CÁC NGUYÊN TỐ VI LƯỢNG pptx

CÁC NGUYÊN TỐ VI LƯỢNG Một số nguyên tố hiện diện với một số lượng rất nhỏ trong thức ăn nhưng có ảnh hưởng một cách rõ rệt đến các quá trình trao đổi chất cơ thể, đó là nguyên tố vi lư

CÁC NGUYÊN TỐ VI LƯỢNG

Một số nguyên tố hiện diện với một số lượng rất nhỏ trong thức

ăn nhưng có ảnh hưởng một cách rõ rệt đến các quá trình trao đổi chất cơ thể, đó là nguyên tố vi lượng như Fe, Cu, Zn…

Bảng: Nhu cầu một số khoáng vi lượng của một số tôm cá

(ppm)

Loài Zn Mn Co Cu I Fe Se

Cá hồi 20 6

Cá trơn Mĩ 20 2.4 5 0.6 0.25

Cá chép 15-30 13 3 2

Cá phi 25 12 0.1 3.5 150

Tôm thẻ chân

trắng 15 0.3 16-32

0.2-0.4 (Nguồn: Halver và Hardy, 2002)

Sắt (fe):

Fe trong cơ thể tồn tại ở dạng hợp chất hữu cơ như Hemoglobin hay có thể ở dạng vô cơn như Fe dự trữ Fe giữ vai trò quan

trọng trong quá trình hô hấp Thiếu Fe, cá sẽ giảm lượng hồng cầu và gan vàng Trong khẩu phần thức ăn, Fe ở dạng vô cơ dễ hấp thu hơn Fe hữu cơ và Fe có hóa trị thấp hấp thu nhanh hơn

Fe có hóa trị cao ĐVTS có thể hấp thu sắt qua môi trường

Trong thức ăn có nguồn gốc động vật có nhiều Fe thích hợp cho

sự hấp thu của ĐVTS Hàm lượng Fe được đề nghị bổ sung vào

thức ăn cho cá khoảng 60 – 150 ppm, Sắt thường được cung cấp vào thức ăn dưới dạng sulphate, chloride

Đồng (Cu):

Là thành phần của nhiều Enzyme có hoạt tính OXH và có vai trò quan trọng trong sự hô hấp, là thành phần của sắc tố đen

(Melanin), kích thích quá trình sử dụng Fe và là chất xúc tác cho việc tạo thành Hemoglobin (Hb) Cu đóng vai trò quan trọng trong sự hấp thu các yếu tố kim loại khác như Fe, Zn Đối với giáp xác dấu hiệu thiếu Cu là tôm giảm sinh trưởng, giảm hàm lượng Cu trong máu, gan tụy Ở cá thiếu Cu cũng ảnh hưởng tới sinh trưởng và dễ bị nhiễm bệnh Hàm lượng Cu đề nghị cho cá

là 3 – 5 ng/kg thức ăn, cho tôm là 16 – 32 mg/kg thức ăn Hàm lượng Cu trong bột cá khá cao và là nguồn cung cấp Cu tốt cho ĐVTS

Kẽm (Zn):

Kẽm là thành phần cấu tạo enzyme carbonicanhydrase (xúc tác phản ứng hydrat hóa) làm tăng khả năng vận chuyển CO2

Carbonicanhydrase còn kích thích tiết HCl trong dạ dày Khi thiếu kẽm tôm cá giảm tăng trưởng và giảm sức sinh sản Nhu cầu kẽm cho cá từ 15 – 25mg/kg và tôm là 15 – 20 mg/kg thức

ăn Kẽm thường được cung cấp dưới dạng sulphate và nitrate kẽm

Mangan (Mn):

Mn là một thành phần cần thiết của một số Enzyme như

pyruvate carboxylase, lipase hay là thành phần cấu thành

Enzyme trong chuyển hóa Protein, lipid và carbohydrate Hàm lượng Mn đề nghị trong thức ăn từ 12 – 20 mg/kg thức ăn và tùy

thuộc vào loài và điều kiện nuôi Đối với cá da trơn, nhu cầu Mn thấp hơn 2.4 mg/kg thức ăn Sự thiếu hụt Mn làm giảm tăng

trưởng của cá, cá còi cọc, dễ bị dị hình Sự hấp thu Mn từ môi trường nước rất thấp Các nguồn nguyên liệu có nguồn gốc động vật có hàm lượng Mn rất cao, tuy nhiên hàm lượng cũng biến động lớn Mn có thể được bổ sung vào thức ăn ở dạng muối

sulphate và chloride

Selen (Se):

Se là khoáng chất cần thiết cho cá Trong cơ thể Se và Vitamin

E tham gia vào quá trình trao đổi lipid Se có chức năng chống lại quá trình tự OXH của lipid màng tế bào, là thành phần chính trong cấu thành Enzyme glutathione peroxidase (GSH) Se và Vitamin E được chứng minh là có vai trò chống OXH quan

trọng trong cá hồi

Sự thiếu hụt Se làm giảm tăng trưởng, đặc biệt là giảm hoạt tính của Enzyme GSH trong gan và huyết tương Sự thiếu hụt Se làm gia tăng quá trình OXH lipid ở giai đoạn tê cứng của cá

Enzyme GSH xúc tác quá trình khử hydrogen peroxide hay các hydro-peroxyde hữu cơ khác (-ROOH), làm giảm hàm lượng peroxide trong nội tế bào Sự hấp thu Se từ môi trường nước rất thấp nên cần được cung cấp từ thức ăn Bột cá thường có hàm lượng Se cao mặc dù rất biến động Se cần được bổ sung trong thức ăn có hàm lượng Lipid cao nhằm hạn chế quá trinh OXH lipid trong thức ăn Nhu cầu Se của cá khoảng 0.25 mg/kg thức

ăn Hiệu quả bổ sung Se tăng lên khi bổ sung vitamin E với mức

30 mg/kg thức ăn Liều lượng Se cao hơn 10 mg/kg thức ăn có thể gây độc cho cá