Khi có nhu cầu thanh toán các dịch vụnhư nhà hàng, khách sạn, mua sắm, taxi… khách hàng chỉ cần đăng nhập và sử dụngMobile banking của ngân hàng, sử dụng camera điện thoại quét mã QR để
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
BÀI THẢO LUẬN
BỘ MÔN: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN
ĐỀ TÀI THẢO LUẬN: TÌM HIỂU HỆ THỐNG THANH TOÁN VNPAY QR CODE VÀ ĐƯA VÍ DỤ
Trang 2MỤC LỤC
1.3 Các hình thức thanh toán bằng QR CODE 6
1.3.1 Thanh toán tại các hệ thống điểm chấp nhận thanh toán 6
1.3.3 Thanh toán bằng mã QR có in sẵn trên các hóa đơn hàng hóa, dịch vụ 6
1.3.4 Thanh toán bằng mã QR trên các website thương mại điện tử 7 CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ VNPAY QR CODE 7 2.1 Tổng quan về công ty cung cấp dịch vụ thanh toán VNPAY QR CODE 7
2.2 Sự hình thành và phát triển hệ thống thanh toán VNPAY QR CODE ở Việt Nam 9
CHƯƠNG 3: CÁCH SỬ DỤNG HỆ THỐNG THANH TOÁN VNPAY QR CODE 16 3.1 Quy Trình thanh toán qua VNPAY QR CODE 16
3.2 Ví dụ minh họa cách sử dụng hệ thống thanh toán VNPAY QR CODE 18 CHƯƠNG 4: LỢI ÍCH, HẠN CHẾ CỦA ỨNG DỤNG VNPAY QR CODE 20
Trang 34.1 Lợi ích 20
5.1 Các giải pháp hạn chế rủi ro và cải thiện hệ thống thanh toán VNPAY QR CODE 22
5.2 Giải pháp thúc đẩy thanh toán qua hệ thống VNPAY QR CODE 24
Trang 4PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại 4.0, công nghệ phát triển một cách mạnh mẽ, đòi hỏi con ngườiphải thích nghi nhanh chóng với sự thay đổi liên tục Trong thời đại của mọi giaodịch mua bán online lên ngôi thì thanh toán online là một hình thức ngày càng được
ưa chuộng Thanh toán bằng mã QR có nhiều ưu thế nổi bật như mọi giao dịch muabán đều nhanh chóng và tiện lợi VNPay là lựa chọn số 1 khi bạn có nhu cầu thanhtoán online
Nhờ có nhiều tiện ích nổi trội nên VNPAY-QR được nhiều người kinh doanh lựachọn Việc thanh toán online trở nên đơn giản vì chỉ cần quét mã QR trên ứng dụngMobile Banking là xong Hiện nay, hầu hết người dùng đều cài đặt ứng dụng MobileBanking của các ngân hàng trên điện thoại Khi có nhu cầu thanh toán các dịch vụnhư nhà hàng, khách sạn, mua sắm, taxi… khách hàng chỉ cần đăng nhập và sử dụngMobile banking của ngân hàng, sử dụng camera điện thoại quét mã QR để thanh toáncác hóa đơn dịch vụ một cách nhanh chóng và tiện lợi mà không cần đến tiền mặt.Chính bởi những tiện ích trên, nhóm chúng em đã chọn đề tài “Tìm hiểu về hệthống thanh toán VNPAY QR CODE” với mục đích nghiên cứu tìm hiểu về hệ thốngthanh toán VNPAY QR CODE, đồng thời giúp cho mọi người hiểu hơn về hệ thốngthanh toán này qua bài tiểu luận của chúng em
Nhóm chúng em đã cố gắng làm hết khả năng nhưng do trình độ kiến thức và khảnăng còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót Chúng em rất mong nhận được
sự nhận xét, đánh giá, đóng góp ý kiến của thầy để bài tiểu luận dược hoàn thiện hơn
Trang 5PHẦN 2: NỘI DUNGCHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QR CODE
1.1 Khái niệm QR CODE
QR CODE (mã QR) là viết tắt của Quick response code (Tạm dịch: Mã phản hồinhanh), hoặc có thể gọi là Mã vạch ma trận (Matrix-barcode) hay Mã vạch 2 chiều(2D) Đây là một dạng thông tin được mã hóa để hiển thị sao cho có thể được đọc bởimáy đọc mã vạch hay smartphone (điện thoại thông minh) có chức năng chụp ảnhvới ứng dụng chuyên biệt để quét mã vạch
QR CODE xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1994, được tạo ra bởi Denso Wave(công ty con của Toyota) Mã QR gồm những ô vuông màu đen được sắp xếp ngẫunhiên trong một ô vuông có nền trắng Sự tổ hợp những ô vuông này mã hóa cho bất
kỳ dữ liệu trực tuyến bao gồm: link dẫn đến trang web, hình ảnh, thông tin, chi tiết vềsản phẩm, quảng cáo cho sản phẩm,
1.2 Phân loại các mã QR
1.2.1 Mã QR tĩnh
Mã QR tĩnh hoạt động theo nguyên tắc lưu trữ dữ liệu trực tiếp qua hình thức vănbản, dẫn thẳng đến trang web mà không chuyển qua các liên kết thứ cấp Nói mộtcách dễ hiểu, mã QR tĩnh chỉ dùng để lưu thông tin một chiều, cố định và không thểthay đổi được Nếu muốn cập nhật hay thay đổi thông tin chỉ có cách thay đổi mã QRtĩnh khác
Các doanh nghiệp sử dụng mã QR tĩnh có chứa thông tin thanh toán của cửa hàngcung cấp cho khách hàng thanh toán tại cửa hàng, chuỗi cửa hàng, tại địa điểm kinhdoanh vật lý Khách hàng đến cửa hàng chọn mua hàng hóa dịch vụ, sau đó sử dụngứng dụng điện thoại có chức năng thanh toán bằng mã QR để quét mã QR của cửahàng cung cấp và nhập số tiền cần thanh toán Hình thức thanh toán này đang được
áp dụng tại các chuỗi cửa hàng bán cà phê, cửa hàng quốc áo, cửa hàng ăn uống, taxi,siêu thị,
Ngoài ra, các mã QR tĩnh còn được doanh nghiệp áp dụng để bán sản phẩm, trêncác sản phẩm có gắn mã QR xuất hiện trên các tạp chí, báo, quảng cáo, Các mã
QR tĩnh này cố định và không thể thay đổi được Nếu muốn thay đổi, doanh nghiệpphải thay thế mã QR tĩnh này bằng một mã QR tĩnh khác
1.2.2 Mã QR động
Khác với mã QR tĩnh, sau khi được tạo ra, không cần can thiệp vào code nhưngliên kết chính vẫn có thể thay đổi và cập nhật thông tin Khi quét mã QR động sẽchuyển hướng đến máy chủ, nơi tương tác giữa hình ảnh được quét đến thông tin cụthể trong một cơ sở dữ liệu
Trang 6Các doanh nghiệp có thể thay đổi hoặc cập nhật thông tin mới nhất cho từng loạisản phẩm Các loại QR động được tạo ra sau khi khách hàng thực hiện đơn hàng Mỗiđơn hàng ứng với một mã QR có chứa thông tin nhà cung cấp, thời gian giao dịch, sốtiền cần thanh toán Khách hàng đăng nhập vào ứng dụng điện thoại có cài đặt chứcnăng thanh toán bằng mã QR để quét mã QR và thanh toán mà không cần phải nhập
số tiền
Mã QR động này có thể thay đổi được khi doanh nghiệp điều chỉnh hay cập nhậtthông tin sản phẩm, đơn hàng Hình thức này được các doanh nghiệp áp dụng thanhtoán trên các máy bán hàng tự động, website thương mại điện tử
1.3 Các hình thức thanh toán bằng QR CODE
Tại Việt Nam, thanh toán bằng phương thức quét mã QR dần trở nên phổ biến.Nhiều ngân hàng chấp nhận và tích hợp vào ứng dụng Mobile Banking của ngânhàng Bên cạnh đó các ví điện tử cũng như các công ty trung gian thanh toán cungcấp cổng thanh toán cũng đã phổ biến hình thức thanh toán này Một số hình thứcthanh toán bằng phương thức quét mã QR đang phổ biến hiện nay như sau:
1.3.1 Thanh toán tại các hệ thống điểm chấp nhận thanh toán
Các Công ty trung gian thanh toán, Ngân hàng, … tại Việt Nam hiện nay đã bắttay xây dựng hệ thống điểm chấp nhận thanh toán bằng mã QR Các điểm chấp nhậnthanh toán tạo ra cho mỗi cửa hàng của mình một mã QR tĩnh Khách hàng thực hiệnthanh toán bằng cách quét mã QR được dán sẵn tại tại cửa hàng, điểm chấp nhậnthanh toán và nhập số tiền cần thanh toán Giao dịch thanh toán sẽ diễn ra nhanhchóng, an toàn mà không cần mang theo tiền mặt hoặc những chiếc thẻ ngân hàngbên mình
Ngoài các Ngân hàng triển khai dịch vụ thanh toán bằng mã QR cho người tiêudùng, các doanh nghiệp ví điện tử cũng tham gia vào thị trường thanh toán bằngphương thức quét mã QR Trong đó có ví điện tử Payoo, ví điện tử MoMo, ví điện tửZaloPay, ví ShopeePay … các doanh nghiệp cung cấp ví điện tử này có số lượng hệthống các điểm chấp nhận thanh toán rộng khắp Việt Nam qua hệ thống cửa hàngtiện lợi như: Seven 7, Minishop, Circle K, … Thị trường càng mở rộng, các doanhnghiệp kinh doanh hàng hóa dịch vụ tại điểm bán càng có thêm nhiều sự lựa chọnđơn vị cung cấp giải pháp thanh toán để gia tăng tiện ích và phương thức thanh toáncho khách hàng
1.3.2 Thanh toán bằng mã QR sản phẩm
Thay vì phải đến cửa hàng hay lên website để tìm mua món hàng hóa dịch vụ, cácnhà cung cấp đã tạo ra mã QR sản phẩm có đính kèm giá bên cạnh mỗi sản phẩm vàđược in trên các phương tiện truyền thông hoặc gửi qua các email của khách hàng Chỉ cần nhìn thấy và yêu thích, sẵn sàng mua về cho mình, khách hàng mở ứngdụng Mobile Banking và quét mã QR sản phẩm là có thể thanh toán ngay và chờnhận hàng Hình thức quét mã QR sản phẩm này rất phù hợp cho các loại hình kinhdoanh như siêu thị, hệ thống cửa hàng thức ăn nhanh, …
Trang 71.3.3 Thanh toán bằng mã QR có in sẵn trên các hóa đơn hàng hóa, dịch vụ
Hiện nay, Chính phủ đã có chủ trương đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặtđến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tiện ích cho khách hàng như điện, nước,truyền hình cáp, dịch vụ công, … Và để triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ, cácdoanh nghiệp đã hợp tác triển khai với các đối tác trung gian thanh toán, Ngân hàng
mở rộng hình thức thanh toán qua phương thức quét mã QR bên cạnh các kênh thanhtoán phổ biến như Internet Banking, Mobile Banking, ATM, tại quầy giao dịch Mã
QR đã được tạo ra bởi nhà cung cấp dịch vụ và in sẵn trên giấy báo nợ cước, hóa đơndịch vụ hàng tháng của khách hàng Sau khi nhận được giấy báo nợ cước, hóa đơndịch vụ có in sẵn mã QR theo thông tin của mã khách hàng Khách hàng chỉ cần mởứng dụng có chức năng thanh toán bằng mã QR là có thể thanh toán ngay lập tức màkhông cần phải nhớ mã khách hàng, số tiền Khách hàng có thể thanh toán hóa đơntiện ích của mình ở bất cứ đâu và bất cứ lúc nào với thiết bị di động thông minh cókết nối 3G/4G/Wifi
1.3.4 Thanh toán bằng mã QR trên các website thương mại điện tử
Xu hướng triển khai cổng thanh toán trực tuyến đã bắt đầu ở Việt Nam trongnhững năm trở lại đây Nhiều dịch vụ nổi tiếng quốc tế qua Cổng thanh toán bắt đầuđầu tư vào Việt Nam, cũng như nhiều doanh nghiệp trong nước quyết tâm xây dựngthương hiệu quốc nội Tất cả các doanh nghiệp này đều cố gắng cải tiến chất lượngdịch vụ và phát triển những tính năng mới giúp việc thanh toán trực tuyến ngày càngtiện lợi và an toàn hơn
Thanh toán trực tuyến dù chưa thật sự trở thành “phổ biến” đúng nghĩa ở ViệtNam và chưa được nhiều khách hàng tin dùng Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhànước, tập đoàn điện lực, các công ty cấp nước, dịch vụ công,… cũng dần dần hướngcác khách hàng thanh toán các hóa đơn dịch vụ mình qua các kênh Ngân hàng, víđiện tử để hạn chế việc sử dụng tiền mặt Việc triển khai này giúp cho người dân đảmbảo việc thanh toán đúng hạn, thanh toán bất cứ lúc nào và ở đâu mà không sợ bị cắtdịch vụ
Các hình thức thanh toán trên các website thương mại điện tử trước đây chỉ chophép khách hàng có tài khoản/thẻ của các ngân hàng có thể thanh toán được hàng hóadịch vụ của mình thông qua kết nối cổng thanh toán Tuy nhiên, ngày nay không chỉthanh toán bằng tài khoản/thẻ nội địa, khách hàng có thể mua hàng hóa và thanh toánqua ví điện tử, thanh toán bằng thẻ Quốc tế như Visa/Master hoặc thanh toán bằngphương thức quét mã QR của đơn hàng sau khi đã lựa chọn mua trên website bằngđúng số tiền của đơn hàng Mã QR được tạo ra ngay sau khi khách hàng đã chọn lựahàng hóa và số lượng tướng ứng xong, khách hàng mở ứng dụng Mobile Banking/Víđiện tử, quét QR và xác thực thanh toán mà không cần nhập số tiền
Trang 8CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ VNPAY QR CODE
2.1 Tổng quan về công ty cung cấp dịch vụ thanh toán VNPAY QR CODE
2.1.1 Tổng quan về công ty
Công ty Cổ phần Giải pháp Thanh toán Việt Nam – VNPAY chính thức thành lậpvào ngày 7 tháng 3 năm 2007 và đến ngày 02/10/2015, VNPAY được Ngân hàngNhà nước cấp Giấy phép hoạt động cung ứng dịch vụ Trung gian thanh toán (TGTT)
số 15/GP-NHNN, các dịch vụ được cấp phép bao gồm: Dịch vụ cổng thanh toán điệntử; Dịch vụ hỗ trợ thu hộ, chi hộ; Dịch vụ hỗ trợ chuyển tiền điện tử; Dịch vụ Ví điệntử
Với lĩnh vực kinh doanh cốt lõi Tài chính – Ngân hàng, Công nghệ thông tin –Viễn thông, VNPAY cung cấp dịch vụ tới hơn 40 ngân hàng tại Việt Nam, 5 công tyviễn thông, 5 Tổng công ty điện lực, các Công ty cấp nước, trường học và hơn 20.000doanh nghiệp, đưa ra nhiều giải pháp thanh toán tiện lợi như: Ứng dụng MobileBanking, Cổng thanh toán VNPAY – QR, mua sắm trực tuyến trên ứng dụng MobileBanking (VnShop), website thanh toán hóa đơn và mua hàng trực tuyến Vban.vn,Tổng đài bán vé máy bay VnTicket, nạp tiền điện thoại (VnTopup), SMS Banking,Thanh toán hóa đơn (VnPayBill), Ví điện tử VnMart, Sim đa năng,
VNPAY cũng là đối tác cung cấp giải pháp thanh toán uy tín và tin cậy cho hàngngàn doanh nghiệp với đa dạng về quy mô và loại hình doanh nghiệp Tại Việt Nam,VNPAY là đối tác cung cấp giải pháp thanh toán uy tín và tin cậy cho các đơn vị, tậpđoàn lớn như Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), Vietjet Air,Tập đoàn Red Sun (King BBQ, ThaiExpress, Seoul Garden, Capricciosa, TasakiBBQ, Hotpot Story, Sushi Kei, Bukbuk, Khaolao, Dolpansam), Tập đoàn bán lẻAEON, FPT, các Tổng Công ty viễn thông VinaPhone, MobiFone, Viettel cùng30.000 doanh nghiệp, đưa ra nhiều giải pháp thanh toán hiện đại, đa dạng, đối tácthanh toán mới nhằm đem lại lợi ích tối đa cho khách hàng
VNPAY đã vinh dự nhận được nhiều danh hiệu cao quý, cup, bằng khen, giấychứng nhận, do các tổ chức kinh tế - xã hội có uy tín trong và ngoài nước trao tặng:
“Top 10 Doanh nghiệp CNTT 4.0”, “Top 50 Doanh nghiệp CNTT hàng đầu ViệtNam”, “Hiệp hội ngân hàng Việt Nam”, “Xác lập kỷ lục “Cổng thanh toán đầu tiêntích hợp giải pháp thanh toán bằng mã QR trên ứng dụng Mobile Banking”, “Giấyphép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán”, “Tự hào thương hiệu ViệtNam”, “Thương hiệu phát triển bền vững, Sản phẩm chất lượng cao Việt Nam”,
“Chứng nhận Doanh nghiệp phát triển bền vững – Sustainable DevelopmentBusiness”, “ Thương hiệu nổi tiếng ASEAN”, “Top 100 Nhãn hiệu nổi tiếng ViệtNam”, “Sản phẩm, dịch vụ Việt Nam được tin dùng”,
Qua hơn 14 năm xây dựng và phát triển, VNPAY không ngừng mở rộng, nângcấp các sản phẩm, dịch vụ kinh doanh, tạo nên hệ sinh thái thanh toán không dùng
Trang 9tiền mặt thuận tiện và rộng khắp nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng và thịtrường Hiện nay, VNPAY tập trung hoạt động trong các lĩnh vực:
Dịch vụ trung gian thanh toán
Dịch vụ phân phối mã thẻ viễn thông, thẻ cào, vé máy bay, tàu xe, bảo hiểm
Dịch vụ thanh toán hóa đơn, tiền mua/sử dụng hàng hóa, dịch vụ
Dịch vụ thương mại điện tử
Dịch vụ sản xuất, kinh doanh phần mềm, phần cứng và các thiết bị viễn thông vàthiết bị ngân hàng
Dịch vụ cung cấp, bảo trì các thiết bị liên quan đến thanh toán
2.1.2 VNPAY QR CODE
VNPAY QR CODE là một trong những cổng thanh toán của Công ty Cổ phầnGiải pháp Thanh toán Việt Nam (VNPAY) bên cạnh những tiện ích như ứng dụngMobile Banking, Cổng thanh toán VNPAY QR, VnShop, Website thanh toán hóađơn và mua hàng trực tuyến Vban.vn, … VNPAY-QR CODE là một trong nhữngtính năng đang được nhiều khách hàng lựa chọn nhất bởi sự tiện nghi và đáp ứngđược nhu cầu thanh toán cho mọi đối tượng khách hàng
VNPAY–QR CODE là một tiện ích cho phép khách hàng thanh toán bằng cách quét mã QR trên ứng dụng Mobile Banking Theo đó, khách hàng chỉ cần đăng nhập
và sử dụng Mobile banking của các ngân hàng, sử dụng camera điện thoại quét mã
QR để thanh toán các hóa đơn dịch vụ một cách nhanh chóng và tiện lợi mà khôngcần đến tiền mặt, với các dịch vụ như nhà hàng, khách sạn, mua sắm, taxi…
2.2 Sự hình thành và phát triển hệ thống thanh toán VNPAY QR CODE ở Việt
Nam
Mã QR là một mã ma trận hay được gọi là mã vạch hai chiều, được xây dựng từnăm 1994 bởi công ty Denso Wave (Nhật Bản) nhằm mục đích giải mã ma trậnnhanh với tốc độ cao Ban đầu, ứng dụng quét mã QR chủ yếu dùng vào việc quản lýkiểm kê ở nhiều ngành nghề khác nhau và được sử dụng nhiều nhất ở Nhật Bản,Trung Quốc
Điểm khởi đầu của mã QR tại Việt Nam có thể được nhắc đến vào năm 2013, khi
mà những người dùng điện thoại thông minh tải ứng dụng đọc mã QR để scan những
“ô vuông ma trận” trên các ấn phẩm quảng cáo để đọc được những nội dung trong
đó Một mã QR có thể chứa một địa chỉ web, thông tin liên hệ, địa chỉ email, mãgiảm giá, tin nhắn SMS, nội dung ký tự văn bản, thời gian diễn ra một sự kiện, haythậm chí là thông tin định vị vị trí
Chúng ta có thể nhìn thấy mã QR hiện diện ở khắp nơi, từ những cao ốc lớn đếnnhững danh thiếp trao tay, từ những thiếp mời các sự kiện công nghệ, hội thảo, ghinguồn gốc nông sản, Ngoài ra, mã QR rất được giới marketing và quảng cáochuộng dùng cho các ý tưởng quảng cáo tạp chí, trên các băng ghế công viên, xebuýt, đóng gói sản phẩm hay bất kỳ sản phẩm vật lý nào mà người tiêu dùng muốn
Trang 10tìm hiểu thêm thông tin về nó Ví dụ doanh nghiệp có thể nối kết website của công tymình lên danh thiếp, tờ rơi quảng cáo có thể nối kết một website như Google Maps
để chỉ dẫn hướng đi Tiện lợi hơn, khi tham dự một buổi hội thảo hay triển lãm, chỉcần quét mã QR do ban tổ chức cung cấp để nó dẫn đến một tập tin video hay audiogiới thiệu thêm thông tin chi tiết về buổi Hội thảo, triển lãm
Hệ thống mã QR được Denso Wave phát minh năm 1994 với mục đích chính làtheo dõi xe cộ trong quá trình sản xuất Nó được thiết kế để cho phép quét các bộphận với tốc độ cao Mặc dù những ứng dụng ban đầu chỉ để tra cứu thông tin, quảngcáo, theo dõi thương mại Nhưng hiện nay mã QR hướng tới sự tiện lợi cho nhữngngười sử dụng điện thoại di động, được ứng dụng vào trong thanh toán điện tử, đặcbiệt ở Trung Quốc khi hầu như mọi người đều sử dụng thanh toán qua mã QR Hìnhthức thanh toán này đã được lan rộng và được phát triển ở nhiều quốc gia trên thếgiới, trong đó có Việt Nam
Hội nhập xu hướng thanh toán mới bằng mã QR từ các nước như Nhật bản, TrungQuốc, các doanh nghiệp triển khai công nghệ thanh toán tại Việt Nam cũng đã kếthợp mã QR với thanh toán điện tử thay vì chỉ dùng để quét ra thông tin về website, sốđiện thoại, địa chỉ… của doanh nghiệp như trước đây Giúp người dùng có thể muahàng trên website, mua sắm tại các trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích… màkhông cần dùng tiền mặt hay các loại thẻ thanh toán Đơn giản chỉ cần cài ứng dụngtrên điện thoại di động có kết nối 3G/4G/Wifi, quét mã QR để thực hiện thanh toánmột cách an toàn, nhanh chóng Khách hàng là người trực tiếp nhập thông tin, xácnhận số tiền cần thanh toán trên điện thoại di động của mình
Có thể Internet và 4G tại Việt Nam có tốc độ phát triển mạnh, người dùng thiết bịthông minh ngày càng gia tăng và thanh toán trên thiết bị di động thông minh đangtrở thành xu thế tất yếu Hàng loạt các giải pháp thanh toán trên thiết bị di động được
ra đời đáp ứng nhu cầu của người dùng Có thể nói, thiết bị di động thông minh đanglàm thay đổi ngành tài chính ngân hàng và cũng tạo ra nhiều cách thức để thanh toánhơn bao giờ hết Thời gian gần đây, các ngân hàng lớn tại Việt Nam cũng đã đẩymạnh đầu tư sang lĩnh vực thanh toán qua di động để hướng tới nhóm khách hàng trẻ.Không chỉ ngân hàng vào cuộc, các công ty nền tảng công nghệ cung cấp dịch vụtrung gian thanh toán cũng đã tham gia vào lĩnh vực này, mang lại những giải phápmới, giúp cho người tiêu dùng dễ dàng sử dụng các công cụ thanh toán hiện đại vàđảm bảo an toàn cao
Tận dụng những cơ hội đó, tại Việt Nam, Công ty CP Giải pháp thanh toán ViệtNam đã tiên phong triển khai giải pháp thanh toán bằng mã QR Với phương châm vàchiến lược kinh doanh đón đầu xu thế trong giải pháp thanh toán phi tiếp xúc, hướngtới phát triển kinh tế số và xây dựng phương thức thanh toán điện tử hiện đại và hiệuquả, VNPAY đã phối hợp cùng các Ngân hàng phát triển các phương thức thanh toánkhông dùng tiền mặt, ngân hàng số, bảo mật giao dịch trực tuyến… Một trong số đó
là giải pháp thanh toán bằng mã VNPAY-QR Giải pháp thanh toán bằng mã
Trang 11VNPAY-QR là phương thức thanh toán sử dụng tính năng QR Pay trên ứng dụng diđộng của các ngân hàng, quét mã VNPAY-QR để thanh toán hóa đơn khi đi ăn uống,mua sắm, di chuyển, mua sắm trực tuyến,…
Để phân biệt mã QR của VNPAY và mã QR của các đối thủ cạnh tranh trên thịtrường, VNPAY đã lồng ghép tên viết tắt của công ty cùng với QR cho ra tên gọi
“VNPAY-QR” Các khách hàng dễ dàng nhận thấy hình ảnh mã VNPAY-QR đượcquảng cáo trên khắp các phương tiện truyền thông và tại các đơn vị chấp nhận thanhtoán có hợp tác với VNPAY
Dịch vụ thanh toán bằng phương thức quét mã VNPAY-QR của VNPAY tậptrung chủ yếu triển khai với các Ngân hàng và các đơn vị chấp nhận thanh toán.Khách hàng ở đây được hiểu là người dùng cuối, khách hàng của các Ngân hàng cótài khoản/thẻ đã đăng ký và kích hoạt ứng dụng Mobile Banking của Ngân hàng vàthực hiện mua hàng hóa, dịch vụ tại các cửa hàng, các website thương mại điện tửchấp nhận phương thức quét mã VNPAY-QR để thanh toán Vậy để có thể thanhtoán được trên ứng dụng Mobile Banking của các Ngân hàng phải có chức năngthanh toán bằng mã QR và chức năng này thanh toán được cho các doanh nghiệptriển khai các phương thức thanh toán bằng mã VNPAY do VNPAY phát triển Bêncạnh đó, Các các cửa hàng/điểm kinh doanh vật lý chấp nhận thanh toán bằng mãVNPAY-QR là các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cung cấp hàng hóa, dịch vụ nhưquán cà phê, cửa hàng tiện dụng, cửa hàng bán quần áo, taxi…
Thêm nữa là Các sản phẩm của doanh nghiệp được in trên các tạp chí, báo, tờ rơi,catalogue, menu… có gắn kèm mã VNPAY-QR bên cạnh Mã VNPAY-QR nàyđược tạo ra ứng với mã sản phẩm, thời hạn và giá tiền (nguyên giá hoặc giá đượcgiảm) Thay vì khách hàng phải đến cửa hàng hoặc vào các website thương mại điện
tử mới mua được hàng hóa, các doanh nghiệp đã cho phép khách hàng được muahàng hóa, sản phẩm dịch vụ tại bất cứ đâu, bất cứ lúc nào nhìn thấy hình ảnh của sảnphẩm có gắn mã VNPAY-QR Hình thức này thường được áp dụng cho các siêu thị,cửa hàng điện máy, máy bán hàng tự động, …
Không chỉ dừng lại ở đó, Để để mang đến nhiều tiện lợi và thanh toán nhanh chongười dùng, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tiện ích như các công ty viễn thông,các công ty điện, các công ty nước, …đã cho phép khách hàng có thể thanh toán cáchóa đơn cước phát sinh bằng mã VNPAY-QR Mã QR này được tạo ra tương ứng vớimỗi kỳ nợ cước 37 phát sinh trong tháng của khách hàng và được gửi kèm trongemail thông báo cước hàng tháng hoặc được cung cấp bởi nhân viên thu cước
Đặc biệt trong thời điểm hiện nay, do tác động của dịch bệnh khiến người dânkhông thể thực hiện hình thức mua sắm truyền thống mà thay vào đó sẽ là mua sắmtrực tuyến qua các website thương mại điện tử hay các trang mạng xã hội,… và đểcho trải nghiệm tiêu dùng của khách hàng được thoải mái và thuận tiện hơn, ngoàiphương thức thanh toán bằng thẻ ATM, thẻ Quốc tế, các website thương mại điện tử
có kết nối Cổng thanh toán của VNPAY có thêm phương thức thanh toán bằng mã
Trang 12VNPAY-QR Phương thức thanh toán này cho phép khách hàng mua hàng hóa, dịch
vụ trên trên website và thanh toán đơn hàng bằng chức năng QR Pay của các ứngdụng Mobile Banking Thay vì phải nhớ số thẻ hoặc user đăng nhập internet bankingcủa các Ngân hàng, khách hàng chỉ cần mở ứng dụng điện thoại, chọn chức năngthanh toán QR Pay là có thể thanh toán ngay (user đăng nhập chính là số điện thoạicủa khách hàng)
2.3 Những thành tựu đạt được
Theo số liệu thống kê từ Khối kỹ thuật và Phòng kế toán, tính đến cuối năm 2018,VNPAY đạt được những kết quả cho chiến lược triển khai dịch vụ thanh toán bằng
mã VNPAY-QR như sau:
50% số lượng Ngân hàng đã triển khai chức năng thanh toán bằng mã
VNPAY-QR trên ứng dụng Mobile Banking như: BIDV Smart Banking, VPBank Mobile,Vietcombank, VietinBank iPay, Agribank E-Mobile Banking, TPBank QuickPay, Maritime Bank, SCB Mobile Banking, SHB Mobile Banking, IVB MobileBanking, OCB Omni, ABBANKMobile, MyVIB, Bac A Bank Mobile Banking,
MB Bank, Viet Capital Mobile Banking, EIB Mobile Banking, MSB, Nam ABank, VCBPAY, NCB Smart 30% số lượng ngân hàng đang kết nối triểnkhai chức năng thanh toán bằng mã VNPAY-QR như: Sacombank, ACB,Saigonbank, Ocean Bank, VietBank, SeABank, Shinhan Bank, Woori Bank, …
Hơn 20.000 đơn vị chấp nhận thanh toán bằng mã VNPAY-QR, trong đó có cácđơn vị chấp nhận lớn như: Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (VietnamAirlines), Công ty Cổ phần Hàng Không Vietjet Air, tập đoàn Red Sun (KingBBQ, ThaiExpress, Seoul Garden, Capricciosa, Tasaki BBQ, Hotpot Story,Sushi Kei, Bukbuk, Khaolao, Dolpansam), Tập đoàn bán lẻ AEON, FPT, …
Số lượng giao dịch bình quân tháng hơn 400.000 giao dịch với tổng giá trị thanhtoán gần 200 tỷ đồng/ 1 tháng và tốc độ tăng trưởng bình quân tăng từ 5% đến10%
Hiện tại, VNPAY đang phát triển hệ thống thanh toán VNPAY-QR với hơn100.000 điểm chấp nhận thanh toán trên toàn quốc với nhiều lĩnh vực khác nhau nhưbán lẻ, thời trang, điện máy, bệnh viện, trường học… và nhiều ngành nghề khác.Người dùng có thể thanh toán VNPAY-QR trên hơn 30 ứng dụng ngân hàng và 8 víđiện tử
Theo đại diện VNPAY, trong năm 2020, lượng giao dịch thanh toán của
VNPAY-QR tăng trưởng nhanh tới hơn 300% so với cùng kỳ năm ngoái Đây được xem là tínhiệu sáng trong bối cảnh kinh tế đang chịu tác động nặng nề của dịch Covid-19.Theo báo cáo kinh tế số E-Conomy SEA năm 2020, VNPAY chính thức trở thành
kỳ lân công nghệ thứ 2 tại Việt nam sau VNG, tức là start-up được định giá từ 1 tỷUSD trở lên VNPAY vốn được nhiều người biết đến với mạng lưới thanh toán bằng
mã QR, đặc biệt là ở các thành phố lớn Ứng dụng này hợp tác với 22 ngân hàng tại
Trang 13Việt Nam, bao gồm những nhà băng lớn như Agribank, Vietcombank, VietinBank,
Thông qua các ứng dụng ngân hàng, VNPAY thu hút hơn 15 triệu người dùnghoạt động hàng tháng với các chức năng như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, đặt vé
xe buýt và mua thực phẩm tươi sống hàng ngày
Với tư cách là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực thanh toán điện tử, VNPAY đã vàđang xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ - kết nối, phát triển mạng lưới thanh toán vớihàng trăm ngàn đối tác và hệ sinh thái, cung cấp dịch vụ nền tảng và dịch vụ tiện íchcho thương mại điện tử và thanh toán không tiền mặt
Trong thời gian tới, VNPAY cho biết sẽ mở rộng đẩy mạnh phát triển thanh toán ởnhiều lĩnh vực, đặc biệt là thanh toán cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ mà trước đâychưa tiếp cận được với các hình thức thanh toán mới Việc mở rộng phương thứcthanh toán tạo ra tiền đề cho mục tiêu phủ rộng thanh toán không tiền mặt tại ViệtNam
2.4 Mô hình kinh doanh.
2.4.1 Mô hình doanh thu
2.4.1.1 Giao dịch
Doanh thu chính của VNPAY-QR là đến từ những chức năng của ví VNPAY
Ví VNPay sẽ bắt đầu từ nạp tiền điện thoại rồi dần mở ra những tính năng mới khi
có đủ một lượng khách tương đối Trong trường hợp này, các nhà mạng luôn có %chiết khấu rất hấp dẫn cho đại lý Với cơ hội này, VNPay sẽ sẵn sàng “chia sẻ” từ 4%đến 5% tiền hoa hồng cho khách hàng Tuy nhiên, nó vẫn giữ lại cho mình một khoảntiền chênh lệch đáng kể
Với các giao dịch khác như hóa đơn tiền điện, nước, phí dịch vụ … luôn có mộtkhoản chiết khấu Nếu xét riêng các giao dịch thì lợi nhuận thu về không đáng kể.Song, nếu tính trên phương diện hàng triệu giao dịch mỗi ngày thì sẽ là một con sốkhông hề nhỏ
Khi khách hàng đăng ký dịch vụ của VNPAY thì sẽ phải đóng các loại phí củaVNPay thường gồm có phí duy trì thường niên, phí chuyển tiền, nạp rút tiền và phíthanh toán trực tuyến (tuy nhiên có quy định cụ thể về số lần giao dịch được miễn phítrong tháng) Hiện nay, đa số các loại phí như mở ví, quản lý ví, phí thường niên, xácnhận giao dịch, số dư,…thì lại được miễn phí
Miễn một số loại phí để thu hút khách hàng nhưng vẫn còn giữ lại các loại phí cómức thu phí giao dịch tương đối Việc thực hiện miễn giảm phí nhằm lôi kéo kháchhàng sử dụng Bởi lẽ đây là một hình thức mới lạ và người dùng chưa thực sự thayđổi thói quen trả bằng tiền mặt của mình Chính vì thế phải sử dụng rồi thì mới thấythích những tiện ích của ví điện tử VNPay Các loại phí còn lại như chuyển tiền, rúttiền, nạp tiền hay thanh toán trực tuyến thì có mức phí tương đương với các dịch vụcủa ngân hàng (cao hơn không đáng kể)