Tổng hợp chọn lọc các câu lệnh

Cái tôi tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân: - Sức hấp dẫn của ngòi bút Nguyễn Tuân trong bài tuỳ bút Người lái đò Sông Đà là ở “cái tôi” độc đáo, sự tài hoa, uyên bác..  sự kết hợp nhuầ

TỔNG HỢP CHỌN LỌC CÁC CÂU LỆNH (CÂU HỎI PHỤ) MỞ RỘNG 1 ĐIỂM

PHẦN NGHỊ LUẬN VĂN (Phần kí) Các khái niệm cần nắm

Cái tôi của tác giả

Cái tôi là cá tính sáng tạo của nhà văn với tư cách là một nghệ sĩ, là phong cách độc đáo, riêng biệt có thể phân biệt nhà văn này với nhiều nhà văn khác cùng thời Đây cũng là tiếng nói riêng, màu sắc khác biệt mà mỗi nghệ sĩ tạo ra khi sáng tạo nghệ thuật

VẬN DỤNG RIÊNG VÀO TỪNG TÁC PHẨM

NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

1 Cái tôi tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân:

- Sức hấp dẫn của ngòi bút Nguyễn Tuân trong bài tuỳ bút Người lái đò Sông Đà là ở “cái

tôi” độc đáo, sự tài hoa, uyên bác Tất cả đã làm nên cái chất Nguyễn Tuân đậm đặc

Uyên bác (tri thức, trí tuệ)

- Lao động trách nhiệm: lênh đênh trên TB suốt sáu tháng thời ròng rã, vượt hết bao nhiêu những con thác lớn nhỏ từ thượng nguồn cho đến hạ nguồn

 Nguyễn Tuân trong tác phẩm “Tờ hoa” đã từng viết: “Muốn viết được những trang văn như hoa thì phải lao động miệt mài như ong làm mật, phải xót lòng, đèo bòng như trai làm ngọc.”

 Nguyễn Tuân là nhà văn có thể ném cả cuộc đời mình cho văn chương đích thực, cho nghệ thuật chân chính Ông từng quan niệm văn chương là một nghề khổ hạnh Và ông không hề đối lập tài với tâm, nghệ thuật và nhân cách của người nghệ sĩ ( Nguyễn Đăng Mạnh )

 Nam Cao: “Sự cẩu thả trong bất kì nghề nào cũng là một sự bất lương Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện.”

- Vốn tri thức dồi dào, phong phú trong mọi lĩnh vực

 Mỗi trang viết của Nguyễn Tuân cho thấy sự độc đáo, tài hoa, uyên bác trên nhiều lĩnh vực khác nhau: Âm nhạc, hội họa, điện ảnh, võ thuật, quân sự  sự kết hợp nhuần nhuyễn nhiều nguồn tri thức tạo ra một góc nhìn đa chiều, độc đáo, mới lạ

 Thấy trước được những tiềm năng, nét đẹp, không chỉ ở con người mà còn ở thiên nhiên (tiềm năng thủy điện của con sông Đà, nét đẹp lao động có tính nghệ sĩ ở ông lái đò,…)

- Ngòi bút miêu tả độc đáo, đậm chất Nguyễn Tuân

 Được mệnh danh là Tô Ngọc Vân của văn xuôi: nếu họa sĩ vẽ bằng nét thì Nguyễn Tuân lại dùng ngôn từ để họa nên tranh

 Có lối miêu tả phóng túng, tự do, không ràng buộc ngòi bút theo bất kì một khuôn khổ nào

 Dùng những cái tượng trung để miêu tả những điều bình thường, hiện hữu trong đời sống

- Quá trình lao động miệt mài, tích cực tích lũy tri thức văn hóa dân tộc trong sinh hoạt và nghệ thuật Dù đã ở đỉnh cao của văn chương nhưng không bao giờ ngừng tìm tòi, khám phá, học hỏi và chăm chút cho từng tác phẩm của mình

Tài hoa

- Bậc thầy trong việc sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt

 Được mệnh danh là "chuyên viên cao cấp tiếng Việt", là "người thợ kim hoàn của chữ" (Ý của Tố Hữu)

 Tinh thần tự nguyện dấn thân, bám trụ ở thành trì cái Ðẹp là biểu hiện sinh động của một nhân cách văn hóa lớn

 Nhà văn Nguyễn Tuân "đặc Việt Nam" (chữ dùng của Vũ Ngọc Phan) từ quan niệm cho tới thực tế sáng tác

 Trình độ sử dụng ngôn ngữ linh hoạt, không chỉ vắt kiệt kho tàng ngôn ngữ của tiếng

mẹ đẻ mà còn kết hợp nặn đảo vị trí của các con chữ với nhau, tạo nên một thứ ngôn ngữ rất Nguyễn Tuân

 Chính nhà văn cũng từng quan niệm “Ở đâu có lao động thì ở đó có sáng tạo ra ngôn ngữ Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là người phát triển ra ngôn ngữ sáng tạo Không nên ăn bám vào ngôn ngữ của người khác Giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay (…) Cũng cùng một vốn ngôn ngữ ấy , nhưng sử dụng nó sáng tạo thì

văn sẽ có bề thế và kích thước Dùng chữ như đánh cờ tướng, chữ nào để chỗ nào phải đúng vị trí của nó Văn phải linh hoạt Văn không linh hoạt là văn cứng đơ, thấp khớp”.

 Đặc biệt là qua tác phẩm “Người lái đò sông Đà” – tác phẩm được vinh danh là công trình khảo cứu được được điêu khắc bằng nghệ thuật ngôn từ

 Tất cả sự linh hoạt, độc đáo ấy được kết tinh từ một cuộc sống giàu trải nghiệm cùng niềm si mê góp nhặt tiếng mẹ đẻ của một nhà văn tài hoa, một tư tưởng lớn, một nhân cách lớn của làng văn

- Một nhà văn "suốt đời đi tìm cái Ðẹp, cái Thật" (Nguyễn Ðình Thi)

Nguyễn Tuân tự nhận mình là người “sinh ra để thờ Nghệ Thuật” với hai chữ viết hoa” Một “thợ săn cái đẹp”, ở đâu có cái đẹp là ở đó có dấu chân ông Người nghệ sĩ theo chủ nghĩa “xê dịch” ấy đã dùng cả đời mình để đi khắp mọi miền Tổ quốc để khám phá Nếu như trước cách mạng Nguyễn Tuân là một người tài tử, thích chơi “ngông”, mắc bệnh ham mê thanh sắc, thích chiêm ngưỡng, chắt chiu cái Đẹp và nhấm nháp những cảm giác mới lạ Tìm

vẻ đẹp ở những bậc kì tài, tìm cảm giác mạnh ở quá khứ “Vang bóng một thời” ở “Chủ nghĩa

xê dịch”, ở “Đời sống trụy lạc” thì Cách mạng đã tạo nên cho ông một cuộc chuyển biến lớn lao Giờ đây ông nhận ra “vẻ đẹp của đất nước hiện hình trên mỗi tấc gang đường xa” và nhìn nhận con người bình dị với cuộc sống giản đơn đời thường

 Trong tác phẩm “Người lái đò sông Đà” : Vẻ đẹp của thiên nhiên (chất vàng của thiên nhiên) và vẻ đẹp của con người lao động (thứ vàng mười đã qua thử lửa)

3 Nhận xét góc nhìn của Nguyễn Tuân về người lao động thời kì đổi mới.

Từ đó, nhận xét cái nhìn mang tính phát hiện về con người của nhà văn Nguyễn Tuân

- Qua nhân vật ông lái đò, Nguyễn Tuân có cách nhìn mang tính phát hiện về người lao động mới Ông đò tiêu biểu là người anh hùng, cũng là nghệ sĩ trong môi trường làm việc và trong công việc của mình khi dám đương đầu với thử thách và đạt tới trình độ điêu luyện trong công việc Nhà văn đã phát hiện ra “chất vàng mười đã qua thử lửa” của ông đò bằng phong cách nghệ thuật tài hoa, uyên bác với thể tuỳ bút vừa giàu tính hiện thực, vừa tràn ngập cái tôi phóng túng đầy cảm hứng, say mê…

- Qua cách nhìn nhân vật ông đò, nhà văn bày tỏ tình cảm yêu mến, trân trọng, tự hào về con người lao động Việt Nam Nếu trước đây, ông thường khắc họa người anh hùng trong chiến đấu, người nghệ sĩ trong nghệ thuật và thuộc về quá khứ “vang bóng một thời” thì đến tác phẩm này, ông tìm thấy anh hùng và nghệ sĩ ngay trong con người lao động thường ngày, trong công việc bình thường và trong nghề nghiệp cũng bình thường Nguyễn Tuân còn khẳng định với chúng ta rằng chủ nghĩa anh hùng cách mạng đâu phải chỉ dành riêng cho cuộc chiến đấu chống ngoại xâm mà còn thể hiện sâu sắc trong việc xây dựng đất nước và chinh phục thiên nhiên  Quan niệm: “Mỗi con người bình thường đều có chiến trường của riêng họ”

4.Nhận xét về sự tài hoa trong cách sử dụng ngôn ngữ của nhà văn Nguyễn Tuân.

- Sự tài hoa trong cách sử dụng ngôn ngữ:

 Hệ thống ngôn từ phong phú, có sự vận dụng từ kiến thức đa lĩnh vực, tạo sự hấp dẫn độc đáo cho từng câu văn, đoạn văn miêu tả

 Từ ngữ so sánh và nhân hóa linh hoạt, sinh động, đem tới cái hồn riêng cho dòng sông

Đà Sông Đà hiện lên không chỉ là một dòng chảy vô tri vô giác, mà thực sự là một sinh thể độc lập – có cá tính, có tâm hồn, có câu chuyện riêng, có những âm mưu toan tính đầy hung bạo với con người

 Sử dụng điêu luyện các từ láy khơi gợi trí tò mò của bạn đọc, khắc họa tỉ mỉ từng đối tượng được xuất hiện, từ đường nét đến thanh âm

 Kết hợp các động từ và tính từ đan xen phù hợp để tạo sự hấp dẫn cho đối tượng được miêu tả - giúp người đọc dễ dàng hình dung được khung cảnh và cảm xúc của thiên nhiên

 Quả xứng danh là bậc thầy trong sử dụng và sáng tạo ngôn ngữ tiếng Việt

- Bên cạnh đó, NT còn vận dụng các đặc sắc nghệ thuật tài hoa như: nhịp điệu dồn dập tạo sự hối hả của dòng chảy cùng cảm giác hồi hộp nơi bạn đọc; những hình ảnh liên tưởng sinh động, hấp dẫn với nhiều tình huống thú vị - khiến người đọc như được phiêu lưu trong từng trang văn, Tất cả kết hợp để tạo nên một dòng chảy “Đà giang độc bắc lưu” vô cùng độc đáo trong văn học –từ đó bộc lộ tình yêu thiên nhiên của cây bút cả đời tìm kiếmvà phụng sự cái đẹp ở đời

5 Nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân.

- Biểu hiện: Nhà văn nhìn Sông Đà không còn là con sông vô tri, vô giác mà là con sông có linh hồn, có cá tính như con người: hung bạo, dữ dằn, hùng vĩ; khám phá vẻ đẹp của dòng sông ở góc độ địa lí nhưng đậm chất văn chương, kết hợp với nhiều ngành nghệ thuật khác như âm nhạc, hội hoạ, điện ảnh, đầy ấn tượng

- Ý nghĩa: Qua hình tượng Sông Đà, Nguyễn Tuân thể hiện tình yêu mến tha thiết đối với thiên nhiên đất nước Với ông, thiên nhiên cũng là một tác phẩm nghệ thuật vô song của tạo hóa Cảm nhận và miêu tả Sông Đà, Nguyễn Tuân đã chứng tỏ sự tài hoa, uyên bác và lịch lãm Hình tượng Sông Đà là phông nền cho sự xuất hiện và tôn vinh vẻ đẹp của người lao động trong chế độ mới

6 Nhận xét về cái tôi trữ tình của nhà văn

- “Cái tôi” tài hoa thể hiện ở những rung động, say mê của nhà văn trước vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên đất nước; tất cả đã cho ta thấy ở Nguyễn Tuân một “cái tôi” tài hoa, tinh tế

- “Cái tôi” uyên bác thể hiện ở cách nhìn và sự khám phá hiện thực có chiều sâu; ở sự vận dụng kiến thức sách vở và các tri thức của đời sống một cách đa dạng, phong phú; ở sự giàu

có về chữ nghĩa Các thuật ngữ chuyên môn của các ngành quân sự, điện ảnh, thể thao,… được huy động một cách hết sức linh hoạt nhằm diễn tả một cách chính xác và ấn tượng những cảm giác về đối tượng

- “Cái tôi” tài hoa và uyên bác chính là một cách thể hiện tình yêu quê hương đất nước, lòng yêu cái đẹp của người nghệ sĩ chân chính (Cái tôi tài hoa nghệ sĩ – suốt đời rong ruổi đi tìm cái đẹp)

- Cái tôi luôn có cảm hứng mãnh liệt với những cái tuyệt mĩ

- Cái tôi giàu suy tư trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước

Tác phẩm “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” (Hoàng Phủ Ngọc Tường)

1 Nhận xét về tính trữ tình của bút kí Hoàng Phủ Ngọc Tường.

- Làm nên sức hấp dẫn của đoạn trích trước hết là nhờ xúc cảm sâu lắng của tác giả in hằn trong từng câu chữ

- Tính trữ tình được tổng hợp từ vốn hiểu biết sâu rộng về lịch sử, địa lý, văn hóa, văn

chương của Huế cùng với đó là tình yêu tha thiết với thành phố Huế thân yêu

- Tính trữ tình thể hiện thông qua văn phòng súc tích, hướng nội, tinh tế, tài hoa

- Biện pháp nghệ thuật sử dụng rất dày đặc như so sánh, nhân hóa gắn với liên tưởng bất ngờ, sáng tạo, mang đến sự thích thú đặc biệt cho người đọc

2 Nhận xét về những phát hiện độc đáo của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường.

- Tác giả đã cảm nhận dòng sông Hương một cách rất độc đáo Với cách tiếp cận nhiều góc

độ nghệ thuật như hội họa, âm nhạc; nghệ thuật nhân hóa, so sánh đầy mới lạ, bất ngờ cùng một vốn ngôn từ phong phú, óc quan sát tinh tế và đầy sáng tạo…, tác giả đã mang đến cho sông Hương, xứ Huế một linh hồn, sự sống mới

- Đó là tâm hồn là tình yêu của người con gái si tình - sông Hương - đang say đắm, chung thuỷ với mảnh đất, con người xứ Huế

3 Nhận xét về cái tôi tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường trong đoạn trích.

- Cái tôi mê đắm và tài hoa

- Cái tôi uyên bác và giàu vốn hiểu biết

- Cái tôi yêu tha thiết quê hương, xứ sở, Huế và sông Hương

4 Nhận xét góc nhìn mang tính phát hiện của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

- Nhà văn nhìn nhận dòng chảy của sông Hương như sự trưởng thành của một thiếu nữ - mang trong mình nhiều phẩm chất đáng quý

- Nhà văn khắc họa phần đời mà sông Hương chưa muốn bộc lộ, đó là vẻ đẹp ở thượng nguồn với cảnh sắc thiên nhiên phong phú, đa dạng cùng cuộc hành trình gian truân mà sông Hương đã đi qua

- Gắn thủy trình của dòng sông với lịch sử hình thành của nền văn hóa xứ

sở

- Cái nhìn sâu vào tâm hồn để thấy được bản chất

 Khung hình mới qua quá trình trưởng thành của dòng sông

 Phát hiện ‘’cuộc hành trình gian truân’’ mà dòng sông đã đi qua

 Khám phá vẻ đẹp bên trong của dòng sông và từ đó ông gặp gỡ cái tôi của chính mình

 Phải là người vừa am hiểu, vừa dành cho dòng sông một tình yêu vô bờ bến mới có góc nhìn, cách phát hiện vô cùng mới mẻ và độc đáo đến như thế