Tổng hợp chọn lọc các câu lệnh truyện

Giá trị nhân đạo trong các tác phẩm văn học sẽ có bốn biểu hiện: - Thứ nhất là đồng cảm với số phận của con người: Niềm cảm thông sâu sắc của nhà văn đối với những kiếp người nhỏ bé, v

-TỔNG HỢP CHỌN LỌC CÁC CÂU LỆNH (CÂU HỎI PHỤ) MỞ RỘNG 1 ĐIỂM

PHẦN NGHỊ LUẬN VĂN (Phần truyện)

Các khái niệm cần nắm

1 Giá trị nhân đạo

Giá trị nhân đạo là một giá trị cơ bản của tác phẩm văn học chân chính Nó được tạo nên bởi niềm cảm thông sâu sắc đối với nỗi đau khổ của con người, sự nâng niu, trân trọng những nét đẹp trong tâm hồn và lòng tin vào khả năng vươn dậy của họ Đồng thời nhà văn lên án những thế lực tàn bạo, đen tối đã chà đạp lên quyền sống, ước mơ hạnh phúc và phẩm giá của con người

Giá trị nhân đạo trong các tác phẩm văn học sẽ có bốn biểu hiện:

- Thứ nhất là đồng cảm với số phận của con người:

Niềm cảm thông sâu sắc của nhà văn đối với những kiếp người nhỏ bé, vô danh, sống lay lắt,

tẻ nhạt, vô nghĩa trong xã hội cũ

- Phê phán, tố cáo xã hội xã hội cũ đã đẩy người dân lương thiện vào đường cùng của

bế tắc:

Khắc họa hoàn cảnh chung mà ở đó nhân vật bị đẩy vào các hoàn cảnh bi đát, đau khổ

Tthể hiện quan điểm lên án, phê phán với các tầng lớp thống trị, những kẻ ăn trên ngồi trốc, ỷ mạnh hiếp yếu, trà đạp cuộc sống con người và làm băng hoại các giá trị đạo lý

- Ngợi ca, trân trọng vẻ đẹp của con người:

Ca ngợi một truyền thống tốt đẹp nào đó hoặc ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của một con người hoặc một lớp người trong xã hội, những vẻ đẹp bị lấp vùi bởi sự thống trị, đàn áp

Xuất phá từ việc phát hiện, khám phá được những nét đẹp tiềm tàng, khuất lấp của nhân vật, hoặc nhận thức được hoàn cảnh đã đẩy những người tốt đẹp, lương thiện vào đường cùng, hoặc đẩy họ vào con đường tội lỗi nên các nhà văn bày tỏ niềm thương cảm với họ, tạo ra những tình huống, hoặc xây dựng những nhân vật phụ để làm chỗ dựa, bênh vực, che chở cho

họ, giúp họ vượt qua những khó khăn, thách thức và vươn lên khẳng định bản thân, khẳng định niềm tin, ước mơ và khát vọng trong cuộc sống

- Đồng tình với khát vọng giải phóng của nhân vật, đồng thời đưa họ đến với con đường

giải thoát chính mình

Phát hiện và nâng niu, trân trọng khát vọng mong manh, mơ hồ của những kiếp người nhỏ bé

vô danh

Nhà văn lên tiếng đánh thức, lay tỉnh những tâm hồn đang uể oải, lụi tàn ngọn lửa lòng khao khát được sống một cuộc sống có ý nghĩa hơn, khao khát được thoát ra khỏi cuộc sống tăm tối,

tù đọng, mòn mỏi đang chôn vùi họ

2 Giá trị hiện thực:

Giá trị hiện thực của tác phẩm văn học là toàn bộ hiện thực được nhà văn phản ánh trong tác phẩm văn học, tùy vào ý đồ sáng tạo mà hiện tượng đó có thể đồng nhất với thực tại cuộc sống hoặc có sự khúc xạ ở những mức độ khác nhau Tuy nhiên, hầu hết hiện thực trong các tác phẩm văn chương đều là hiện thực được hư cấu Nó có ý nghĩa phản ánh hiện thực của một thời kỳ trên nhiều góc diện khác nhau hơn là các hiện thực cụ thể

Giá trị hiện thực trong các tác phẩm văn học sẽ có hai biểu hiện chính:

- Đặc điểm thứ nhất: làm rõ các hiện thực được nhà văn đưa vào trong tác phẩm Trả lời cho các câu hỏi như tác phẩm đó phản ánh hiện thực gì? trong giai đoạn nào? Hiện thực đó được thể hiện qua những nét tiêu biểu nào? Ý nghĩa của việc phản ánh hiện thực ấy là gì?

- Đặc điểm thứ hai: Con người điển hình

Phân tích được hình tượng nhân vật điển hình trên các phương diện: khắc họa ngoại hình, tính cách, hành động, lời nói,….nhân vật đó đại diện cho tầng lớp, giai cấp hay lớp người nào trong

xã hội? Nó có thể hiện tiếng nói chung cho lớp người nào không? Bằng việc xây dựng hình tượng nhân vật điển hình trong tác phẩm, tác giả mong muốn đạt được điều gì? Hay nhân vật điển hình giúp tác giả thể hiện hiện thực được phản ánh như thế nào?

➔Văn chương cũng như tất cả các loại hình nghệ thuật khác đều hướng tới việc phản ánh hiện thực, tái tạo hiện thực hoặc xây dựng một hiện thực viễn tưởng Đối tượng phản ánh của nó chính là con người, cuộc đời và mục đích hướng tới cũng chính là cải tạo xã hội, hướng con người đến những giá trị tốt đẹp của cuộc sống Chính vì lẽ ấy mà trong các giá trị căn bản của văn học, người ta không thể không nói đến hai giá trị cốt lõi - giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo

3 Nghệ thuật trần thuật

Trần thuật là kể, thuyết minh, giới thiệu về nhân vật, sự kiện, bối cảnh trong truyện Trần thuật là hành vi ngôn ngữ, kể, thuật miêu tả sự kiện, nhân vật theo một trình tự nhất định

Biểu hiện qua 4 yếu tố:

- Ngôn ngữ trần thuật: đa dạng, sinh động, lời văn kể chuyện, miêu tả từng trải, tinh tế,

giàu chất thơ Cách sử dụng ngôn ngữ linh hoạt, chính xác, giàu tính biểu cảm và tạo hình

- Thời gian trần thuật: truyện được kể không theo trình tự thời gian, các sự kiện được

lồng ghép một cách uyển chuyển và sáng tạo: đan xen, đồng hiện giữa quá khứ, hiện tại và

cả tương lai để thể hiện sự đối sánh và tô đậm nét tương phản

- Điểm nhìn trần thuật: Trong tác phẩm văn xuôi tự sự, nội dung trần thuật phải đưIc

thể hiện từ điểm nhìn, bằng quan điểm trần thuật nào đó

- Giọng điệu trần thuật: đa dạng và lôi cuốn Giọng điệu của tác giả c6 đôi lúc nhập

hòa vào dòng tâm tư của nhân vật Mị, diễn tả được những ý nghĩ, tâm trạng và cả những trạng thái mơ hồ, vô thức của Mị tạo thành kiểu lời văn nửa trực tiếp

- Nhịp kể: chậm rãi, sẻ chia, giọng kể trầm lắng đong đầy cảm xúc hay nhanh, xúc động,

mang cảm xúc bất bình, lên tiếng tố cáo

4 Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình

Nhân vật điển hình (hình tượng điển hình, tính cách điển hình): chỉ hình tượng nghệ thuật được sáng tạo ra bằng phương pháp điển hình hóa, vừa có cá tính sắc bén, vừa phản ánh được một số mặt bản chất của tầng lớp giai cấp mà anh ta xuất thân, thể hiện tính xã hội của con người

Ở nhân vật điển hình có sự hòa quyện giữa tính phổ biến và tính đặc thù, tức là bao hàm hai mặt: khái quát hóa và cụ thể hóa, thông qua cái cá biệt để phản ánh cái chung Các nhân vật điển hình đều có cội nguồn từ đời sống thực tế nhưng lại có sức khái quát cao, tập trung nổi bật, có ý nghĩa xã hội phong phú, sâu sắc hơn

* Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình được xây dựng qua 2 yếu tố chính:

Các nhân vật được tạo dựng với những nét tính cách riêng biệt, độc đáo Mỗi nhân vật lại được khắc hoạ bằng những thủ pháp nghệ thuật khác nhau

** Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lý

- Sử dụng rộng rãi thủ pháp tương phản

- Đi sâu vào đời sống nội tâm để khắc họa tính cách

• Mượn hình tượng thiên nhiên để diễn tả tâm trạng

• Trực tiếp miêu tả diễn biến tâm lý một cách hợp lý và tinh tế với từng tình huống

cụ thể: trong đêm tình mùa xuân, tiếng sáo bên ngoài đã đánh thức khát khao tình yêu, khát khao sống trong Mị

• Giọng kể của nhà văn nhập vào dòng tâm tư nhân vật, làm nổi lên ý nghĩ, tâm trạng và cả những trạng thái trong tiềm thức của nhân vật

** Nghệ thuật xây dựng tính cách

- Xây dựng nét tính cách ổn định, thống nhất mà cũng phong phú với những vận động, đổi thay vừa bất ngờ vừa tất yếu

- Làm nổi bật sự khác biệt giữa các tính cách của nhân vật

* Ý nghĩa: Góp phần thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm, thể hiện tài năng của người

cầm bút

5 Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn

Nghệ thuật miêu tả tâm lí là nhà văn sử dụng các phương tiện, biện pháp nghệ thuật để tái hiện thế giới tâm lí phong phú, phức tạp của con người trong tác phẩm của mình

Biểu hiện qua 2 yếu tố chính:

- Sử dụng rộng rãi thủ pháp tương phản

- Đi sâu vào đời sống nội tâm để khắc họa tính cách và nội tâm nhân vật được khắc họa bằng những cách thức cụ thể:

• Mượn hình tượng thiên nhiên để miêu tả tâm trạng

• Trực tiếp miêu cả diễn biến tâm lí một cách hợp lí và tinh tế với từng tình huống cụ thể

• Giọng văn hòa nhập với dòng tâm tư của nhân vật

VẬN DỤNG RIÊNG VÀO TỪNG TÁC PHẨM

VỢ CHỒNG A PHỦ

1 Nhận xét về giá trị hiện thực của tác phẩm

* Biểu hiện:

- Tác phẩm cho thấy cuộc sống cơ cực bị đè nén áp bức nặng nề của người dân miền núi vùng Tây Bắc dưới ách thống trị hà khắc của bọn địa chủ và phong kiến cấu kết với thực dân Pháp Điều này được thể hiện rõ nét qua cuộc đời, số phận của nhân vật Mị và A Phủ

- Giá trị hiện thực của thiên truyện thể hiện ở chỗ người đọc thấy hiện lên ở đây rất sinh động bộ mặt tàn bạo và những hủ tục thối nát của chế độ phong kiến ở miền núi trước cách mạng Điều này thể hiện tập trung ở hình ảnh cha con thống lí

- Tái hiện quy luật đấu tranh xã hội: phần sau của chuyện hé mở cho người đọc thấy sự đổi đời của " vợ chồng A Phủ" Dưới ánh sáng của cách mạng, A Phủ và Mị đã tham gia du kích, chuẩn bị cùng dân làng đánh Pháp sống cuộc sống của những con người tự do Khi bị đẩy đến cùng đường, trong sự lóe sáng của tình người, con người lương thiện sẽ tự vực dậy Cuộc giải thoát của Mị dành cho A Phủ cũng là sự giải thoát cho chính mình Khởi nguồn của sự giải thoát đó chính là sự đánh thức lương tri của con người khi chứng kiến nỗi bi đát tột cùng của đồng loại

* Ý nghĩa:

- Thể hiện sự đồng cảm của tác giả với nỗi khổ của nhân vật Tác giả dành cho Mị n6i riêng và con người miền núi Tây Bắc nói chung những trang viết đầy nhân ái trước cảnh ngộ

bi thiết và đầy phẫn nộ trước tội ác của những kẻ áp bức tham tàn

- Thể hiện cái nhìn lạc quan tin tưởng của Tô Hoài vào cuộc sống tốt đẹp cho những

người bị áp bức

2 Nhận xét về giá trị nhân đạo của tác phẩm

* Biểu hiện:

- Tố cáo sự tàn bạo của giai cấp thống trị miền núi (tiêu biểu là cha con thống lí Pá Tra)

- Bênh vực và cảm thông sâu sắc với những con người có số phận bất hạnh như Mị, A Phủ

- Trân trọng khát vọng tự do, hạnh phúc và phẩm chất tốt đẹp của người lao động nghèo miền núi

trong xã hội cũ

- Đồng tình với tinh thần phản kháng, đấu tranh của những ngư1i bị áp bức và vạch ra con đường giải phóng cho họ

“Nhà văn không chỉ phản ánh hiện thực, lí giải hiện thực mà còn góp phần cải tạo hiện thực, chỉ ra con đường giải phóng cho nhân dân cần lao.”

* Ý nghĩa:

- Thể hiện sự vươn lên mạnh mẽ, sức sống mãnh liệt của con người không thế lực, hoàn cảnh nào có thể dập tắt

- Tấm lòng nhà văn dành cho đồng bào miền núi thật sâu nặng, nghĩa tình, xét đến c.ng đ6 chính là tấm lòng nhân đạo của người nghệ sĩ dành cho đất và người Tây Bắc

3 Nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn

- Sử dụng rộng rãi thủ pháp tương phản: Nhà Pá Tra giàu có và cô Mị luôn cúi mặt, mặt

buồn rười rơi phòng giam Mị chật hẹp và không gian bên ngoài phóng khoáng, tự do; cảnh u

ám, chết lặng trong buồng Mị và sự rộn ràng của những ngày xuân, những đêm tình mùa xuân

- Đi sâu vào đời sống nội tâm để khắc họa tính cách Nội tâm nhân vật được khắc họa bằng những cách thức cụ thể:

• Mượn hình tượng thiên nhiên để diễn tả tâm trạng (mùa xuân của thiên nhiên khơi

gợi sức sống thanh xuân trong tâm hồn Mị, ngọn lửa hơ tay trong đêm mùa đông gli ngọn lửa âm trong tâm hồn Mị)

• Trực tiếp miêu tả diễn biến tâm lý một cách hợp lý và tinh tế với từng tình huống cụ thể: trong đêm tình mùa xuân, tiếng sáo bên ngoài đã đánh thức khát khao tình yêu, khát khao sống trong Mị Âm thanh tiếng sáo càng gần thì khát vọng trong Mị càng mạnh mẽ Cho đến khi tiếng sáo bên ngoài đã nhập hẳn vào trong lòng, trong đầu Mị khi Mị bắt đầu có những hành động để thực hiện khát khao ấy Trong đêm mùa đông, giọt nước mắt A Phủ ghi nhắc giọt nước mắt chảy xuống không tự lau đi được khi Mị

bị trôi, điểm chung trong số phận của những con người luôn có thể bị trôi đến chết đã khơi dậy lòng căm phẫn và ý thức về sự bất công, hành động cứu người đã thúc đẩy quyết định tự cứu mình

• Giọng kể của nhà văn nhập vào dòng tâm tư nhân vật, làm nổi lên ý nghĩ, tâm

trạng và cả những trạng thái chập chờn của tiềm thức nhân vật

→ Tô Hoài đã miêu tả tâm lí nhân vật một cách khách quan, trung thực, biện chứng góp phần khắc họa thành công những điển hình nhân vật

4 Nhận xét về nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ

- Ngôn ngữ: đa dạng, sinh động, lời văn kể chuyện, miêu tả từng trải, tinh tế, giàu chất thơ

Cách sử dụng ngôn ngữ linh hoạt, chính xác, giàu tính biểu cảm và tạo hình Tô Hoài là nhà văn có lối viết văn bình dị, gần gũi với quần chúng ph hợp với nhiều đối tượng bạn đọc nhưng không vì thế mà văn ông thiếu đi sự tinh tế Nếu Nguyễn Tuân quan niệm “Mỗi chữ là một giọt tinh huyết”, thì Tô Hoài quan niệm rằng: “Mỗi chữ phải là một hạt ngọc buông

xuống những trang bản thảo, hạt ngọc mới nhất của mình tìm được, do phong cách văn

chương của mình mà cổ”

- Lớp từ thông tục mang phong vị miền núi

Lối văn giàu tính tạo hình, nhà văn đã vận dụng cách nói của người miền núi hồn nhiên, đầy hình ảnh Ý nghĩa:

- Ngôn ngữ đậm chất miền núi, biểu hiện ở lối tư duy gắn liền với thiên nhiên, hòa

quyện và đồng nhất với thiên nhiên Nét đặc sắc là ở chỗ, Tô Hoài đã vận dụng cách nói

hồn nhiên, giàu hình ảnh của người miền núi song không sa vào sự sao chép tự nhiên chủ nghĩa mà có chọn lọc, nâng cao đến trình độ chuẩn mực của ngôn ngữ văn học

- Thể hiện tài năng và sự am hiểu sâu sắc của nhà văn về mảnh đất Tây Bắc

5 Nhận xét về nghệ thuật trần thuật của tác phẩm

- Ngôn ngữ trần thuật: đa dạng, sinh động, lời văn kể chuyện, miêu tả từng trải, tinh tế,

giàu chất thơ Cách sử dụng ngôn ngữ linh hoạt, chính xác, giàu tính biểu cảm và tạo hình

Tô Hoài là nhà văn có lối viết văn bình dị, gần gũi với quần chúng, ph hợp với nhiều đối tượng bạn đọc nhưng không vì thế mà văn ông thiếu đi sự tinh tế Ông quan niệm rằng: “Mỗi chữ phải là một hạt ngọc buông xuống những trang bản thảo, hạt ngọc mới nhất của mình tìm được, do phong cách văn chương của mình mà cô "

- Thời gian trần thuật: truyện được kể không theo trình tự thời gian, các sự kiện được lồng

ghép một cách uyển chuyển và sáng tạo: đan xen, đồng hiện giữa quá khứ, hiện tại và cả tương lai để thể hiện sự đối sánh và tô đậm nét tương phản

- Điểm nhìn trần thuật: Trong tác phẩm văn xuôi tự sự, nội dung trần thuật phải được thể

hiện từ điểm nhìn, bằng quan điểm trần thuật nào đó Truyện Vợ chồng A Phủ được viết theo điểm nhìn chủ quan của tác giả - Giọng điệu trần thuật: đa dạng và lôi cuốn Giọng điệu của tác giả có đôi lúc nhập hòa vào dòng tâm tư của nhân vật Mị diễn tả được những ý nghĩ, tâm trạng và cả những trạng thái mơ hồ, vô thức của Mị tạo thành kiểu lời văn nửa trực tiếp:

- Nhịp kể: chậm rãi, sẻ chia, giọng kể trầm lắng đong đầy cảm xúc thể hiện tình cảm yêu

thương của tác giả

với nhân vật

→ Cách trần thuật ngắn gọn, cuốn hút, cách dẫn dắt tình tiết khéo léo làm cho mạch truyện phát triển và vận động liên tục, biến đổi hấp dẫn mà không trùng lặp

6 Nhận xét về màu sắc Tây Bắc của tác phẩm

* Khái niệm:

Là nét đặc trưng của vùng đất Tây Bắc, có thể là thiên nhiên, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa tất cả làm nên một nét riêng biệt khiến ta không thể nào lẫn được vùng đất

ấy với những vùng đất

khác

* Biểu hiện:

- Cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp thơ mộng mang nét đặc trưng của vùng núi Tây Bắc

• Cô gianh vàng ứng

• Vay hoa được phơi ra mỏm đá, “xòe như con bướm sặc sỡ”

• Hoa thuốc phiện nở trắng lại nở màu đỏ au, đỏ thẫm rồi nở màu tím man mát”

- Những phong tục tập quán lâu đời:

• Tục cho vay nặng lãi

• Tục cưới trình ma

• Tục xử kiện, phạt vạ, trình ma người vay nh

- Vẻ đẹp con người tây Bắc:

• Vẻ đẹp của người lao động chăm chỉ

• Vẻ xinh đẹp, giỏi giang, tài năng

• Ngay thẳng, chính trực

• Sức sống mãnh liệt, yêu tự do

* Ý nghĩa:

- Đây là nét đặc sắc riêng của nhà văn Tô Hoài, tô đậm thêm dấu ấn phong cách của nhà văn

- Màu sắc Tây Bắc khiến câu chuyện thêm phần hấp dẫn, tạo được vị trí vững vàng của tác phẩm trong vườn hoa văn học

- Đây chính là cái tài của nhà văn Tô Hoài khi có thể miêu tả và tạo ra không khí Tây Bắc chỉ qua những chi tiết trong tác phẩm của mình

7 Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình

Trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài đặc biệt thành công trong nghệ thuật xây dựng nhân vật Các nhân vật được tạo dựng với những nét tính cách riêng biệt, độc đáo Mỗi nhân vật lại được khắc họa bằng những thủ pháp nghệ thuật khác nhau

- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lý

• Sử dụng rộng rãi thủ pháp tương phản:

• Đi sâu vào đời sống nội tâm để khắc họa tính cách

▪ Mượn hình tượng thiên nhiên để diễn tả tâm trạng

▪ Trực tiếp miêu tả diễn biến tâm lý một cách hợp lý và tinh tế với từng tình

huống cụ thể: trong đêm tình mùa xuân, tiếng sáo bên ngoài đã đánh thức khát khao tình yêu, khát khao sống trong Mị

• Giọng kể của nhà văn nhập vào dòng tâm tư nhân vật, làm nổi lên ý nghĩ, tâm trạng

và cả những trạng thái chập chờn của tiềm thức nhân vật

- Nghệ thuật xây dựng tính cách

• Xây dựng nét tính cách ổn định, thống nhất mà cũng phong phú với những vận động, đổi thay vừa bất ngờ vừa tất yếu

• Làm nổi bật sự khác biệt giữa các tính cách: Mị và A Phủ có sức sống mạnh mẽ Sức sống của Mị đã dồn vào bên trong nên tác giả chủ yếu miêu tả đời sống nội tâm Ở A Phủ, sức sống lại bộc lộ ra thành về nam tính trong những hành động dữ dội quyết liệt và lời nói dứt khoát

▪ Với nhân vật Mị, tác giả chọn điểm nhìn từ bên trong để khám phá những quá trình tâm lý phong phú, phức tạp; qua đó tái hiện những diễn biến, những đổi thay trong tâm hồn người con gái miền cao lặng lẽ mà mạnh mẽ, quyết liệt trong khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc

▪ Trong khi đó, nhân vật A Phủ lại chủ yếu được khắc họa qua hành động để làm nổi bật tính cách táo bạo, gan góc và tinh thần phản kháng của một chàng trai miền núi có tâm hồn tự do, phóng khoáng

→ Góp phần thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm, thể hiện tài năng của người cầm bút

8 Nhận xét về chi tiết “tiếng sáo” trong tác phẩm

* Khái niệm:

Chi tiết chính là một trong yếu tố cấu thành nên cốt truyện, diễn biến sự việc Chi tiết đó

có thể chỉ là một sự kiện nhỏ, một ánh mắt, một câu nói hay một sự thay đổi của cảnh vật Trong nhận định đã sử dụnghai hình ảnh có phần đối lập nhau “chi tiết nhỏ” – “nhà văn lớn” để nhằm nhấn mạnh vai trò quan trọng của chi tiết nghệ thuật Chi tiết nghệ thuật không chỉ làm nên sự thành công của cốt truyện, của tác phẩm mà còn góp phần nâng tầm giá trị của nhà văn

* Biểu hiện:

Được nhắc đến nhiều lần

- Ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi

- Tai Mị văng vắng tiếng sáo gọi ban đầu làng

- Mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lơ lửng bay ngoài đường - Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị

đi theo những cuộc chơi

* Ý nghĩa:

- Tiếng sáo biểu hiện cho vẻ đẹp của phong tục, nét đẹp văn hóa người dân miền núi

- Là biểu trưng cho tiếng gọi cuộc sống, tình yêu; nó đã lay gọi, khơi gli lòng yêu đời, yêu cuộc sống tự do trong Mĩ

- Cô quan hệ mật thiết với quá trình diễn biến tâm lí của Mị, là động lực thúc đẩy Mị đi đến hành động chuẩn bị đi chơi xuân

- Thể hiện tư tưởng của tác phẩm: sức sống con người cho d bị giẫm đạp, trói buộc

nhưng vẫn luôn âm ai chờ cơ hội bang lên là giá trị nhân đạo

.9 Nhận xét về chất thơ của tác phẩm

* Khái niệm:

- Chất thơ hay còn gọi là “thì vị tức là có tính chất liệu cảm và gây hứng thú trong thơ “Chất thơ” có thể hiểu là một khía cạnh của cảm hứng thẩm mĩ nhân văn, phải gắn với cái đẹp Cái đẹp có thể là do tự nhiên mang lại như cảnh mây trắng nhởn nhơ bay trên bầu trời xanh

thẳm, tạo ra cảm giác dễ chịu cho người ngắm nhìn Hoặc, “chất thơ” cũng có thể tạo ra từ những tình cảm, hành động của con người như: Sự nhớ nhung, sự uyển chuyển của các điệu múa (Đỗ Lai Thúy)

- Nói một tác phẩm văn xuôi có chất thơ tức là những ý văn, câu văn, đoạn văn tạo nên sự rung cảm trước cái đẹp của thiên nhiên cuộc sống con người và nó có khả năng truyền những rung cảm ấy đến với người đọc

- Ở văn xuôi chất thơ có ở trong nhiều cấp độ: từ ngữ; bức tranh thiên nhiên; hình tượng nhân vật vuợt lên trên thực tại của đời sống của hoàn cảnh để hưởng đến vẻ đẹp của nhân cách, tâm hồn

* Biểu hiện:

- Tác phẩm đã tái hiện được một bức tranh thiên nhiên Tây Bắc với vẻ đẹp nên thơ đặc trưng của vong cao: “Hồng Ngài năm ấy ăn Tết giữa lúc gió thổi vào có giành vàng ủng, gió và rét rất dữ dội

- Bức tranh sinh hoạt của người vùng cao rất đỗi nên thơ trữ tình, biệt là những đêm tình mùa xuân

- Cách thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật một tâm hồn đầy giông tố và nhiều khát vọng Đặc biệt là diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân Một tâm hồn với đủ loại cung bậc tình cảm: Lúc tự tin, lúc ai oán, gần gũi, thổn thức lúc quyết liệt Những đoạn văn diễn tả sâu sắc tâm hồn nhân vật đan cài giữa hiện tại và quá khứ, giữa ước mơ và thực tại Nhiều đoạn văn nhiều câu văn giàu hình ảnh, nhịp kể trầm lắng thể hiện sự cảm thông, vừa trực tiếp bộc lộ đời sống nội tâm nhân vật, vừa tạo sự đồng cảm sâu xa, chân thành

* Ý nghĩa:

- Chất thơ trong tác phẩm cho thấy tấm lòng của các nhà văn đối với mảnh đất và con người đã từng “để thương để nhớ” cho mình

- Là yếu tố góp phần tạo nên sức hấp dẫn và sự thành công của truyện ngắn; tạo nên

những rung cảm sâu xa trong lòng người đọc về cái đẹp, về con người, về cuộc đời