Nêu những nét chính về quá trình xâm nhập của thực dân phương Tây vào các nước Đông Nam Á từ nửa sau TK XVI đến giữa TK XIX?. Câu 1 4,0 điểm- Cách mạng tư sản Pháp đã giải quyết triệt để
Trang 1TRƯỜNG THCS NINH XÁ
(Đề có 01 trang)
ĐỀ KIỂM TRA CHỌN HSG LỚP 8
NĂM HỌC 2023 – 2024
Môn: Lịch sử và Địa Lí 8 ( phân môn Lịch sử) Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (4,0 điểm)
Vì sao cuộc Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII được coi là cuộc “đại cách
mạng”?
Câu 2 (7 điểm)
a Hãy lập bảng so sánh cuộc Cách mạng tháng 2 và cuộc cách mạng tháng 10 năm 1917
ở Nga theo mẫu sau:
Nhiệm vụ (Mục tiêu)
Lãnh đạo
Kết quả
Tính chất
b Vì sao năm 1917 ở Nga có hai cuộc cách mạng? Cuộc cách mạng tháng 10 Nga năm
1917 có tác động đến cách mạng Việt Nam như thế nào?
Câu 4 (5,5 điểm )
Nguyên nhân bùng nổ của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất ? Tại sao nói đây là
cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa ? Trong bối cảnh hiện nay, bản thân em cần làm gì để
góp phần bảo vệ hòa bình thế giới ?
Câu 5(3,5 điểm)
Vì sao Đông Nam Á sớm trở thành đối tượng xâm lược của thực dân phương Tây?
Nêu những nét chính về quá trình xâm nhập của thực dân phương Tây vào các nước
Đông Nam Á từ nửa sau TK XVI đến giữa TK XIX?
Hết
-HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 2Câu 1 (4,0 điểm)
- Cách mạng tư sản Pháp đã giải quyết triệt để những nhiệm vụ dân tộc và dân
chủ đặt ra cho nước Pháp vào cuối thế kỉ XVIII, cụ thể là:
0,5
+ Nhiệm vụ dân tộc: Thống nhất lãnh thổ, hình thành thị trường dân tộc thống
nhất, qua đó để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư bản chủ nghĩa; đấu tranh
chống ngoại xâm và nội phản, bảo vệ độc lập dân tộc và chính quyền cách
mạng
1,0
+ Nhiệm vụ dân chủ: xóa bỏ chế độ phong kiến chuyên chế, xác lập nền dân
chủ tư sản; xóa bỏ chế độ đẳng cấp, ban hành các quyền tự do, bình đẳng; đảm
bảo quyền tư hữu về ruộng đất cho nông dân
1,0
- Thắng lợi của Cách mạng tư sản Pháp không chỉ đưa đến những thay đổi sâu
rộng trong phạm vi nước Pháp mà còn để lại dấu ấn sâu sắc trong tiến trình lịch
sử châu Âu (nói riêng) và nhân loại (nói chung)
0,5
+ Những tư tưởng tiến bộ trong trào lưu Triết học Ánh sáng ở Pháp đã được
đón nhận nồng nhiệt ở nhiều nơi trên thế giới, làm cho thế kỉ XVIII đi vào lịch
sử với tên gọi “thế kỉ Ánh sáng”
0,5
+ Cổ vũ phong trào đấu tranh chống phong kiến ở các nước châu Âu; để lại
nhiều bài học kinh nghiệm cho phong trào cách mạng ở các nước,…
0,5
Câu 2 (7 điểm)
a Lập bảng so sánh cuộc Cách mạng tháng 2 và cuộc cách mạng tháng 10
năm 1917 ở Nga
Nội dung so sánh Cách mạng tháng 2 Cách mạng tháng 10
Nhiệm vụ Lật đổ chế độ phong kiến Nga
hoàng
Lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản
0,5
Bônsêvich
0,5
Kết quả Lật đổ chế độ phong kiến Nga Lật đổ chính phủ của 1,0
Trang 3hoàng Hai chính quyền sông tồn tại:
+ Chính phủ lâm thời của giai cấp Tư sản
+ Các Xô viết của công-nông-binh lính
giai cấp tư sản , thiết lập nền chuyên chính
vô sản
Tính chất Cách mạng dân chủ tư sản kiểu
mới
Cách mạng vô sản 0,5
b Năm 1917 ở Nga có hai cuộc cách mạng:
- Ở Nga năm 1917 đã xảy ra hai cuộc cách mạng, đó là cách mạng dân chủ tư
sản tháng Hai và cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Sở dĩ có hai cuộc cách mạng này là vì:
0,5
- Vào đầu thế kỉ XX, ở Nga lúc này tồn tại bốn mâu thuẫn cơ bản: giữa nông dân Nga với chế độ phong kiến Nga hoàng; giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản; giữa dân tộc Nga với các dân tộc trong đế quốc Nga và giữa đế quốc Nga với các nước đế quốc khác
0,5
- Cách mạng tháng Hai năm 1917 nổ ra từ những mâu thuẫn nêu trên, song mới chỉ giải quyết được một mâu thuẫn là giữa nông dân với chế độ phong kiến; các mâu thuẫn khác vẫn tồn tại, đòi hỏi tiếp tục phải giải quyết
0,5
- Mặt khác, cuộc cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai năm 1917 tuy đã lật đổ chế độ phong kiến Nga hoàng, song cục diện chính trị đặc biệt lại diễn ra ở Nga: hai chính quyền song song tồn tại - Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản
và các Xô viết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính
0,5
- Trước tình hình đó, Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cách mạng, dùng bạo lực lật đổ Chính phủ lâm thời, chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại
0,5
Cuộc cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 có tác động đến cách mạng Việt Nam
- Là nguồn cổ vũ động viên tinh thần cho nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc
0,5
- Thắng lợi của cách mạng tháng Mười đã đưa chủ nghĩa Mác- Lênin thành thực
tế và truyền bá khắp nơi dẫn đến việc Nguyễn Ái Quốc bắt gặp chủ nghĩa Mác-Lênin tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam- con đường cách mạng vô sản Từ đó, Người tích cực chuẩn bị tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của chính đảng vô sản ở Việt nam- Đảng Cộng sản Việt
1,0
Trang 4Nam, nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng về sau.
- Cuộc cách mạng này đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho nhân
dân Việt Nam tiếp thu và sáng tạo phù hợp với hoàn cảnh đất nước
0,5
Câu 3 (5,5 điểm)
*Nguyên nhân của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất
- Nguyên nhân sâu xa:
+ Sự phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ
XX đã làm thay đổi sâu sắc tương quan lực lượng giữa các nước
0,5
+ Mâu thuẫn giữa các nước Đế quốc “trẻ” (Đức, Áo-Hung ) và các nước đế quốc
“già” (Anh, Pháp) về vấn đề thị trường và thuộc địa ngày càng gay gắt
0,5
+ Đầu thế kỉ XX, ở châu Âu đã hình thành hai khối quân sự đối đầu nhau: khối
Liên minh (Đức, Áo – Hung, I-ta-li-a) và khối Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga) Hai
khối này đều ráo riết chạy đua vũ trang và tích cực chuẩn bị chiến tranh, mong
muốn địch thủ của mình để chia lại thuộc địa, làm bá chủ thế giới
0,5
- Nguyên nhân trực tiếp (Duyên cớ):
+ 28/6/1914, Thái tử Áo-Hung bị ám sát tại Xéc-bi (nước được phe Hiệp ước ủng
hộ) => Giới quân phiệt Đức, Áo-Hung chớp lấy cơ hội đó để gây chiến tranh
0,5
*Giải thích chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi
nghĩa :
- Mục đích tiến hành chiến tranh của các nước đế quốc:
+ Giải quyết mâu thuẫn về thị trường, thuộc địa giữa các nước đế quốc( hay chính
là cuộc chiến tranh tranh giành thuộc địa giữa các nước đế quốc)
+ Lợi dụng chiến tranh để đàn áp phong trào cách mạng của giai cấp vô sản trong
nước và phong trào giải phóng dân tộc đang phát triển mạnh mẽ ở các nước thuộc
địa
1,0
- Chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại những hậu quả nặng nề cho nhân loại
Quần chúng lao động ở chính quốc cũng như nhân dân các nước thuộc địa là
những người phải gánh chịu mọi tai họa do cuộc chiến tranh gây ra
0,5
- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc đã mang lại nhiều nguồn lợi cho các nước 0,5
Trang 5đế quốc thắng trận (qua hai hội nghị hòa bình ở Véc-xai và Oa-sinh-tơn), nhân dân
lao động ở các nước hoàn toàn không được hưởng thành quả từ chiến thắng
* Bản thân em cần làm gì để góp phần bảo vệ hòa bình thế giới?
- Hưởng ứng những hoạt động về hoà bình, lên án những hoạt động chiến tranh
- Học hỏi và trau dồi kiến thức để trở thành những con người có ích cho đất nước
từ đó bảo vệ hoà bình đất nước và bảo vệ hoà bình thế giới
- Cần phấn đấu học hỏi để vươn ra thế giới, giao lưu kết bạn và xây dựng mối
quan hệ tốt đẹp với bạn bè quốc tế cũng là cách để bảo vệ hoà bình
1,5
Câu 4 (3,5 điểm)
Đông Nam Á sớm trở thành đối tượng xâm lược của thực dân phương Tây
vì:
- Các nước tư bản thực dân (cụ thể là Pháp) đang trong quá trình phát triển chủ
nghĩa đế quốc mạnh mẽ, cần nguyên liệu, thị trường tiêu thụ, … nên đang tích cực
đẩy mạnh xâm lược thuộc địa
0,5
- Đông Nam Á có vị trí địa lí vô cùng quan trọng nằm trên đường hàng hải quốc
tế, giàu tài nguyên thiên nhiên, có nguồn nhân công rẻ mạt và thị trường tiêu thụ
rộng lớn
0,5
- Chế độ phong kiến ở các nước Đông Nam Á đang suy yếu, xã hội khủng
hoảng
0,5
Những nét chính về quá trình xâm nhập của thực dân phương Tây vào các
nước Đông Nam Á từ nửa sau TK XVI đến giữa TK XIX
- Ở In-đô-nê-xi-a:
+ Thế kỉ XVI, Bồ Đào Nha chiếm một số đảo ở phía đông Sau đó, thực dân Hà
Lan, Tây Ban Nha, Anh cũng xâm nhập vào In-đô-nê-xi-a
+ Giữa thế kỉ XIX, Hà Lan hoàn thành việc xâm chiếm nước này
0,5
- Ở Mã Lai và Miến Điện: Từ nửa sau thế kỉ XVI, thực dân Anh, Hà Lan, Pháp
tranh chấp ảnh hưởng tại Mã Lai và Miến Điện
0,5
Trang 6+ Từ thế kỉ XVI, các nước thực dân Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh, Pháp tìm
mọi cách tranh giành phạm vi ảnh hưởng tại ba nước Đông Dương
+ Cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp hoàn thành việc xâm chiếm các nước Đông
Dương
- Ở Xiêm (Thái Lan):
+ Thế kỉ XVI, thương nhân chấu Âu bắt đầu xâm nhập nước này
+ Giữa thế kỉ XIX, thực dân Anh bắt đầu xâm nhập vào Xiêm
+ Nhờ canh tân đất nước và chính sách ngoại giao khôn khéo, nên đến cuối thế kỉ
XIX, Xiêm là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á giữ được độc lập mặc dù chịu
nhiều lệ thuộc về chính trị và kinh tế vào Anh và Pháp
0,5