePlus

NikePlus là chương trình hội viên của Nike dành cho những khách hàng trung thành của họ Để trở thành hội viên của Nike là miễn phí tuy vậy người dùng cần phải tạo tài khoản, đăng nhập và cung cấp một số thông tin cá nhân Đối với hội viên NikePlus khách hàng có cơ hội được miễn phí giao hàng và đổi trả trong nhiều sự kiện.

Những lưu ý doanh nghiệp cần nhớ khi triển khai mô hình D2C

Là một mô hình tương đối tiềm năng, tuy nhiên không phải ai cũng có thể thành công khi theo đuổi mô hình D2C Đó là lý do mà chủ doanh nghiệp cần nắm rõ được một số yếu tố quan trọng trước khi triển khai để giảm thiểu tối đa rủi ro và mang lại kết quả tốt nhất.

 Ngành kinh doanh

Không phải tất cả các ngành nghề đều có thể áp dụng mô hình D2C thành công Các ngành bán lẻ thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng, được xem là một trong những ngành có nhiều lợi thế để vận dụng mô hình D2C hiệu quả nhất.

Bởi trên thực tế, các mặt hàng này dễ tiếp cận khách hàng ở tất cả các kênh truyền thông từ online đến cửa hàng Người mua cũng sẵn sàng chi trả tiền để mua sắm online thay vì bắt buộc phải đến cửa hàng trải nghiệm sản phẩm như các mặt hàng khác.

Do đó, chủ doanh nghiệp cần hết sức cân nhắc và tìm hiểu kỹ để đảm bảo khả năng tiếp cận khách hàng cũng như kinh doanh một cách hiệu quả nhất.

 Luôn quan tâm đến quản lý đơn hàng và giao hàng

Kinh doanh theo mô hình D2C đồng nghĩa với việc bạn không thể nào tách khỏi hoạt động bán hàng online Đó là lý do mà việc luôn quan tâm đến hoạt động bán hàng online hay quản lý giao hàng là vô cùng quan trọng.

Giao hàng được xem là yếu tố hàng đầu quyết định khách hàng có quay trở lại với bạn hay không Do đó, hãy luôn đảm bảo là bạn luôn để ý đến các đơn online và quản lý được tình hình giao hàng qua các phần mềm quản lý.

 Chất lượng dịch vụ đặt lên hàng đầu

Nếu việc phân phối bán hàng qua các kênh trung gian giúp doanh nghiệp “đỡ” được khâu dịch vụ và chăm sóc khách hàng trực tiếp thì ở mô hình kinh doanh D2C, chất lượng dịch vụ và chăm sóc khách hàng luôn phải được đặt lên hàng đầu.

Chú ý đến hoạt động giao hàng không chỉ là yếu tố quan trọng giúp khách hàng quay trở lại với cửa hàng của bạn Mà cùng với đó, khách hàng cũng là người mang lại cho bạn những đánh giá khách quan và hữu ích nhất về sản phẩm, dịch vụ của mình.

 Chú ý đến các kênh bán

Đối với mô hình D2C, việc tự mình mở rộng kinh doanh trên các kênh bán là yếu tố bắt buộc để đảm bảo hiệu quả bán ra cũng như phủ rộng thương hiệu trên thị trường Tùy vào định hướng mà kênh bán nên được mở rộng ở cửa hàng, website, mạng xã hội hay các sàn TMĐT Lúc này, một hình thức Marketing hợp lý sẽ là công

cụ hỗ trợ đắc lực giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm nhiều khách hàng tiềm năng và bán hàng hiệu quả.

Cơ hội và thách thức trong quá trình kinh doanh D2C

Cơ hội

 Lợi thế hàng đầu khi sử dụng mô hình D2C là giảm thiểu được phần lớn ngân sách khi phân phối sản phẩm tới các đại lý hệ thống, nâng cao uy tín và sự tin cậy của khách hàng về sản phẩm chính hãng.

 Với các doanh nghiệp sử dụng mô hình D2C cần nắm rõ data khách hàng, nhân khẩu học cũng như thói quen mua sắm tiêu dùng để chủ động trong việc nghiên cứu, thu thập được dữ liệu chính xác nhất, làm tiền đề cho việc phát triển, thiết kế, sản xuất các sản phẩm mới phù hợp với xu hướng người dùng.

 Từ kết quả thu được từ mô hình D2C, các doanh nghiệp sẽ có hướng điều chỉnh chiến lược kinh doanh hợp lý, nâng cao trải nghiệm khách hàng, nâng tầm chuyên nghiệp cho thương hiệu.

 Tối ưu hóa hiệu quả quản lý nhanh chóng và chặt chẽ các kênh truyền thông của doanh nghiệp

Thách thức

Đây vẫn còn là mô hình mới nên chưa nhận được sự tin dùng cao của nhiều thương hiệu, các doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai, đặc biệt

là trong giai đoạn bắt đầu chuyển đổi Mô hình này đã tạo ra “một cuộc chơi mới” đó

là cuộc chơi về gia tăng trải nghiệm đồng nhất đến khách hàng cũng như tăng khả năng cạnh tranh giữa các thương hiệu trên thị trường Ở đó, doanh nghiệp nào có sản phẩm, dịch vụ tốt, kiểm soát hoạt động kinh doanh hiệu quả và đặc biệt là mang đến trải nghiệm tiêu dùng hoàn hảo cho khách hàng, doanh nghiệp đó sẽ có lợi thế nhất định và phát triển lâu dài.

1.4.

Chương 2: NGÀNH TIÊU DÙNG NHANH VÀ TIỀM NĂNG CỦA MÔ HÌNH

D2C VỚI NGÀNH TIÊU DÙNG NHANH (FMCG)

1 FMCG là gì

Ngành tiêu dùng nhanh (FMCG là viết tắt của từ Fast Moving Consumer Goods) còn được gọi là hàng tiêu dùng đóng gói, dùng để chỉ các sản phẩm có nhu cầu cao, bán nhanh và giá cả phải chăng Mặt hàng như vậy được coi là “di chuyển nhanh”

vì nhanh chóng rời khỏi kệ của một cửa hàng hoặc siêu thị vì người tiêu dùng sử dụng chúng một cách thường xuyên

Hàng tiêu dùng nhanh là phân khúc hàng tiêu dùng lớn nhất Thời hạn sử dụng các sản phẩm thường thấp nhưng chúng được tiêu thụ rất nhanh do khách hàng có nhu cầu mua lại hàng cao Chúng thuộc loại không thể bảo quản được, vì chúng được tiêu thụ ngay lập tức và có thời hạn sử dụng ngắn Tính cam kết của mặt hàng này thấp bởi người tiêu dùng ít hoặc không cần nỗ lực để lựa chọn sản phẩm Thông thường, số lượng sản xuất sản phẩm tại các công ty FMCG rất lớn vì người tiêu dùng sử dụng thường xuyên Biên lợi nhuận trên các sản phẩm FMCG có thể tương đối nhỏ, nhưng chúng thường được bán với số lượng lớn; do đó, lợi nhuận tích lũy trên các sản phẩm

đó có thể là đáng kể Hàng tiêu dùng nhanh có tốc độ luân chuyển cao như vậy nên thị trường không chỉ rất rộng lớn mà còn rất cạnh tranh Theo BASES, 84% chuyên gia làm việc cho hàng tiêu dùng nhanh đang chịu nhiều áp lực hơn để nhanh chóng đưa sản phẩm mới ra thị trường so với 5 hay 10 năm trước Hàng tiêu dùng nhanh có mạng lưới phân phối rộng khắp, vòng quay hàng tồn kho cao.

Ngành hàng này bao gồm toàn bộ các sản phẩm hàng hóa tiêu dùng thiết yếu trong cuộc sống của con người FMCG có thể được chia thành nhiều loại khác nhau, bao gồm:

 Thực phẩm chế biến : Các sản phẩm pho mát, ngũ cốc và mì ống đóng hộp

 Bữa ăn chế biến sẵn : Bữa ăn chế biến sẵn

 Đồ uống : Nước đóng chai, nước tăng lực và nước trái cây

 Đồ nướng : Bánh quy, bánh sừng bò và bánh mì tròn

 Thực phẩm tươi sống, thực phẩm đông lạnh và đồ khô : Trái cây, rau củ, đậu Hà Lan và cà rốt đông lạnh, nho khô và các loại hạt

 Thuốc : Aspirin, thuốc giảm đau và các loại thuốc khác có thể mua không cần đơn

 Các sản phẩm tẩy rửa : Baking soda, chất tẩy rửa lò nướng, và chất tẩy rửa cửa

2 Ngành tiêu dùng trong những năm gần đây

Chuyển đổi số tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội, công nghệ phát triển buộc các doanh nghiệp phải thay đổi cách thức hoạt động cũ Thêm vào đó, tác động từ dịch Covid khiến cho công cuộc chuyển đổi số trở nên cần thiết hơn bao giờ hết Ngành tiêu dùng nhanh (FMCG) đang là ngành có sự phát triển ấn tượng trong những năm gần đây Năm 2020 với sự ảnh hưởng tiêu cực từ đại dịch COVID, ngành tiêu dùng nhanh đang có những xu hướng phát triển Với hành vi tiêu dùng của khách hàng thay đổi, quan tâm nhiều hơn đến các thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhạy cảm về giá, xu hướng mua hàng trực tuyến phát triển và sự mở rộng của ngành tiêu dùng nhanh đến thị trường nông thôn Ngành tiêu dùng nhanh trong những năm gần đây cũng có sự thay đổi rõ rệt

Tổng quan về kinh tế vĩ mô Việt Nam: Trong 6 tháng đầu năm 2020, nền kinh

tế Việt Nam dưới tác động của dịch COVID khiến các ngành tăng trưởng chậm lại, nhiều doanh nghiệp phá sản, lao động mất việc và giãn cách xã hội khiến các doanh nghiệp lao đao trong việc duy trì hoạt động và tìm kiếm phương án phát triển mới 6 tháng cuối năm 2020, khi nền kinh tế dần khôi phục và tăng trưởng trở lại, doanh thu bán lẻ hàng tiêu dùng và sự ổn định chỉ số giá tiêu dùng Mặc dù biến thể Delta của Covid-19 diễn biến phức tạp nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì hoạt động tích

cực trong suốt năm 2021 do nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ trong quý 4 cùng với chỉ số giá tiêu dùng thấp Tuy nhiên, năm 2022 có thể sẽ có những thách thức lớn với sự lạm phát giá dầu, tỉ lệ thất nghiệp và các hoạt động bị đình chỉ.

% thay đổi so với năm trước Các chỉ tiêu kinh tế khác (FDI, HĐ bị tạm ngừng, tỉ lệ thất nghiệp, kim ngạch xuất khẩu, kim ngạch nhập khẩu)

Ngành hàng tiêu dùng nhanh ở Việt Nam năm 2021 tăng trưởng chậm lại so với mức đỉnh của năm ngoái, với lượng tiêu thị ít thay đổi Trong ngắn hạn, chi tiêu của người tiêu dùng cho FMCG tăng trưởng cao hơn trong quý 4/2021 so với cùng kỳ năm ngoái Điều này chủ yếu được thúc đẩy bởi sự tăng giá với mức giá cao nhất trong 4 năm qua.

Tăng trưởng FMCG theo từng ngành hàng: Trong năm thứ hai của đại dịch, thực phẩm đóng gói và sản phẩm từ bơ sữa vẫn tiếp tục đánh dấu mức tăng trưởng lớn nhất ở cả các thành phố trọng điểm cũng như khu vực nông thôn Điều này chứng tỏ các thương hiệu về hai ngành này đang “ăn nên làm gia” trong năm nay Điều đáng

chú ý là ngành hàng thức uống thể hiện mức tăng trưởng âm ở cả khu vực thành thị (năm 2021 giảm 2% so với năm trước) và nông thôn (năm 2021 giảm 8% so với năm trước) Sản phẩm chăm sóc cá nhân và sản phẩm chăm sóc gia đình thể hiện mức tăng tưởng âm tại khu vực thành thị, giảm 2% so với năm trước Trong khi đó ở khu vực nông thôn thì hai ngành hàng này vẫn có sự tăng trưởng lần lượt là 7%và 2% Điều này cũng cho thấy xu hướng tiêu dùng của hai ngành hàng này tại hai khu vực đã có sự khác biệt, vì vậy các nhãn hàng của ngành này cần có những chiến lược phù hợp để bắt kịp xu hướng này.

Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, tại Việt Nam, các công ty thực hiện hoạt động chuyển đổi số trong hơn 6 tháng qua đã lên đến khoảng 60%, tạo nên một xu hướng bùng nổ về việc số hóa doanh nghiệp Bởi, khi hành vi người tiêu dùng thay đổi mạnh mẽ, mua sắm online dần phổ biến, việc áp dụng mô hình bán hàng đa kênh cùng với việc chú trọng các kênh “digital” sẽ giúp doanh nghiệp thấu hiểu khách hàng tốt hơn, tiếp cận và chăm sóc khách hàng hiệu quả hơn Dịch Covid-19 thúc đẩy thị trường online phát triển, trong đó thị trường hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) online sẽ ngày càng phổ biến Dự báo trong bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế, có những điểm sáng là kênh phân phối hiện đại (siêu thị tăng trưởng 9%) nên siêu thị và online

sẽ là động lực tăng trưởng cho ngành hàng tiêu dùng trong năm 2021 và những năm tới.

3 Những vấn đề ảnh hưởng đến sự phát triển TMĐT ngành FMCG

1. Quyền lợi người tiêu dùng chưa được bảo vệ

Nếu hơn một thập kỷ trước, mua sắm trực tuyến còn là một khái niệm xa lạ với

đa số NTD Việt Nam thì nay nó đã dần trở lên quen thuộc Với chi phí rẻ và nhiều sự