SGK Vật lí 11 - McGraw-Hill Ryerson (p5) potx

Các nhà khoa học tổ chức tư duy của họ bằng cách sử dụng các quan sát, các mô hình, và các lí thuyết, như tóm tắt dưới đây.. Lí thuyết Một lí thuyết là một tập hợp các ý tưởng, được nhi

SGK Vật lí 11 - McGraw-Hill Ryerson

(p5)

Tư duy khoa học

Kiến thức bắt đầu với những quan sát và sự hiếu kì Các nhà

khoa học tổ chức tư duy của họ bằng cách sử dụng các quan sát, các mô hình, và các lí thuyết, như tóm tắt dưới đây

Lí thuyết

Một lí thuyết là một tập hợp các ý tưởng, được nhiều nhà khoa

học công nhận, phù hợp với nhau để giải thích một hiện tượng tự nhiên đặc biệt nào đó Các lí thuyết mới thường phát sinh từ

những lí thuyết cũ, mang lại những cái nhìn mới mẻ, đôi khi

thay đổi triệt để, về vũ trụ Một thí dụ như vậy, vẫn đang trong quá trình phát triển, là GUT, hay Lí thuyết Thống nhất Lớn,

đang được nhiều nhà nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh vực vật lí khác nhau ngày đêm tìm kiếm Thông qua GUT, các nhà vật lí hi

vọng một ngày nào đó có thể mô tả mọi hiện tượng vật lí trong

vũ trụ bằng cách sử dụng cùng những bộ quy luật giống nhau

Mô hình

Mô hình là sự biểu diễn của hiện tượng, và có thể có nhiều dạng

thức khác nhau, bao gồm một danh sách các quy tắc, các nét vẽ bút chì trên một mảnh giấy, một vật thể có thể thao tác được, hoặc một công thức toán học Một quan sát có thể được giải

thích bằng nhiều mô hình; tuy nhiên, trong đa số trường hợp, một loại mô hình nào đó có hiệu quả hơn những loại khác

Quan sát

Một quan sát là thông tin thu thập bằng cách sử dụng một hoặc

nhiều trong năm giác quan của chúng ta Các quan sát có thể mang lại nhiều sự giải thích, vì những người tham gia cùng một

sự kiện thường tường thuật những thứ khác nhau Phải mất hàng trăm quan sát về một hiện tượng nào đó mới phát triển được một

lí thuyết Có hai loại quan sát có thể thực hiện Thứ nhất là quan

sát định tính, tức là mô tả bằng lời thôi: “Một cái lông chim đang rơi từ từ xuống đất” Thứ hai là quan sát định lượng, tức là

sử dụng các con số và đơn vị đo: “Hòn đá rơi với tốc độ 2 m/s”

Hình 1.4 Chắc hẳn bạn đã từng nghe nói đến thuyết tương đối đặc biệt của Einstein Một phần của lí thuyết trên phát biểu rằng

tốc độ ánh sáng, c, là cái duy nhất trong vũ trụ là hằng số Mọi

số đo khác là mang tính tương đối, phụ thuộc vào hệ quy chiếu của nhà quan sát Công thức (mô hình) nổi tiếng của lí thuyết trên là E = mc 2

+ Phóng to hình

Hình 1.5 “Mô hình tấm cao su” này thường được sử dụng để

mô tả quan niệm của Albert Einstein về không gian cong Mô hình cho thấy một khối lượng ở giữa có thể làm cho không gian xung quanh khối lượng đó cong đi