Để chọn được các hoạt động tương thích ta phải phân tích hoạt động thành những hoạt động thành phần.. Ví dụ: Khi cho học sinh chứng minh một định lí, giải một bài tập hoạt động phức hợp
Trang 1Chọn lựa các hoạt động tương
thích 1) Tập trung vào mục đích/mục tiêu đã đề ra
Ví dụ: Khi dạy về tìm công thức giải phương trình bậc hai tổng
quát ax2 + bx + c = 0 ta tập trung vào các hoạt động để đưa phương trình trên về dạng (x + A)2 = B (trong đó A và B không chứa x) vì
đây là mục đích chính của giờ dạy
2) Phân tích hoạt động thành những hoạt động thành phần
Để chọn được các hoạt động tương thích ta phải phân tích hoạt động thành những hoạt động thành phần
Ví dụ: Khi cho học sinh chứng minh một định lí, giải một bài tập
(hoạt động phức hợp) mà gặp khó khăn ta phải tách ra thành những hoạt động nhỏ hơn:
Từ giả thiết ta có thể suy ra điều gì?
Muốn có kết luận ta cần có những điều kiện gì?
Hãy xét một trường hợp đặc biệt, một trường hợp tương tự
Những hoạt động thành phần này không những giúp học sinh tìm
ra đường lối giải được bài toán (hoạt động mang tính chất điều
kiện) mà còn hiểu sâu hơn (mang tính chất kết quả)
3) Tập trung vào những hoạt động toán học: nhận dạng và thể hiện,
những hoạt động toán học phức hợp, những hoạt động trí tuệ phổ biến trong môn toán
Trong những hoạt động để đạt được mục đích ta cần phải phân biệt hai chức năng của nó: chức năng phương tiện và chức năng mục đích
Trang 2Đương nhiên cả hai đều cần thiết và quan trọng, nhưng ta cần chú ý đến chức năng mục đích của giờ dạy toán
Ví dụ: Để dạy một định lí, giải một bài toán ta xét các trường hợp
cụ thể, hình vẽ, mô hình, rồi quan sát, nhận xét, (chức năng
như chứng minh, phương pháp giải toán, nhận dạng, thể hiện,
Ví dụ 1: Để dạy cho học sinh lớp 9 nắm vững nội dung định lí "Tứ giác
nội tiếp trong đường tròn" ta cần tổ chức các hoạt động sau:
1) Hoạt động trí tuệ: Bất kì tam giác nào cũng nội tiếp được trong một
đường tròn, điều đó còn đúng không nếu đó là tứ giác? Ví dụ hình bình
hành, hình chữ nhật? Cho bốn điểm A, B, C, D nằm trên một đường tròn tạo nên một tứ giác lồi Cho biết góc A = 60°, hãy dùng kiến thức về góc nội tiếp tìm độ lớn của góc C Từ đó nêu lên một giả thuyết và chứng
minh
2) Hoạt động nhận dạng, thể hiện: Hãy xét các tứ giác hình bình hành,
hình chữ nhật, hình vuông, hình thang cân, thang thường, xem hình nào nội tiếp được, không được?
3) Hoạt động phức hợp: Để chứng minh một tứ giác ABCD là nội tiếp
được trong một đường tròn có cần phải có điều kiện A + C = 180° và B + D = 180° không? Tại sao? Với các điều kiện trong hình bên, ta có thể
kết luận tứ giác MNPQ nội tiếp trong một đường tròn được không? Cho
biết ABCD nội tiếp được trong một đường tròn, hãy vẽ đường tròn đó!
4) Hoạt động ngôn ngữ: Hãy phân biệt: Đường tròn (O) ngoại tiếp tứ
giác ABCD và tứ giác ABCD nội tiếp đường tròn (O)!
Trang 3Ví dụ 2: Dạy học khái niệm "Hàm số liên tục tại một điểm"
1) Hoạt động trí tuệ: Cho hàm số y = f(x) = 2x + 3, hãy tính f(1) và
So sánh hai giá trị vừa tìm được Ta nói hàm số đã cho liên tục
tại điểm x = 1 Hãy phát biểu trong trường hợp tổng quát!
2) Hoạt động nhận dạng, thể hiện: Xét xem một hàm số cụ thể:
Ví dụ hàm số:
có liên tục với mọi không, nếu không hãy chỉ ra các điểm gián đoạn
3) Hoạt động phức hợp:
Cho hàm số
Phải chọn a bằng bao nhiêu để f(x) liên tục tại điểm x = 0?
4) Hoạt động ngôn ngữ: Phân biệt các khái niệm: liên tục, liên tục bên
trái, liên tục bên phải, liên tục trên một đoạn, khoảng, gián đoạn