TÌM HIỂU YÊU CẦU KIỂU BÀI Nghị luận về một vấn đề đời sống Kiểu bài Bàn luận thấu đáo về một vấn đề nào đó, giúp người đọc thấy được trách nhiệm của bản thân đối với xã hội, cộng đồng,
Trang 1BÀI 3: LỜI NÚI SÔNG
VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG
Tiết 37, 38, 39:
Kỹ năng viết
Trang 2I TÌM HIỂU YÊU CẦU KIỂU
BÀI
Nghị luận về một vấn đề đời
sống
Kiểu bài
Bàn luận thấu đáo về một vấn
đề nào đó, giúp người đọc thấy được trách nhiệm của bản thân đối với xã hội, cộng đồng, đất nước
Mục đích
Trang 3I TÌM HIỂU YÊU CẦU KIỂU
BÀI
• Nêu được vấn đề nghị luận và giải thích để người đọc hiểu vì sao vấn đề này được bàn đến
• Trình bày rõ ý kiến về vấn đề được bàn
• Đưa ra được những lí lẽ thuyết phục, bằng chứng đa dạng để chứng minh ý kiến của người viết
• Đối thoại với những ý kiến khác (giải định) nhằm khẳng định quan điểm của người viết Nêu được ý nghĩa của vấn đề nghị luận
và phương hướng hoạt động
Yêu cầu
Trang 4Câu BẢNG KIỂM KỸ NĂNG VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
Chưa đạt
Kết
bài
Khẳng định lại ý kiến của mình
Đề xuất giải pháp, bài học nhận thức và phương hướng hành động
Trang 5II PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO
Trang 6Yêu cầu: Đọc bài tham khảo Hiểu biết về lịch sử (SGK
tr.71) và trả lời các câu hỏi bên dưới.
1 Bài viết viết về vấn đề gì? Mục đích của bài viết là gì?
2 Những dấu hiệu nào giúp em nhận ra đây là bài văn nghị luận về một
vấn đề trong đời sống?
3 Bố cục bài viết gồm mấy phần? Là những phần nào?
4 Nội dung của phần mở bài là gì?
5 Phần thân bài thể hiện nội dung gì? Để làm sáng tỏ nội dung đó tác giả
đã đưa ra ý kiến, lí lẽ, bằng chứng nào?
6 Phân tích và nêu nhận xét về cách sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng.
7 Ở kết bài, tác giả đã đề xuất giải pháp gì? Theo em, giải pháp ấy có hợp
lý, khả thi hay không?
Trang 7Bàn luận về vấn đề hiểu biết về lịch sử quốc gia và lịch sử nhân loại của các
Trang 82 Bố cục
Thân bài
Đoạn 2,3
Dùng lí lẽ bằng chứng để làm rõ ý nghĩa của việc hiểu biết về lịch sử
hướng hành động (giải pháp).
Trang 9Hãy xác định phần mở bài
và cho biết
mở bài đã nêu vấn đề gì
để bàn luận?
a Mở bài: ( đoạn 1)
VĐNL: Sự cần thiết của hiểu biết về lịch sử
Trang 102 Thân bài:
* Ý 1: Lịch sử giúp ta biết những sự kiện và nhân vật lịch sử ở những thời kỳ khác nhau (đoạn 2)
Hãy xác định mỗi đoạn đã chỉ ra những khía cạnh cơ bản nào của vấn đề?, dẫn chứng nào được
đưa ra
- Dẫn chứng: biết được nhà nước Văn Lang, Âu Lạc ra đời như thế nào;
thuở Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo,
Lê Lợi, Quang Trung đánh đuổi giặc ngoại xâm…sự kiện lớn lao giữa thế kỷ XX: chiến thắng Điện Biên Phủ,lừng lẫy năm châu và chiến dịch Hồ Chí Minh oanh liệt thu non song về một mối
Trang 112 Thân bài:
* Ý 1: Lịch sử giúp ta biết những sự kiện và nhân vật lịch sử ở những thời kỳ khác nhau (đoạn 2)
- Dẫn chứng: biết được nhà nước Văn Lang, Âu Lạc ra đời như thế nào; thuở Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung
đánh đuổi giặc ngoại xâm…sự kiện lớn lao giữa thế kỷ XX: chiến thắng Điện Biên Phủ,lừng lẫy năm châu và chiến dịch Hồ Chí Minh oanh liệt thu non song về một mối
* Ý 2 : Hiểu biết về lịch sử giúp ta rút ra bài học của lòng yêu nước và ý thức trách
nhiệm với cộng đồng, là kinh nghiệm được rút ra từ quá khứ để hành động đúng trong cuộc sống hôm nay (Đoạn 3)
- Lí lẽ :
+ Con người thời đại nào, quốc gia nào cũng cần yêu đất nước, quê hương…
+ lòng yêu nước sâu sắc khi con người có ý thức sâu xa về cội nguồn, hiểu biết về quá khứ
+ bài học lịch sử nhắc nhở chúng ta phát huy truyền thống…
Trang 12b Thân bài:
* Ý 1: Lịch sử giúp ta biết những sự kiện và nhân vật lịch sử ở những thời kỳ khác nhau (đoạn 2)
- Dẫn chứng: biết được nhà nước Văn Lang, Âu Lạc ra đời như thế nào; thuở Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung
đánh đuổi giặc ngoại xâm…sự kiện lớn lao giữa thế kỷ XX: chiến thắng Điện Biên Phủ,lừng lẫy năm châu và chiến dịch Hồ Chí Minh oanh liệt thu non song về một mối
* Ý 2 : Hiểu biết về lịch sử giúp ta rút ra bài học của lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với
cộng đồng, là kinh nghiệm được rút ra từ quá khứ để hành động đúng trong cuộc sống hôm nay
(Đoạn 3)
- Lí lẽ :
+ Con người thời đại nào, quốc gia nào cũng cần yêu đất nước, quê hương…
+ lòng yêu nước sâu sắc khi con người có ý thức sâu xa về cội nguồn, hiểu biết về quá khứ
+ bài học lịch sử nhắc nhở chúng ta phát huy truyền thống…
* Ý 3 : Thực tế hiện nay có những bạn trẻ không quan tâm tới lịch sử dân tộc gây ra
hậu quả (đoạn 4)
Trang 132 Thân bài:
* Ý 1: Lịch sử giúp ta biết những sự kiện và nhân vật lịch sử ở những thời kỳ khác nhau (đoạn 2)
- Dẫn chứng: biết được nhà nước Văn Lang, Âu Lạc ra đời như thế nào; thuở Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung
đánh đuổi giặc ngoại xâm…sự kiện lớn lao giữa thế kỷ XX: chiến thắng Điện Biên Phủ,lừng lẫy năm châu và chiến dịch Hồ Chí Minh oanh liệt thu non song về một mối
* Ý 2 : Hiểu biết về lịch sử giúp ta rút ra bài học của lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với
cộng đồng, là kinh nghiệm được rút ra từ quá khứ để hành động đúng trong cuộc sống hôm nay
(Đoạn 3)
- Lí lẽ :
+ Con người thời đại nào, quốc gia nào cũng cần yêu đất nước, quê hương…
+ lòng yêu nước sâu sắc khi con người có ý thức sâu xa về cội nguồn, hiểu biết về quá khứ
+ bài học lịch sử nhắc nhở chúng ta phát huy truyền thống…
* Ý 3 : Thực tế hiện nay có những bạn trẻ không quan tâm tới lịch sử dân tộc gây ra hậu quả
(đoạn 4)
- Dẫn chứng :
+ nhầm lẫn các thời kỳ lịch sử…
+ lúng túng khi được hỏi về các nhân vật lịch sử nổi bật được đặt tên đường, tên phố
+ …phai nhạt lòng yêu nước…thiếu trách nhiệm với cộng đồng, quốc gia
* Ý 4: Nhắc lại sự cần thiết của việc hiểu biết về lịch sửđất nước (Đoạn 5)
- Lý lẽ :
+ …ta đã biết lịch sử có vai trò như thế nào đối với sự trưởng thành của con
người
Trang 14+ …tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu, đến viện bảo tàng
+ …lời kêu gọi tới các bạn học sinh
Phần kết bài khẳng đinh điều gì?
Trang 15II PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO
2 Bố cục
Thân bài
Đoạn 2,3
Dùng lí lẽ bằng chứng để làm rõ ý nghĩa của việc hiểu biết về lịch sử
hướng hành động (giải pháp).
Trang 163 Mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và dẫn
Trang 17• Thực hiện cá nhân
• Thời gian: 5 phút
• Dựa vào phán đoán ban đầu của mình
và phần phân tích mẫu cũng như kinh nghiệm của bản thân, hãy nêu quy trình viết bài văn nghị luận về một vấn
đề đời sống (phiếu học tập số 3)
III TÌM HIỂU QUY TRÌNH VIẾT
Trang 19a Lựa chọn đề tài
1 Trước khi viết
• Lựa chọn các vấn đề liên quan đến con người trong quan hệ với xã hội, cộng động, đất nước
mà cần suy nghĩ, lựa chọn, bàn bạc thấu đáo để giúp người đọc thấy được trách nhiệm của bản thân.
Trang 20b Tìm ý
• Vấn đề này có tầm quan trọng như thế nào?
• Vấn đề có những khía cạnh cơ bản nào? Cần dùng lí lẽ, bằng chứng nào để làm rõ từng khía cạnh?
• Cần có hành động như thế nào sau khi nhận thức về vấn đề?
Trang 21hướng tới.
Trang 222 Viết bài
Lưu ý
• Giới thiệu trực tiếp hoặc gián tiếp vấn đề nghị luận
Thân bài
• Mỗi ý lớn viết thành một đoạn văn
• Lựa chọn vị trí của câu chủ đề (đầu đoạn, cuối đoạn,
…) phù hợp với nội dung cần trình bày và mục đích nghị luận
• Chú ý dùng phương tiện liên kết giữa các câu trong đoạn và các đoạn trong bài
động viết trong một đoạn văn
Trang 233 Chỉnh sửa bài viết
• Đọc kĩ bài viết, căn cứ vào yêu cầu kiểu bài và dàn ý đã lập.
• Rà soát các phần, các ý đã triển khai
để chỉnh sửa, bổ sung nếu cần.
Trang 24• HS thảo luận nhóm
• Mỗi nhóm chọn và lập dàn ý cho bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (các nhóm không trùng nhau) (phiếu học tập số 4)
• Thời gian lập dàn ý: 15 phút
• Thời gian trình bày: 3 phút/nhóm
IV LUYỆN TẬP
Trang 25• Mỗi học sinh đều cần có một thần tượng.
• Học giỏi lịch sử là cách thể hiện tình yêu nước nồng nàn.
• Tham gia các hoạt động cộng đồng như trồng cây xanh,
dọn rác thải sinh hoạt nơi mình sống, quyên góp từ thiện cho
trẻ em miền núi, là hành động có ý nghĩa to lớn.
• Chúng ta cần mạnh dạn lên án, tố cáo các hành
vi vi phạm nội quy trường, lớp/ pháp luật.
Vấn đề đời sống
IV LUYỆN TẬP
Trang 26- Về nhà: Viết hoàn thiện bài văn nghị luận về một vấn
đề đời sống
Trang 27Xin chào và
hẹn gặp lại các
em!