TÁC PHẨM Ý NGHIÃ VĂN BẢN Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân thành cuả nhà thơ đươc cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời... THANH HẢI
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ LỚP 9
Trang 2TÁC GIẢ
Thanh Hải (1930-1980), quê ở Thừa Thiên- Huế; Hoạt động văn nghệ từ cuối k/c chống Pháp Thời chống Mỹ ông ở lại quê hương hoạt động Ông
là ngươi có công xây dưng nền VHCM ở Miền Nam.
Bài “Mùa xuân nho nhỏ” được viết
tháng 11/1980, khi nhà thơ nằm trên
giường bệnh và sau đó không bao lâu
nhà thơ qua đời
TÁC PHẨM
Ý NGHIÃ VĂN BẢN
Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân thành cuả nhà thơ đươc cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời
TIẾT 116: VB MUÀ XUÂN NHO NHỎ ( Thanh Hải )
Trang 3NỘI DUNG
Vẻ đẹp cuả muà xuân thiên nhiên đất trời: vẻ đẹp tinh khôi, trong trẻo, đầy sức sống Tác giả say sưa, ngây ngất.
Vẻ đẹp và sức sống cuả đất nước: đất nước gian lao, vất
vả nhưng tương lai tươi sáng Tác giả vưà trân trọng, vưà tư hào, tin tưởng.
Lời tâm niệm cuả nhà thơ: tư nguyện hóa thân (con chim, cành hoa, nốt nhạc: hình ảnh
ẩn dụ tượng trưng dâng hiến cho cuộc đời ), khát vọng mong ước được sống có ý nghĩa, đươc cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
NGHỆ THUẬT
Thể thơ năm chữ nhẹ
nhàng, tha thiết Giọng kể-
tâm tinh sâu lắng.
Hình ảnh thơ tư nhiên,
gần gũi nhưng giàu ý
nghiã biểu trưng khai
Trang 4( THANH HẢI )
I/ Đọc, tìm hiểu chú thích:
1/ Tác giả:
Thanh Hải (1930-1980), quê ở Thừa
Thiên- Huế Hoạt động văn nghệ từ
cuối kháng chiến chống Pháp Thời
chống Mỹ ông ở lại quê hương hoạt
động Ông là người có công xây
dựng nền Văn học cách mạng ở
Miền Nam.
Trang 5- Huế mùa xuân (2 tập, 1970-1975),
- Dấu võng Trường Sơn (1977);
- Mưa xuân đất này (1982);
- Thơ tuyển (1982)
Trang 7THANH HẢI
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân- ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
11-1980
Trang 10Khổ đầu
BỐ CỤC
Cảm xúc trước mùa xuân
của thiên nhiên, đất trời
Khổ 2 và 3
Cảm xúc về mùa xuân đất nước.
Khổ 4 và 5
Tâm niệm của nhà thơ
Lời ngợi ca quê hương,
đất nước
Khổ thơ cuối
Trang 11THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
- Dòng sông xanh
- Hoa tím biếc Hình ảnh, màu sắc
- Chim chiền chiện
- Hót vang trời Âm thanh
-> Đơn sơ nhưng đẹp, tươi vui
- Từng giọt tôi hứng Ẩn dụ chuyển
đổi cảm giác
=> Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
Trang 12Vẻ đẹp cuả muà xuân thiên
nhiên đất trời: vẻ đẹp tinh
khôi, trong trẻo, đầy sức sống Tác giả say sưa, ngây ngất.
Trang 13THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
-Người cầm súng
- Người ra đồng
Trang 15THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
- Đất nước vất vả, gian lao
như vì sao
cứ đi lên phía trước
Trang 16THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
-Người cầm súng
- Người ra đồng
Bảo vệXây dựng
- Tất cả như hối hả
Xôn xao
Điệp ngữ+
từ láy
Khẩn trương, hăng say
- Đất nước vất vả, gian lao
như vì sao
cứ đi lên phía trước
Điệp ngữ +So Sánh Tự hào
=>Tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
Trang 17Vẻ đẹp và sức sống cuả đất nước: đất nước gian lao, vất vả nhưng tương lai tươi sáng Tác giả vừa trân trọng, vừa
tự hào, tin tưởng.
Trang 18THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
Tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
3/ Tâm niệm của nhà thơ:
- Ta
làm con chimlàm một cành hoamột nốt trầm xao xuyến mùa xuân nho nhỏ
Điệp ngữ
Ước nguyện khiêm tốn: muốn được sống có ích
- Dù là tuổi hai mươi
khi tóc bạc Lặng lẽ dâng cho đời
Trang 19“ Tôi luôn có cái ám ảnh của một ng ười đau bệnh hiểm
nghèo, rằng không biết mình sẽ nằm xuống vào lúc nào, nằm xuống để rồi không dậy đ ược nữa Lúc đó để lại bao nhiêu chuyện dở dang, trong đó có những tác phẩm Khi có điều kiện, ng ười cảm thấy thoải mái đôi chút là tôi liền ngồi vào bàn Tôi tự nhủ: Phải sống những ngày tháng cuối có ích để
khi mất đi mình vẫn có thể làm việc đến giờ chót ”
Trang 20THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
Tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
3/ Tâm niệm của nhà thơ:
- Ta
làm con chimlàm một cành hoamột nốt trầm xao xuyến mùa xuân nho nhỏ
Điệp ngữ
Ước nguyện khiêm tốn:
muốn được sống có ích
- Dù là tuổi hai mươi
khi tóc bạc Lặng lẽ dâng cho đời
=> Nguyện cống hiến trọn đời một cách âm thầm
Trang 21THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân của đất nước:
Tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
3/ Tâm niệm của nhà thơ:
Nguyện cống hiến trọn đời một cách âm thầm
Trang 22Lời tâm niệm cuả nhà thơ: tự nguyện hóa thân (con chim, cành hoa, nốt
nhạc: hình ảnh ẩn dụ tượng trưng dâng hiến cho cuộc đời), khát vọng mong
ước được sống có ý nghĩa, được cống
hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
Trang 23Nét nghệ thuật đặc sắc
của bài thơ là gì?
A Giàu nhạc điệu, ngôn ngữ trong sáng
B Hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm
C Biện pháp so sánh, ẩn dụ sáng tạo
Trang 24Em có nhận xét thêm điều gì về
nét đặc sắc nghệ thuật của bài
thơ?
NGHỆ THUẬT -Thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết Giọng kể- tâm tình sâu lắng.
- Hình ảnh thơ tự nhiên, gần gũi
nhưng giàu ý nghiã biểu trưng khái
quát.
-Ngôn ngữ trong sáng, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp từ ngữ, từ xưng hô
Trang 25THANH HẢI
II/ Tìm hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời:
Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên.
2/ Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
Tự hào về đất nước, con người Việt Nam.
3/ Tâm niệm của nhà thơ:
Nguyện cống hiến trọn đời một cách âm thầm
III/ Tổng kết:
Trang 26Bài thơ có nội dung gì?
A Lòng thiết tha yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời
B Ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước
C Niềm xúc động sâu lắng của nhà thơ
Trang 27Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến
và gắn bó với cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân thành cuả nhà thơ đươc cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời
Ý NGHĨA VĂN BẢN
Trang 28- Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ là tiếng lòng tha
thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời;
thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp một mùa xuân nho nhỏ” của
mình vào mùa xuân lớn của dân tộc
- Bài thơ theo thể năm tiếng, có nhạc điệu trong sáng, tha thíêt, gần gũi với dân ca, nhiều hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, những so sánh
và ẩn dụ sáng tạo.
GHI NHỚ
Trang 29Em hiểu thế nào về
nhan đề Mùa xuân
Trang 30HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:
- Học thuộc lòng bài thơ.
- Nắm nội dung và nghệ thuật của toàn bài.
- Chuẩn bị bài mới: “Viếng lăng Bác”
Trang 31Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c em häc sinh!
Chóc c¸c em m¹nh khoÎ